Reuters-მა დუბაის კრიპტობირჟით ირანის მიერ 4 მილიარდი დოლარის სანქციების ავლა გამოააშკარავა

Reuters-ის მიერ 31 ივლისს გამოქვეყნებულმა ჟურნალისტურმა გამოძიებამ გამოააშკარავა ირანის მიერ სანქციების გვერდის ავლის 4 მილიარდი დოლარის მოცულობის ოპერაცია, რომელიც მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი უკანონო აზარტული თამაშების ქსელის მეშვეობით ხორციელდებოდა, ხოლო მთავარ ჰაბად დუბაიში მოქმედი ლიცენზიის არმქონე კრიპტობირჟა Shelbit გამოიყენებოდა.reuters

ბირჟა, რომელსაც ემიგრანტი ირანელი სიავაშ კაივანპური დუბაის დეირას უბანში მდებარე ბიუჯეტური სასტუმროს თავზე განთავსებული ოფისიდან მართავს, 2024 წლის მაისიდან მოყოლებული სულ მცირე 4 მილიარდი დოლარის კრიპტოვალუტას დაამუშავა. ამის შესახებ მოწმობს ორი კრიპტო-საგამოძიებო კომპანიისა და დამოუკიდებელი ბლოკჩეინ-მკვლევარის, რიჩ სანდერსის მონაცემები, რომლებიც Reuters-მა შეისწავლა.reuters

ქსელი

Shelbit-ის მთავარ კლიენტებს შორის არის სპარსულენოვანი აზარტული თამაშების ქსელი, რომელიც 2000-ზე მეტ ვებსაიტს აერთიანებს. მათ სათავეში ორი ირანელი ინფლუენსერი დგას: საშა სობჰანი, დიპლომატის შვილი, რომელიც მადრიდის ვილიდან მოქმედებს, და პუიან მოხთარი, რომელიც დუბაიდან გაძევების შემდეგ ბოლო დრომდე ჰონგ-კონგის ფუფუნების სასტუმროში ცხოვრობდა.tbsnews+1

ბირჟა პირდაპირ ურთიერთქმედებს ირანის ცენტრალურ ბანკთან, ისრაელის მთავრობის მიერ „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსთან“ დაკავშირებულ საფულეებთან და Nobitex-თან, ირანულ ბირჟასთან, რომელსაც აშშ-მა მიმდინარე წლის დასაწყისში სანქციები დააწესა. 2024 წლის მაისიდან მოყოლებული Shelbit-იდან მსოფლიოს უდიდეს ბირჟა Binance-ზე სულ მცირე 676 მილიონი დოლარის კრიპტოვალუტა გადაირიცხა.reuters

„ეს IRGC-ის ოპერაციაა და ეს დღესავით ნათელია“, განუცხადა სანდერსმა Reuters-ს.reuters

მარეგულირებლების რეაგირება

დუბაის ვირტუალური აქტივების მარეგულირებელმა ორგანომ (VARA) 24 ივლისს Shelbit-ს საქმიანობის შეწყვეტის ბრძანება გამოსცა ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების საწინააღმდეგო კანონების დარღვევის გამო. აშშ-ის ხაზინის დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ „იცის ამ ბრალდებების შესახებ და მათ ძალიან სერიოზულად ეკიდება“.tbsnews+1

Binance-ს არ უარუყვია Shelbit-ისთვის ასობით მილიონი დოლარის დამუშავება, თუმცა აღნიშნა, რომ ტრანზაქციები „დამოუკიდებელი მესამე მხარის ბლოკჩეინ-ანალიტიკურ ფირმას მაღალი რისკის შემცველად არ მიუჩნევია“. კომპანიამ განაცხადა, რომ მისმა შესაბამისობის პროგრამამ „გამოიძია, გაყინა შესაბამისი ანგარიშები და მათ შესახებ სამართალდამცავ ორგანოებს აცნობა“.reuters

IRGC-ის მიერ აზარტული თამაშების ხელში ჩაგდება

გამოძიებამ დაადგინა, რომ IRGC-მ წლების წინ ჩაიგდო ხელში ირანის უდიდესი ონლაინ აზარტული თამაშების ოპერაციები და მათ საზღვარგარეთ ფულის გადასარიცხად იყენებდა, ხოლო ინფლუენსერებს იზიდავდა ამ საიტების მილიონობით გამომწერისთვის რეკლამირების მიზნით.tbsnews+1

„იდეოლოგია IRGC-ის ბრენდინგია, ხოლო მოგება, მისი ბიზნესმოდელი“, განაცხადა მიად მალეკიმ, აშშ-ის ხაზინის უცხოური აქტივების კონტროლის ოფისის ყოფილმა დირექტორის მოადგილემ. „როდესაც საქმე აზარტულ თამაშებს ეხება, IRGC-მ ადრეულ ეტაპზევე ისწავლა ისლამური რესპუბლიკის ყველაზე მომგებიანი გაკვეთილი: გამოაცხადე რამე უკანონოდ, შემდეგ კი აკონტროლე როგორც აკრძალვა, ისე შავი ბაზარი“.reuters

მოხთარი მარტის ბოლოს დუბაიში ირანული ტერორისტული ჯგუფების სავარაუდო დაფინანსების ბრალდებით დააკავეს, 35 დღე პატიმრობაში ამყოფეს, შემდეგ კი ქვეყნიდან გააძევეს. იგი ივლისის დასაწყისში ირანში დაბრუნდა და მას შემდეგ სოციალურ ქსელებში არაფერი გამოუქვეყნებია.reuters