Boeing: Körfez havayolları İran savaşına rağmen uçak siparişlerini ertelemiyor

Hürmüz Boğazı'nın aylardır kapalı olması küresel havacılık sektörü için dalga dalga büyüyen bir yakıt krizine yol açtı. ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın neden olduğu aksaklıklar altıncı ayına girerken, havayolu şirketleri alternatif jet yakıtı kaynakları bulmak için yoğun çaba harcıyor.

Büyüyen Tedarik Açığı

Normal şartlarda dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği boğaz, çatışmanın başladığı 28 Şubat'tan bu yana fiilen kapalı bulunuyor. Bunun sonucunda ortaya çıkan yakıt kıtlığı en çok Avrupalı taşıyıcıları vurdu. Danışmanlık şirketi Energy Aspects, haziran ayında yaptığı tahminde, ABD ve Asya-Pasifik'teki arz fazlasına karşın Avrupa genelinde üçüncü çeyrekte günlük yaklaşık 600.000 varillik bir jet yakıtı arz açığı öngördü. Uluslararası Enerji Ajansı da benzer bir tahminde bulunarak, haziran başında Avrupa stoklarının yaklaşık 38 milyon varil seviyesinde olduğunu, bunun da yaklaşık 30 günlük talebe denk geldiğini belirtti.oilprice+1

Jet yakıtı fiyatları sert dalgalanmalar göstererek mart sonunda varil başına 215,32 dolara kadar yükseldikten sonra 130 doların hemen üzerine geriledi. Yakıt, bir havayolu şirketinin faaliyet giderlerinin yüzde 20 ila 25'ini oluşturduğundan, taşıyıcılar bilet fiyatlarını istikrarlı tutmakta zorlandı.oilprice

Baskı Altındaki Havayolları Çözüm Arıyor

ABD'li ve Avrupalı taşıyıcılar yaratıcı çözümlere yöneldi. Southwest ↘ 2.47% bu ilkbaharda Panama Kanalı üzerinden Houston'dan Los Angeles'a 12,6 milyon galon jet yakıtı taşıdı. Şirketin finans müdürü (CFO) Tom Doxey, bu hamleyi "arzın en kısıtlı olduğu bir dönemde Batı Yakası'na sağlanan bir haftalık tedarik" olarak nitelendirdi. United Airlines ↘ 3.90% ise temmuz ortasında yaptığı açıklamada, 2026 başındaki beklentilere kıyasla tüm yıl için yaklaşık 6 milyar dolarlık ek yakıt gideri beklediğini duyurdu.oilprice

Ryanair ↘ 2.08%, riskten korunmayan (unhedged) yakıtının yüzde 20'sinin fiyat artışlarından ağır darbe aldığını ve faaliyet giderlerini yüzde 11 artırdığını bildirdi. Bununla birlikte CEO Michael O'Leary, muhafazakar finansal korunma (hedging) stratejisi sayesinde şirketin dirençli kaldığını vurguladı. Bu süreçte ABD, Nijerya, Kanada, Hindistan ve Güney Kore, Avrupa'ya jet yakıtı sağlamak için devreye girerken, İtalyan rafiler yılın ilk dört ayında üretimi yaklaşık yüzde 10 artırdı.oilprice

Körfez Taşıyıcıları Büyüme Planlarından Taviz Vermiyor

Çatışmaya rağmen Boeing ↗ 1.12%, Körfez havayollarının uçak teslimatlarını ertelemek veya siparişleri yeniden yapılandırmak istemediğini bildirdi. Boeing Orta Doğu, Körfez ve Kuzey Afrika Başkan Yardımcısı Fahad Al Mheiri, "Şimdiye kadar siparişlerin veya teslimatların yeniden yapılandırılmasına ilişkin herhangi bir görüşme yapmadık" dedi. Bölge, 930'dan fazla uçak siparişiyle Boeing'in ticari uçak sipariş defterinin yaklaşık yüzde 14'ünü oluşturuyor.thenationalnews

Yine de operasyonel ortam belirsizliğini koruyor. Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), havayolu şirketlerine BAE, Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Umman Körfezi'nin bazı kısımları üzerindeki hava sahasından kaçınmaları yönündeki tavsiye kararını 31 Ağustos'a kadar uzattı. Ürdün hava sahasını kapsayan ayrı bir tavsiye kararı da yürürlükte. Orta Doğu havayolu şirketleri haziran ayında talepte yıllık bazda yüzde 14'lük bir düşüş kaydetse de düşüş hızı nisan ayından bu yana yarı yarıya azaldı.reuters+2

BAE'nin mayıs ayında hava sahasını tamamen yeniden açmasının ardından Emirates şu anda kapasitesinin yaklaşık yüzde 90'ıyla uçuş gerçekleştiriyor. Şirket başkanı Tim Clark, temmuz ayında Farnborough Havacılık Fuarı'nda Reuters'a yaptığı açıklamada, siparişleri erteleme planları olmadığını söyledi. IATA Başkan Yardımcısı Kamil Al Awadhi'nin haziran ayındaki yıllık toplantıda belirttiği gibi: "Bu akıllıca değil, çünkü bu erteleme size pahalıya patlar."thenationalnews