Αγωγή από 240.000 οδηγούς της Uber στην Ευρώπη για τις αλγοριθμικές αμοιβές

Περίπου 240.000 οδηγοί της Uber ↘ 0.28% σε επτά ευρωπαϊκές χώρες ξεκίνησαν συλλογική δικαστική διαμάχη κατά της εταιρείας, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα τιμολόγησης που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη παραβιάζει τη νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία δεδομένων και έχει μειώσει συστηματικά τα έσοδά τους.

Η αγωγή, που κατατέθηκε στο Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ στις 2 Σεπτεμβρίου από τη Worker Info Exchange International (WIE), αφορά οδηγούς στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, την Πολωνία και τη Ρουμανία. Η WIE ζητά από το δικαστήριο να κηρύξει τις πρακτικές της Uber παράνομες, να υποχρεώσει την εταιρεία να τις σταματήσει και να επιδικάσει αποζημιώσεις στους πληγέντες οδηγούς.dmnews+2

Τι ισχυρίζονται οι οδηγοί

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η μετάβαση της Uber από ένα μοντέλο σταθερής τιμολόγησης, στο οποίο οι ναύλοι υπολογίζονταν βάσει χρόνου και απόστασης με τυπική προμήθεια 25%, σε ένα δυναμικό σύστημα «Upfront Pricing» που εισήχθη από το 2020 και μετά. Με το νεότερο μοντέλο, το ποσό που πληρώνουν οι επιβάτες δεν συνδέεται πλέον άμεσα με το ποσό που λαμβάνουν οι οδηγοί.itv

Οι οδηγοί ισχυρίζονται ότι ο αλγόριθμος της Uber δημιουργεί ατομικά προφίλ, μαθαίνοντας από τη συμπεριφορά τους, δηλαδή ποιες διαδρομές αποδέχονται ή απορρίπτουν, πότε και πού εργάζονται, ώστε να προβλέψει το ελάχιστο ποσό που θα αποδέχονταν για μια συγκεκριμένη διαδρομή. «Ένας αλγόριθμος υπολογιστή δεν θα έπρεπε να λαμβάνει αυτόνομα αποφάσεις που στερούν από τους ανθρώπους το βιοπορισμό τους», δήλωσε ο Τζέιμς Φάραρ, διευθυντής της Worker Info Exchange.cryptobriefing+1

Ο οδηγός Κόλα Όμπα, ο οποίος εργάζεται στην Uber εδώ και εννέα χρόνια, δήλωσε στο ITV News ότι στον ίδιο και σε έναν συνάδελφό του προσφέρθηκαν διαφορετικοί ναύλοι για την ίδια διαδρομή από την ίδια τοποθεσία, 22 λίρες για τον ίδιο και 26 λίρες για τον συνάδελφό του. «Πιστεύω ότι εδώ εμπλέκεται ο αλγόριθμος», ανέφερε χαρακτηριστικά.itv

Η WIE εκτιμά ότι οι πληγέντες οδηγοί στο Ηνωμένο Βασίλειο κέρδιζαν κατά μέσο όρο 5.337 λίρες λιγότερες ετησίως σε πραγματικούς όρους μετά τις αλλαγές τιμολόγησης, με τις συνολικές απώλειες να φτάνουν τις 26.239 λίρες ανά οδηγό μεταξύ Αυγούστου 2021 και Ιουνίου 2026.dmnews+1

Η απάντηση της Uber και το ευρύτερο πλαίσιο

Η Uber απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες. «Η εφαρμογή της Uber χρησιμοποιεί πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο για τη διαδρομή, όπως η πορεία, η διάρκεια και ο προορισμός, για τον υπολογισμό των ναύλων», ανέφερε η εταιρεία σε δήλωσή της. «Οι οδηγοί βλέπουν τα κέρδη τους και τον προορισμό της διαδρομής πριν αποφασίσουν αν θα την αποδεχθούν».itv

Η αγωγή έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες αφότου η Ολλανδική Αρχή Προστασίας Δεδομένων επέβαλε πρόστιμο ύψους 825 εκατομμυρίων ευρώ στην Uber για απενεργοποίηση λογαριασμών οδηγών μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων χωρίς επαρκή ανθρώπινη επίβλεψη, το δεύτερο μεγαλύτερο πρόστιμο που έχει επιβληθεί ποτέ βάσει του GDPR. Αυτό το πρόστιμο ήταν το τρίτο που επιβλήθηκε στην Uber από την ολλανδική ρυθμιστική αρχή, μετά από πρόστιμο 290 εκατομμυρίων ευρώ το 2024 για τη μεταφορά προσωπικών δεδομένων οδηγών στις Ηνωμένες Πολιτείες.reuters+2

Επιπτώσεις για την οικονομία των ευκαιριακών εργασιών

Μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης τον Ιούνιο του 2025, σε συνεργασία με τη WIE, διαπίστωσε ότι το μέσο ποσοστό προμήθειας της Uber αυξήθηκε από περίπου 25% σε 29% μετά την εισαγωγή της δυναμικής τιμολόγησης, ενώ σε ορισμένες διαδρομές η εταιρεία παρακρατούσε πάνω από το 50% του ναύλου. Την ίδια περίοδο, τα ετήσια λειτουργικά κέρδη της Uber αυξήθηκαν κατακόρυφα από 1,1 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023 σε 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.itv+1

Η WIE αναμένει ότι η υπόθεση του Άμστερνταμ θα εκδικαστεί στις αρχές του 2027. Η Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη της ΕΕ (EU AI Act), η σταδιακή εφαρμογή της οποίας ξεκίνησε το 2024, κατατάσσει τα συστήματα ΤΝ που σχετίζονται με την απασχόληση ως «υψηλού κινδύνου», προσθέτοντας ρυθμιστικό βάρος στους ισχυρισμούς των οδηγών. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για το πώς επιτρέπεται στις πλατφόρμες της ευκαιριακής οικονομίας σε όλη την Ευρώπη να χρησιμοποιούν αυτοματοποιημένα συστήματα για τη διαχείριση και την πληρωμή των εργαζομένων.cryptobriefing+1