სუპერტანკერების დეფიციტი ნავთობის გრძელვადიან გადაზიდვებს აზარალებს

მსოფლიოს უდიდესი ნავთობტანკერების მწვავე დეფიციტი სატვირთო გადაზიდვების ფასებს ისეთ ნიშნულამდე ზრდის, რაც გემების ბროკერების თქმით, აქამდე არასდროს უნახავთ. ეს ზოგიერთ გრძელვადიან ნავთობტრანზაქციას წამგებიანს ხდის და საფრთხეს უქმნის გლობალურ ნავთობმომარაგებას იმ დროს, როდესაც საწვავის ბაზარი ისტორიულად დაძაბულია.

Bloomberg-მა 19 სექტემბერს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მსოფლიოს ზოგიერთ ნაწილში დასაქირავებელი უდიდესი ნავთობტანკერები (VLCC) პრაქტიკულად აღარ დარჩა. ჰიუსტონიდან აზიაში ტვირთის გადაზიდვა ახლა ბარელზე დაახლოებით 26 დოლარით, ანუ თითო რეისზე 52 მილიონი დოლარით აძვირებს ნავთობის მიწოდებას მსოფლიოს უდიდეს იმპორტიორ რეგიონში, რაც West Texas Intermediate-ის ფიუჩერსების ფასის დაახლოებით მეოთხედს უდრის. აშშ-ირანის ომამდე გადაზიდვის ხარჯები ნავთობის საბოლოო ფასის მხოლოდ მცირე ნაწილს შეადგენდა.businesstimes+3

ფლოტი ზღვარზეა

ეს კრიზისი ორი ფაქტორით არის გამოწვეული. ჰორმუზის სრუტეში მოძრავი გემები უფრო დიდხანს არიან დაკავებულნი, რადგან ომანის მახლობლად გემიდან გემზე გადატვირთვას ახორციელებენ, რაც საუდის არაბეთის მილსადენზე დრონების თავდასხმის შემდეგ გახდა აუცილებელი. ბროკერების შეფასებით, გლობალური VLCC ფლოტის დაახლოებით 15 პროცენტი მხოლოდ ჰორმუზის სრუტის მარშრუტებზეა დაკავებული. ამავდროულად, აზიურმა გადამამუშავებელმა ქარხნებმა, რომლებიც ახლო აღმოსავლეთის დანაკლისს აშშ-დან, ბრაზილიიდან და დასავლეთ აფრიკიდან მიღებული ტვირთებით ანაზღაურებენ, დარჩენილი ტანკერები გაცილებით გრძელ მარშრუტებზე გადაანაწილეს.energynewsbeat+1

Business Times-ის ცნობით, VLCC ტანკერები, რომლებსაც სპარსეთის ყურიდან ჩინეთში ორი მილიონი ბარელი ნავთობი გადააქვთ, დღეში 1,2 მილიონ დოლარზე მეტს გამოიმუშავებენ. Lloyd's List-ის ინფორმაციით, ომანის ყურეში VLCC-ების შემოსავალი თვის დასაწყისიდან დაახლოებით 250 პროცენტით გაიზარდა. "ნავთობის ტრანსპორტირება აქამდე ასეთი ძვირი არასდროს ყოფილა", – განაცხადა Trafigura-ს მთავარმა ეკონომისტმა საად რაჰიმმა 17 სექტემბერს Bloomberg-ის ფორუმზე.businesstimes+1

ამ ზრდამ მსოფლიოს უდიდესი ტანკერების მფლობელი კომპანიების აქციების ღირებულება რეკორდულ 70 მილიარდ დოლარამდე აიყვანა. თუმცა, გადამამუშავებლებისთვის ეს ხარჯი აუტანელი ხდება. აშშ-დან აზიაში ნავთობის ნაკადი ბოლო კვირებში შემცირდა, რადგან სატვირთო ტარიფები დაახლოებით გასამმაგდა. ერთ-ერთმა იაპონურმა კომპანიამ ცოტა ხნის წინ ალასკური ნავთობი შეიძინა, რომელიც მისი ქარხნებისთვის ნაკლებად შესაფერისია, მხოლოდ იმის გამო, რომ ტრანსპორტირების მანძილი უფრო მოკლეა.businesstimes

რეკორდული შეკვეთები დეფიციტს ვერ აღმოფხვრის

გემების მფლობელებმა უპასუხეს VLCC-ების შეკვეთების ყველაზე მასშტაბური ტალღით ბოლო 25 წლის განმავლობაში. Reuters Thomson Reuters Corporation ↘ 4.69% 17 სექტემბერს იტყობინებოდა, რომ 2026 წელს 20 მილიარდ დოლარზე მეტი ღირებულების სუპერტანკერები შეუკვეთეს, ხოლო Signal Group-ის მონაცემებით, შეკვეთილია 217 VLCC, მაშინ როცა 2025 წელს ეს მაჩვენებელი 93 იყო. თუმცა, ახალი ტანკერები დროულად ვერ მოვა. მიწოდების უმეტესი ნაწილი 2028 და 2029 წლებზე მოდის, ხოლო წელს მხოლოდ 28 გემის მიღებას ელიან. 2024 წელს მხოლოდ ერთი VLCC მიიღეს, რაც 36-წლიანი მინიმუმია, რადგან ათწლიანმა არასაკმარისმა ინვესტიციებმა ფლოტის დაბერება გამოიწვია; დღეს ყოველი მეხუთე გემი 20 წელზე მეტისაა.reuters+2

JPMorgan ↘ 0.84%-მა ამ კვირაში აღიარა, რომ ნავთობის ბაზრის პროგნოზირება უკვე შეუძლებელია. სტრატეგმა ნატაშა კანევამ დაწერა, რომ "ეკონომიკური წითელი ხაზები", რომლებიც ჰორმუზის სრუტის გახსნას უნდა აიძულებდა, გადაკვეთილია, თუმცა პრობლემა კვლავ გადაუჭრელია. ეს გაურკვევლობა ბაზარზე მძიმედ აისახება, სადაც IEA-ს სექტემბრის ანგარიშის მიხედვით, მსოფლიო გადამამუშავებელი სიმძლავრეები კვლავ დღეში 4,2 მილიონი ბარელით ჩამორჩება წინა წლის მაჩვენებელს, ხოლო ევროპული დიზელის ფიუჩერსები ბარელზე 200 დოლართან ახლოს მიუთითებს, რომ გადამამუშავებლები სასოწარკვეთილნი არიან და ნებისმიერი ტვირთის მოპოვებას ცდილობენ.energynewsbeat+1