ΕΚΤ: Τα αποθέματα πετρελαίου της Κίνας απορρόφησαν το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στο Ιράν

Οικονομολόγοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υποστήριξαν σε ανάρτησή τους τη Δευτέρα ότι η προπολεμική συσσώρευση πετρελαίου από την Κίνα, η ταχεία υιοθέτηση των ηλεκτρικών οχημάτων και η μειωμένη κατανάλωση πετροχημικών διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στον περιορισμό των παγκόσμιων οικονομικών επιπτώσεων από τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος αφαίρεσε περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.ecb.europa

Η ανάλυση, με τίτλο «Ενεργειακό σοκ: γιατί οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αυξήθηκαν λιγότερο από το αναμενόμενο», συγκρίνει την τρέχουσα κρίση με την ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και επιχειρεί να εξηγήσει γιατί ένα πολύ μεγαλύτερο σοκ προσφοράς οδήγησε σε μια συγκριτικά συγκρατημένη αντίδραση των τιμών.ecb.europa

Συγκρατημένη αντίδραση των τιμών παρά την πρωτοφανή αναταραχή

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου του 2026 διέκοψε τη διακίνηση περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, δηλαδή του ενός πέμπτου της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Μετά τις εναλλακτικές λύσεις μέσω αγωγών από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η καθαρή απώλεια προσφοράς ανήλθε κατά μέσο όρο σε περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, επισκιάζοντας τη μείωση κατά περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως που προκάλεσε ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία.ecb.europa

Ωστόσο, και οι δύο συγκρούσεις προκάλεσαν εντυπωσιακά παρόμοιες αυξήσεις τιμών. Έως τις αρχές Ιουνίου, το πετρέλαιο βρισκόταν περίπου 29% πάνω από τα προ της σύγκρουσης επίπεδα, αφού υποχώρησε από μια μέγιστη άνοδο άνω του 50%, σύμφωνα με τους οικονομολόγους της ΕΚΤ. Μετά τη ρωσική εισβολή, οι τιμές είχαν επίσης αυξηθεί κατά περίπου 30% στο αποκορύφωμά τους, ένα σε γενικές γραμμές συγκρίσιμο αποτέλεσμα παρά το γεγονός ότι το σοκ ήταν δεκατέσσερις φορές μικρότερο.ecb.europa

Το πετρέλαιο τύπου Brent διαπραγματευόταν γύρω στα 90 δολάρια το βαρέλι τη Δευτέρα, σημειώνοντας υποχώρηση αφού ξεπέρασε για λίγο τα 100 δολάρια την προηγούμενη εβδομάδα. Παράλληλα, οι αποδόσεις των γερμανικών 10ετών ομολόγων υποχώρησαν κάτω από το 3,2%, αλλά παρέμειναν κοντά στο υψηλό 15ετίας που σημειώθηκε την περασμένη εβδομάδα, καθώς οι επενδυτές στάθμιζαν τις πληθωριστικές συνέπειες του αυξημένου ενεργειακού κόστους.barchart+2

Οι τρεις «ασπίδες» της Κίνας

Η ανάρτηση της ΕΚΤ προσδιόρισε αρκετούς παράγοντες πίσω από τη συγκρατημένη αντίδραση των τιμών, με την Κίνα να κατέχει εξέχουσα θέση. Τα κινεζικά αποθέματα αργού πετρελαίου αυξήθηκαν από περίπου 92 ημέρες κάλυψης εισαγωγών το 2023 σε περίπου 115 ημέρες έως τις αρχές του 2026, παρέχοντας ένα σημαντικό μαξιλάρι ασφαλείας όταν διακόπηκαν οι αποστολές μέσω των Στενών. Η ταχεία στροφή της Κίνας στα ηλεκτρικά οχήματα βοήθησε επίσης να οδηγηθεί η παγκόσμια αγορά πετρελαίου σε πλεόνασμα προσφοράς περίπου 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.ecb.europa

Η ασθενέστερη κινεζική κατανάλωση πετροχημικών και η χαμηλότερη ζήτηση για καύσιμα αεροσκαφών στη Μέση Ανατολή συνέβαλαν σε μια απότομη αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας μείωσε τις προοπτικές της ζήτησης για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 κατά 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον Ιανουάριο, προβλέποντας ετήσια μείωση περίπου 2%, πολύ πιο απότομη από τη μείωση των 0,6 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως που παρατηρήθηκε μετά την εισβολή στην Ουκρανία.ecb.europa

Η συντονισμένη αποδέσμευση-ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, ποσότητα υπερδιπλάσια από τα 182 εκατομμύρια βαρέλια που αποδεσμεύτηκαν το 2022, μείωσε περαιτέρω τη στενότητα στην αγορά.journalrecord+1

Οι κίνδυνοι παραμένουν

Οι συντάκτες της ΕΚΤ προειδοποίησαν ότι οι συνθήκες παραμένουν «εξαιρετικά ασταθείς», ιδίως μετά τα νέα πλήγματα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν νωρίτερα αυτόν τον μήνα, τα οποία αναζωπύρωσαν τους φόβους για μια παρατεταμένη αναταραχή. Ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών θα εξαντλούσε σταδιακά τα υπάρχοντα αποθέματα ασφαλείας και θα ανάγκαζε τις αγορές να εγκαταλείψουν τις προσδοκίες για μια γρήγορη επίλυση, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων εξάρσεων στις τιμές.reuters+2

Η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια την περασμένη εβδομάδα στο 2,25%, με την πρόεδρο Κριστίν Λαγκάρντ να σημειώνει ότι είχε συζητηθεί το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων.freemalaysiatoday+1