Գիտնականները ինժեներական խմորիչի օգնությամբ պլաստիկը վերածել են ուտելի թխվածքաբլիթների

Հարավային Իլինոյսի համալսարանի հետազոտողները գենային ինժեներության միջոցով ստեղծել են խմորիչի շտամներ, որոնք թափոն դարձած պլաստիկ շշերը և գյուղատնտեսական մնացուկները վերածում են սպիտակուցներով հարուստ, 3D տպիչով պատրաստված թխվածքաբլիթների։ Այս մշակումը ներկայացվել է երկուշաբթի օրը Չիկագոյում՝ Ամերիկյան քիմիական ընկերության աշնանային հանդիպման ժամանակ:acs

Աղբից՝ քաղցրավենիք

Աշխատանքը, որը ղեկավարում են միկրոկենսաբան Լահիրու Ջայակոդին և ասպիրանտ Սանդյա Ջայասեկարան, սկսվում է պոլիէթիլեն տերեֆտալատ (PET) պլաստիկից և եգիպտացորենի թափոններից։ Այս նյութերն անցնում են օքսիդատիվ հիդրոթերմային լուծման գործընթաց, որի ժամանակ բարձր ջերմաստիճանի և ճնշման տակ ջրի ու թթվածնի օգնությամբ դրանք տրոհվում են միկրոօրգանիզմների համար մարսելի հատվածների:acs

CRISPR գենային խմբագրման միջոցով թիմը ծրագրավորել է խմորիչի մի քանի շտամներ, այդ թվում՝ հացի խմորիչը, որպեսզի դրանք մարսեն այդ հատվածները և վերածեն սպիտակուցների, ճարպերի, թթուների և վիտամինների։ Ստացված զանգվածը խառնվում է մանրաթելերի, օսլայի և քաղցրացուցիչի հետ, այնուհետև 3D տպիչի միջոցով վերածվում թխվածքաբլիթների, որոնք թիմն անվանում է «µBites»:futurism+1

Խմորիչի մեկ ինժեներական շտամ բուսական կենսազանգվածից վանիլի բուրավետիչ է արտադրում, իսկ մյուսը PET-ի էթիլեն գլիկոլը վերածում է բետա-կարոտինի՝ վիտամին A-ի նախորդի։ «Միկրոօրգանիզմները շատ խելացի են։ Այնպես որ, մենք օգտագործում ենք նրանց հատկությունները մեր իսկ ստեղծած խնդիրները լուծելու համար», — ասել է Ջայակոդին մամուլի հաղորդագրության մեջ:forbes+1

Անվտանգ, բայց դեռ չհամտեսված

Տվյալները ցույց են տալիս, որ թխվածքաբլիթներն անվտանգ են ուտելու համար, սակայն թիմը դեռ սպասում է հաստատության թույլտվությանը՝ պաշտոնական համտես անցկացնելու համար։ Բույրի թեստերը հուսադրող են. մասնակիցների մեծ մասը նշել է, որ կուտեր թխվածքաբլիթները ռեսուրսների սղության պայմաններում։ «Կարծում եմ՝ այն հաճելի բույր ունի», — ասել է Ջայակոդին New Scientist-ին։ «Եվ համն էլ լավը կլինի»:futurism+2

Հետազոտությունը ֆինանսավորվել է NASA-ի «Deep Space Food Challenge»-ի և ԱՄՆ Ազգային գիտական հիմնադրամի դրամաշնորհների միջոցով, որոնք պոտենցիալ կիրառություն ունեն Մարս կամ Լուսին երկարատև առաքելությունների ժամանակ տիեզերագնացներին կերակրելու համար:acs

Թերահավատների կարծիքը

Բոլորը չէ, որ կիսում են հետազոտողների լավատեսությունը լայն կիրառման վերաբերյալ։ The Guardian-ի տվյալներով՝ գործընթացն այժմ արժե մոտ 60 դոլար մեկ կիլոգրամ թխվածքաբլիթի համար։ Լոնդոնի Իմպերիալ քոլեջի գիտնական Ջեյսոն Հալեթը կասկածի տակ է դրել դրա մասշտաբայնությունը։ «Մենք տարեկան 400 միլիոն տոննա պլաստիկ թափոն ենք արտադրում։ Մենք չենք պատրաստվում այդ ամբողջը վերածել թխվածքաբլիթների», — ասել է նա New Scientist-ին։ «Անհնար է դա անել կոմերցիոն հիմունքներով»:tovima+1

Ջայակոդին հույս ունի, որ µBites-ը հանրության համար հասանելի կլինի մի քանի տարվա ընթացքում և պատկերացնում է դրանց օգտագործումը ծայրահեղ պայմաններում՝ սուզանավերից մինչև լուսնային գաղութներ:acs