Matematikçi, 2000 yıllık Parthenon optik illüzyon efsanesini çürüttü

2000 yılı aşkın bir süredir bilim insanları, Parthenon'un ince kıvrımlarının görsel mühendisliğin bir başarısı olduğunu, tapınağın insan gözüne mükemmel derecede düz görünmesini sağlamak için tasarlanmış kasıtlı düzeltmeler olduğunu savunuyorlardı. Oxford Üniversitesi'nden bir matematikçi artık bu köklü inancın temelsiz olduğunu savunuyor.

Çarşamba günü Royal Society Open Science'da yayınlanan bir makalede Alain Goriely, Parthenon'un M.Ö. 5. yüzyıl mimarlarına atfedilen 12 sözde optik düzeltmeyi inceledi ve iddia edilen illüzyonların ya var olmadığını ya da normal görüş koşullarında algılanamayacak kadar küçük olduğunu buldu.news.artnet+2

"Parthenon'daki iyileştirmelerin optik düzeltmeler olarak uygulandığına dair olağanüstü iddia için yeterli tarihsel kanıt ve hiçbir bilimsel kanıt yoktur," diye yazdı Goriely.news.artnet

Efsanelerin Çözülmesi

En öne çıkan iddia, tamamen düz olmak yerine merkezde yaklaşık 6 santimetre yükselen hafif bir yay oluşturan Parthenon'un stilobatı veya tabanı ile ilgilidir. Uzun süredir devam eden teoriye göre, bu kavis uzun yatay çizgilerdeki sarkma illüzyonunu engelliyordu. Goriely'nin hesaplamaları, izleyici için böyle bir sarkma illüzyonunun görünür olmayacağını gösterdi.newscientist+1

Ayrıca sütunların entazisine, yani sütunların orta kısımlarındaki hafif dışa doğru şişkinliğe de değindi; bunun sütunların sıkışmış görünmesini engellediği söyleniyordu. Şişkinlik sadece 18 milimetre ölçüsündedir; Goriely'nin tipik izleme mesafelerinde neredeyse algılanamaz bulduğu bir farktır. "Dahası, algılandığında göz bunu bir düzeltme olarak değil, bir şişkinlik olarak kaydeder," diye yazdı.iflscience+1

Harvard Tıp Fakültesi'nde görsel algı üzerine çalışan nörobilimci Marge Livingstone, kavisli taban için drenaj açıklamasına katıldı. New Scientist'e verdiği demeçte, "Bence bu, tıpkı yollardaki gibi drenaj için olmalı," dedi.newscientist

Goriely, efsanenin izini, Parthenon M.Ö. 432'de tamamlandıktan yaklaşık 400 yıl sonra "De architectura" adlı eserinde bu sözde düzeltmeleri tanımlayan Romalı mimar ve mühendis Vitruvius'un yazılarına kadar sürdü. Goriely, Vitruvius'un "Yunan mimarisinin birçok yönünü yanlış anlamasıyla ünlü" olduğunu belirtti. Fikirler, 19. yüzyılda Francis Penrose'un Akropolis'te hassas ölçümler yapmasıyla yeniden otorite kazandı ve optik düzeltme teorisi mimari bir kanon haline geldi.iflscience+1

Efsane şaşırtıcı derecede dayanıklı çıktı. Goriely, ChatGPT, Gemini ve Claude dahil olmak üzere modern yapay zeka sohbet robotlarını test etti ve her birinin optik düzeltme açıklamasını yerleşik bir gerçek olarak tekrarladığını buldu.greekreporter

Daha Basit Açıklamalar

Sofistike görsel mühendislik yerine Goriely, Parthenon'un özelliklerinin pratik veya estetik amaçlara hizmet ettiğini öne sürdü. Kavisli taban muhtemelen yağmur suyu drenajına yardımcı olurken, sütunların hafif şekillendirilmesi, herhangi bir resmi görme teorisi olmadan çalışan antik inşaatçılar için daha organik ve hoş görünmüş olabilir. Efsanenin devamlılığını, antik Yunanlıları bizimkine rakip bilimsel anlayışa sahip olarak idealize etme eğilimi olan "üstün bilgi yanılgısı" olarak adlandırdığı şeye bağladı.news.artnet+2

Sözlerini net bir davetle bitirdi: "Kendi gözlerinize güvenin ve gördüklerinizi sorgulayın".news.artnet