ვებმა იუპიტერზე მხოლოდ ორჯერ დიდი ყავისფერი ჯუჯები აღმოაჩინა

NASA-ს ჯეიმს ვების კოსმოსურმა ტელესკოპმა გადაიღო ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საჯარო გამოსახულება დღემდე, რომელიც წარმოადგენს IC 348-ის, ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონის ვრცელ ინფრაწითელ მოზაიკას. ეს რეგიონი დედამიწიდან დაახლოებით 1000 სინათლის წლის მანძილზე, პერსევსის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. 2026 წლის 15 სექტემბერს, სამშაბათს, NASA-ს მიერ წარმოდგენილი პანორამა ასახავს არა მხოლოდ ვარსკვლავების დაბადების ტურბულენტურ პროცესს, არამედ აღმოჩენას, რომელიც ვარსკვლავთწარმოქმნის თეორიის ზღვარს ცდის: ყავისფერ ჯუჯებს, რომლებიც იუპიტერის მასაზე მხოლოდ ორჯერ დიდია.science.nasa

დაკვირვებებმა, რომელსაც პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კევინ ლუჰმანი და ევროპის კოსმოსური სააგენტოს კატარინა ალვეს დე ოლივეირა ხელმძღვანელობდნენ, გამოავლინა ყავისფერი ჯუჯები, რომელთა სავარაუდო მასა იუპიტერის მასაზე დაახლოებით ორი და ათჯერ დიდია. ეს ყველაზე მცირე მასის ობიექტებია, რაც კი ოდესმე აღმოუჩენიათ. ერთ-ერთმა ყველაზე მსუბუქმა ობიექტმა აჩვენა ინფრაწითელი გამოსხივების სიჭარბე, რასაც მკვლევრები გარშემო არსებული დისკოს მტკიცებულებად მიიჩნევენ. ეს აჩენს შესაძლებლობას, რომ პლანეტები შეიძლება ჩამოყალიბდეს ობიექტის გარშემო, რომელიც თავად ძლივს აღემატება გიგანტურ პლანეტას.greekreporter+1

ქვედა ზღვარის გადალახვა

ყავისფერი ჯუჯები ვარსკვლავებსა და პლანეტებს შორის გაურკვეველ ზონას იკავებენ. ისინი ვარსკვლავების მსგავსად, გაზის ღრუბლების გრავიტაციული კოლაფსის შედეგად წარმოიქმნებიან, მაგრამ არასდროს აგროვებენ საკმარის მასას წყალბადის თერმობირთვული სინთეზის შესანარჩუნებლად. ყველაზე პატარა ვარსკვლავები მზის მასის დაახლოებით 8 პროცენტს იწონიან; ყველაფერი უფრო მსუბუქი, რაც დამოუკიდებლად ყალიბდება, ყავისფერ ჯუჯად კლასიფიცირდება.science.nasa

იგივე გუნდმა მანამდე, 2022 წელს, ვების გამოყენებით IC 348-ში აღმოაჩინა ყავისფერი ჯუჯები, რომელთა მასა იუპიტერის მასაზე სამჯერ ან ოთხჯერ დიდი იყო. 2024 წელს NIRCam-ის და 2025 წელს NIRSpec ინსტრუმენტის გამოყენებით, მათ ეს ზღვარი კიდევ უფრო დაბლა დასწიეს. მზის მასის დაახლოებით 0.19 პროცენტით, ახლად იდენტიფიცირებული ობიექტები ეჭვქვეშ აყენებენ ფორმირების მოდელებს, რომლებსაც უჭირთ იმის ახსნა, თუ როგორ შეუძლია ვარსკვლავის დაბადების პროცესს ასეთი პატარა სხეულების შექმნა.techeblog+1

დისკო პლანეტის მასის მქონე ობიექტის გარშემო

ერთ-ერთი ყველაზე მსუბუქი ყავისფერი ჯუჯის გარშემო დისკოს აღმოჩენა განსაკუთრებით შთამბეჭდავია. ითვლება, რომ პლანეტები გაზისა და მტვრის მბრუნავ დისკოებში ვითარდება და ასეთი დისკოს პოვნა იუპიტერის მასაზე მხოლოდ ორჯერ დიდ ობიექტთან მიუთითებს, რომ პლანეტების ფორმირების პროცესი შესაძლოა უფრო ფართო გარემოში მიმდინარეობდეს, ვიდრე აქამდე ეგონათ. NASA ამას შესაძლებლობად მიიჩნევს და არა დადასტურებულ ფაქტად, რადგან მტკიცებულება სპექტრული გაზომვებიდან მოდის და არა ფორმირებადი პლანეტების პირდაპირი გამოსახულებიდან.greekreporter+1

ვარსკვლავთა დაბადების ფართო ხედვა

მოზაიკა მოიცავს 16-ჯერ 20 რკალის წუთს და შეიცავს პროტოვარსკვლავებს, რომლებიც გარშემომყოფ გაზში ჭავლებს უშვებენ და ქმნიან მანათობელ ჰერბიგ-აროს ობიექტებს, როგორიცაა HH 797 და პროპელერის ფორმის HH 211. მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს გაურკვეველი ნახშირწყალბადის მახასიათებელი ყველაზე დაბალი მასის ყავისფერი ჯუჯების სპექტრში, სიგნალი, რომელიც მხოლოდ ამ ექსტრემალურ ობიექტებში შეინიშნება და შესაძლოა ახალი სპექტრული კლასიფიკაციის საფუძველი გახდეს.techeblog+1

"ეს არის ყველაზე მცირე მასის ყავისფერი ჯუჯები, რაც კი ვიცით," აცხადებს NASA, "და მათი არსებობა გამოწვევას უქმნის ვარსკვლავთა ფორმირების მოდელებს".science.nasa