Σπάνια γενετική μετάλλαξη αυξάνει 60 φορές τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα σε μη καπνιστές

Μια σπάνια κληρονομική μετάλλαξη στο γονίδιο EGFR συνδέεται με 25πλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα, ενώ μεταξύ των ατόμων που δεν έχουν καπνίσει ποτέ, ο κίνδυνος εκτοξεύεται πάνω από 60 φορές, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο περιοδικό Science από ερευνητές του Dana-Farber Cancer Institute και του 23andMe Research Institute.time+1

Η παραλλαγή, γνωστή ως EGFR T790M, θεωρείται πλέον ένας από τους ισχυρότερους κληρονομικούς παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα που έχουν εντοπιστεί ποτέ. Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι κλινικοί γιατροί προσεγγίζουν τον προσυμπτωματικό έλεγχο για μια νόσο που επί μακρόν συνδέεται σχεδόν αποκλειστικά με τη χρήση καπνού.

Μια μετάλλαξη με ρίζες στους αποίκους

Η μελέτη βασίστηκε σε γενετικά και ιατρικά δεδομένα από περισσότερους από 3,3 εκατομμύρια συμμετέχοντες στην έρευνα της 23andMe με ευρωπαϊκή καταγωγή. Μεταξύ αυτών, 641 άτομα έφεραν την παραλλαγή T790M, ένα δείγμα αρκετά μεγάλο ώστε να εξαχθούν για πρώτη φορά αξιόπιστες εκτιμήσεις κινδύνου. Συγκριτικά, δύο από τις μεγαλύτερες δημόσιες γενετικές βάσεις δεδομένων, η UK Biobank και η All of Us, περιείχαν μόλις δύο και 19 φορείς αντίστοιχα.livescience+1

Περίπου 1 στους 15.000 Αμερικανούς φέρει τη μετάλλαξη συνολικά, αλλά σε τμήματα των νοτιοανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών, ιδιαίτερα στην Αλαμπάμα, το Μισισιπή και το Τενεσί, τα ποσοστά ανεβαίνουν περίπου στο 1 στους 2.000. Οι ερευνητές εντόπισαν την προέλευση της παραλλαγής σε Βρετανούς και Ιρλανδούς αποίκους που έφτασαν στις αρχές του 1700. Η δημογραφική απομόνωση στα Νότια Απάλαχια δημιούργησε ένα γενετικό φαινόμενο συμφόρησης που ενίσχυσε τη συχνότητά της μέσα από τις γενιές.23andme+3

"Από όσο γνωρίζω, πρόκειται για μία από τις ισχυρότερες, αν όχι την ισχυρότερη, μετάλλαξη που αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου και έχει ανακαλυφθεί ποτέ", δήλωσε ο Alexander Gusev, ποσοτικός γενετιστής στο Dana-Farber και συν-συγγραφέας της μελέτης.medicalxpress

Επιπτώσεις στον προσυμπτωματικό έλεγχο

Οι τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του πνεύμονα βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο ιστορικό καπνίσματος και την ηλικία. Τα νέα ευρήματα ανοίγουν την προοπτική ενσωμάτωσης του γενετικού κινδύνου. Η μετάλλαξη δεν συνδέθηκε με κανέναν από τους άλλους 17 κοινούς καρκίνους που μελετήθηκαν, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επιδράσεις της μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό ειδικές για τον καρκίνο του πνεύμονα.livescience+1

Τα άτομα με T790M εμφάνισαν καρκίνο του πνεύμονα κατά μέσο όρο πέντε χρόνια νωρίτερα από εκείνα χωρίς τη μετάλλαξη, υπογραμμίζοντας "την ανάγκη να ξεκινήσει ο έλεγχος σε νεότερη ηλικία και ανεξάρτητα από την κατάσταση καπνίσματος", δήλωσε ο Chris Amos, γενετικός επιδημιολόγος στο Baylor College of Medicine, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.livescience

Μια κλινική δοκιμή με την ονομασία INHERIT, υπό την καθοδήγηση του Dana-Farber, στρατολογεί τώρα συμμετέχοντες με κληρονομικό γενετικό κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα, προκειμένου να αξιολογήσει εξατομικευμένες στρατηγικές ελέγχου με αξονική τομογραφία. "Ο στόχος είναι να χρησιμοποιήσουμε τον έλεγχο με αξονική τομογραφία για να εντοπίσουμε τον καρκίνο του πνεύμονα στο πιο πρώιμο και ιάσιμο στάδιο, όταν μπορεί να αφαιρεθεί ή να θεραπευτεί", δήλωσε η Jaclyn LoPiccolo, θεράπων ιατρός στο Dana-Farber που συντόνισε τη μελέτη.medicalxpress+1

Προσωπικό διακύβευμα

Ο Frank McKenna, ένας 66χρονος personal trainer στη Βιρτζίνια Μπιτς που δεν κάπνισε ποτέ, διαγνώστηκε με καρκίνο του πνεύμονα σταδίου IV το 2016 και διαπιστώθηκε ότι φέρει τη μετάλλαξη T790M. Η στοχευμένη θεραπεία άλλαξε την πρόγνωσή του. Η κόρη του, 33 ετών σήμερα, βρέθηκε αργότερα να φέρει την ίδια παραλλαγή, αλλά δεν υπάρχουν ακόμη τεκμηριωμένες κατευθυντήριες γραμμές ελέγχου για εκείνη.time

"Αν εμφανιστεί κάτι, μπορεί να το προλάβει σε πρώιμο στάδιο", είπε ο McKenna, "και να μην περάσει από το στάδιο IV, όπου δεν υπάρχουν τόσες επιλογές και η προοπτική δεν είναι τόσο θετική".time