Doların rezerv payı arttı: Merkez bankaları azaltmaya hazırlanıyor

IMF'nin haziran ayı sonunda açıkladığı Resmi Döviz Rezervlerinin Para Birimi Kompozisyonu verilerine göre, ABD dolarının küresel döviz rezervlerindeki payı 2026'nın ilk çeyreğinde bir önceki çeyrekteki %56,42 seviyesinden %57,13'e yükseldi. Ancak bu yükseliş, analistlerin hala geçerliliğini koruduğunu belirttiği yapısal bir düşüşü gizliyor: Dolar, 1999-2000 yıllarında rezervlerin yaklaşık %71'ine hakimken, çeyrek asırda yaklaşık 14 yüzde puan değer kaybetti.data.imf

Güvenden Değil, Değerlemeden Kaynaklı

IMF, çeyreklik artışın yaklaşık yarısının merkez bankalarının yeni alımlarından ziyade doların diğer para birimleri karşısında değer kazanmasından kaynaklandığını belirtti. Toplam küresel rezervler bir önceki çeyrekteki 13,15 trilyon dolardan hafif bir düşüşle 13,10 trilyon dolara geriledi. Euronun payı %20,03'e düşerken, renminbi yalnızca marjinal bir artışla %1,99'a yükseldi.cryptobriefing+1

Daha uzun vadeli bir perspektifte tablo daha da netleşiyor. Reuters tarafından aktarılan ve haziran ayında yayımlanan 90 merkez bankası ve egemen kuruluşu kapsayan OMFIF anketi, ilk kez daha fazla katılımcının önümüzdeki on yılda dolar tahsislerini artırmak yerine azaltmayı planladığını ortaya koydu. Katılımcılar bunun birincil nedeni olarak ABD politikalarına bağlı siyasi riskleri gösterdi. Dünya Altın Konseyi'nin 2026 anketine göre ise katılımcıların %74'ü önümüzdeki beş yıl içinde küresel rezervlerdeki dolar varlıklarının orta veya önemli derecede azalmasını bekliyor.gold+1

Mali Tablo Baskıyı Artırıyor

Bu veriler, ABD federal borcunun ağustos ayında 40 trilyon doları aşması ve 2026 mali yılının ilk on ayındaki faiz ödemelerinin savunma bütçesini geride bırakarak 963 milyar dolara ulaşmasıyla birlikte geldi. 30 yıllık Hazine tahvili getirisi geçen hafta %5,336'ya ulaşarak 2007'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Hazine Bakanı Scott Bessent bütçe açığını GSYİH'nin %3'üne indirme sözü verdi, ancak zorunlu harcamaların ve vergi indirimi taahhütlerinin büyüklüğü göz önüne alındığında piyasalar şüpheci yaklaşmaya devam ediyor.bloomingbit+1

Kaçış Değil, Riskten Korunma

Merkez bankalarının altın alımları son dört yılda yıllık ortalama 1.000 ton civarında seyrederek önceki on yılın hızını ikiye katladı. Yine de hiçbir alternatif rezerv para birimi doların kaybettiği payı tek başına ele geçiremedi. Renminbi üzerindeki sermaye hesabı kısıtlamaları devam ediyor. Hindistan ve Endonezya'nın temmuz ayında uygulamaya koyduğu rupi-rupiah mutabakat çerçevesi gibi yerel para birimiyle ticaret koridorları izleyen BRICS üyeleri ise rezerv varlıklarını kaydırmaktan ziyade paralel ödeme kanalları ekliyor.moderndiplomacy+1

Bir analizde belirtildiği gibi, orta güçler "birini seçmek yerine, aynı anda iki finansal sistemden de tasarruf elde etme konusunda daha yetkin hale geliyor". Bir sonraki sınav, eylül ayında yapılması planlanan BRICS Pay lansmanının ardından IMF'nin 3. çeyrek COFER rakamlarını açıklamasıyla verilecek: Hızlanma yerine yavaş bir kaymanın devam ettiğini gösteren bir sonuç, kaçışın değil riskten korunmanın baskın strateji olmaya devam ettiğini teyit edecektir.moderndiplomacy