ჩინეთში გენური რედაქტირების კვლევისას მეორე ბავშვის გარდაცვალება თვეების დუმილის შემდეგ გახდა ცნობილი

ჩინეთში გენური რედაქტირების ორ ცალკეულ კლინიკურ კვლევაში ორი ბავშვის გარდაცვალების ფაქტი ერთმანეთის მიყოლებით გახდა ცნობილი. ამან კიდევ უფრო გააძლიერა ყურადღება ქვეყნის მარეგულირებელი ჩარჩოებისადმი, რომლებიც ინოვაციურ სამედიცინო კვლევებსა და მკვლევართა მიერ ინიციირებული სწავლების გამჭვირვალობას ეხება.

დაფარული გარდაცვალების ფაქტი გამოაშკარავდა

23 ივლისს, ჟურნალ Science-ისა და Retraction Watch-ის ერთობლივმა გამოძიებამ გამოავლინა, რომ 6 წლის გოგონა 2025 წლის მარტში გარდაიცვალა, შანხაის სინხუას საავადმყოფოში ტვინზე მიმართული ექსპერიმენტული გენური თერაპიის მიღებიდან შვიდ დღეში. ბავშვი, რომელსაც სნეიდერს ბლოკ-კამპოს სინდრომი, იშვიათი, თუმცა სიცოცხლისთვის არასაშიში ნეიროგანვითარებითი დარღვევა ჰქონდა, ერთადერთი მონაწილე იყო კვლევაში, რომელსაც მეცნიერები მსოფლიოში ამ ტიპის პირველ ადამიანურ გამოცდას უწოდებდნენ.chinadaily+2

კვლევას შანხაის ჯიაო ტონგის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლის ნეირომეცნიერი ძილონგ ციუ ხელმძღვანელობდა. გოგონას მშობლებმა მკურნალობის პრეკლინიკური ეტაპის დასაფინანსებლად 860,000 დოლარი გადაიხადეს. იგი თრომბოზული მიკროანგიოპათიით გარდაიცვალა. ეს არის მდგომარეობა, როდესაც მცირე ზომის თრომბები ორგანოებს აზიანებს. სინხუას საავადმყოფოს შიდა ეთიკის კომისიამ დაასკვნა, რომ ეს გართულება "პირდაპირ კავშირში იყო" ჩატარებულ მკურნალობასთან.retractionwatch+2

გარდაცვალების შესახებ საჯაროდ არაფერი თქმულა. 2026 წლის თებერვალში ციუს გუნდმა პრეკლინიკური კვლევის შედეგები Nature Springer Nature Group-ში ისე გამოაქვეყნა, რომ ადამიანზე ჩატარებული ცდისა და ფატალური შედეგის შესახებ არაფერი უხსენებია. 29 ივლისს Nature-მა სტატიას სარედაქციო შენიშვნა დაურთო, სადაც პუბლიკაციასთან დაკავშირებით შეშფოთება გამოთქვა. ClinicalTrials.gov-ზე კვლევა შეწყვეტილად 30 ივლისს დარეგისტრირდა.chinadaily+1

შანხაის ჯიაო ტონგის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლამ 26 ივლისს გამოაცხადა, რომ საკითხის შესასწავლად სპეციალური სამუშაო ჯგუფი შექმნა და აღნიშნა, რომ იგი "მკაცრად ეწინააღმდეგება ნებისმიერ სამედიცინო კვლევას, რომელიც სამეცნიერო ეთიკას არღვევს".chinadaily

მეორე გარდაცვალების შემთხვევა

ხოლო 5 აგვისტოს, შანხაიში ბაზირებულმა კომპანია HuidaGene Therapeutics-მა განაცხადა, რომ დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის გენური რედაქტირების კვლევის მონაწილე პაციენტი 2025 წლის აგვისტოში გარდაიცვალა მას შემდეგ, რაც პრეპარატ HG302-ის მაღალი დოზა მიიღო. კომპანიამ სიკვდილის მიზეზად მწვავე რესპირატორული დისტრეს-სინდრომი დაასახელა, რომელიც ადენო-ასოცირებული ვირუსული ვექტორის სისტემური შეყვანის შემდეგ კომპლემენტისა და ციტოკინების ძლიერმა აქტივაციამ გამოიწვია.bloomberg+1

HuidaGene-ის გენერალურმა დირექტორმა ელვინ ლუკმა კვლევის ადრეული მონაცემები 2025 წელს, გენური და უჯრედული თერაპიის ამერიკული საზოგადოების კონფერენციაზე წარადგინა, თუმცა გამოცემა STAT News-ის ცნობით, ამის შემდეგ კომპანია 15 თვის განმავლობაში დუმდა. ლუკმა და ტექნიკურმა დირექტორმა ტი ჯეი კრედიკმა გასულ ზაფხულს კომპანია ჩუმად დატოვეს. ინფორმაციის გამჟღავნება მხოლოდ თვეების განმავლობაში მიმდინარე გამოძიებისა და ჟურნალისტების განმეორებითი შეკითხვების შემდეგ გახდა შესაძლებელი.statnews

მარეგულირებელი ხარვეზები ყურადღების ცენტრში

ორივე კვლევამ გამოიყენა მექანიზმები, რომლებიც ჩინურ საავადმყოფოებს საშუალებას აძლევდა კვლევები სახელმწიფო მარეგულირებლების პირდაპირი ზედამხედველობის გარეშე დაეწყოთ. ჩინეთის რენმინის უნივერსიტეტის სამართლის პროფესორმა ში ჯიაიუმ The Beijing News-ს განუცხადა, რომ ბავშვის ექსპოზიცია ცნობილ სასიკვდილო რისკებზე, როდესაც მას სიცოცხლისთვის არასაშიში მდგომარეობა აქვს, კვლევის ეთიკის ფუნდამენტურ პრინციპებს არღვევს.statnews+1

"კვლევის მონაწილეთა სიცოცხლე და უსაფრთხოება ყოველთვის უფრო მაღლა უნდა იდგეს, ვიდრე მსოფლიო პირველობები, სამეცნიერო ჟურნალებში გამოქვეყნებული სტატიები და აკადემიური მიღწევები", განაცხადა შიმ.chinadaily