Yakıt krizi küresel havayollarını vuruyor: Japan Airlines’ın kârı %80 düştü

Küresel havacılık sektörü, fırlayan jet yakıtı maliyetlerinin yükü altında eziliyor. Tokyo'dan Fort Worth'a kadar birçok havayolu şirketi, yolcu talebinin güçlü seyretmesine ve gelirlerin rekor seviyelere ulaşmasına rağmen kârlarında sert düşüşler açıklıyor. İran'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasından kaynaklanan kriz, dünya genelindeki havayollarını uçuş programlarını daraltmaya, kapasite düşürmeye ve yatırımcıları gelecekte yaşanabilecek ek sıkıntılara karşı uyarmaya zorladı.

Rekor Gelire Rağmen Havayollarının Kârları Düştü

Japan Airlines Pazartesi günü yaptığı açıklamada, yükselen jet yakıtı fiyatları ve yenin devam eden değer kaybı nedeniyle yakıt giderlerinin %18,7 artması sonucu ilk mali çeyrek net kârının yıllık bazda %80 düşerek 5,35 milyar yen seviyesine gerilediğini bildirdi. JAL, hasarı açıklayan en son Asya-Pasifik havayolu oldu. ANA Holdings ise birkaç gün önce yakıt maliyetlerindeki %78'lik sıçramanın etkisiyle ilk çeyrek net kârının %15 düştüğünü duyurmuştu.press.jal+2

American Airlines ↘ 0.31%, Temmuz ayı sonlarında yatırımcılara yaptığı bilgilendirmede, ikinci çeyrekte 16,7 milyar dolarla çeyreklik gelir rekoru kırmasına rağmen yakıt giderlerinin yıllık bazda 2,2 milyar dolardan fazla, yani %83 arttığını belirtti. Şirketin faaliyet kârı %61 düşüşle 446 milyon dolara gerilerken düzeltilmiş faaliyet marjı %2,7 seviyesinde kaldı. Bu oran, Delta Air Lines'ın ↗ 0.04% %8,8'lik marjının üçte birinden daha düşük. American Airlines, 2026 tüm yıl kâr beklentisini de düşürerek hisse başına 65 sent zarar ile 65 sent kâr arasında bir aralık öngördü.ts2+2

Hürmüz Boğazı'ndaki Aksamalar Arz Şokunu Tetikliyor

Yakıt fiyatlarındaki sıçrama, İran'daki çatışmalar rotayı bozmadan önce Avrupa'nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık %40'ının taşındığı Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından kaynaklanıyor. Reuters Mayıs ayında, bu aksamanın küresel jet yakıtı ticaret akışlarının yönünü değiştirdiğini bildirdi. Danışmanlık şirketi Wood Mackenzie ise durumun 2026 sonlarına kadar devam etmesi halinde ana merkezlerdeki fiyatların varil başına 300 dolara yaklaşabileceği konusunda uyardı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'nin (IATA) Jet Yakıtı Monitörü, 31 Temmuz'da sona eren hafta için küresel ortalama jet yakıtı fiyatını geçen yılın aynı dönemine göre %76,4 artışla varil başına 158,77 dolar olarak gösterdi.journee-mondiale+3

370'ten fazla havayolunu temsil eden IATA, küresel havayollarının bu yıl yakıt maliyetlerinde 100 milyar dolarlık bir artışı üstlendiğini belirterek Haziran ayında sektörün 2026 kâr tahminini neredeyse yarı yarıya düşürerek 23 milyar dolara indirdi. Cirium verilerine göre, yalnızca Mayıs 2026 programlarından yaklaşık 13,000 uçuş ve iki milyon koltuk çıkarıldı. En büyük kısıntılar İstanbul ve Münih havalimanlarında görüldü. Haziran-Eylül döneminde ise toplamda yaklaşık 9,3 milyon koltuk iptal edildi.reuters+4

Bilet Fiyatları Artarken Talep Beklentisi Zayıflıyor

IATA artık 2026 yılında küresel yolcu trafiğinde önceki yıllara kıyasla belirgin bir yavaşlamayla yalnızca %2,1'lik bir büyüme öngörüyor. Bilet fiyatları üzerindeki baskı sahada şimdiden hissediliyor: BAE-Hindistan hattında ekonomi sınıfı tek yön bilet fiyatları Ağustos sonu için 3.705 dirheme kadar yükseldi. Seyahat acenteleri, tatil amaçlı rezervasyonların neredeyse tamamen bıçak gibi kesildiğini bildiriyor.emmepress+1

American Airlines hisseleri, Washington'ın İran'a yönelik planlanan hava saldırısını iptal etmesinin ardından Pazartesi günü sert yükseldi. Bu gelişme ham petrol fiyatlarını düşürerek, Finans Direktörü (CFO) Devon May'in "mevcut yakıt eğrisi yakın vadeli beklentilerimizi olumsuz etkiledi" sözleriyle ifade ettiği sektör için kısa süreli bir nefes aldırdı.ts2