Reuters-ը բացահայտել է Դուբայի կրիպտոբորսայի միջոցով Իրանի 4 մլրդ դոլարի պատժամիջոցների շրջանցումը

Reuters-ի՝ հուլիսի 31-ին հրապարակված հետաքննությունը բացահայտել է Իրանի դեմ պատժամիջոցների շրջանցման 4 միլիարդ դոլարի գործողություն, որն իրականացվել է աշխարհի ամենամեծ ապօրինի մոլեխաղային ցանցերից մեկի միջոցով՝ որպես կենտրոնական հանգույց օգտագործելով Դուբայում գործող չարտոնագրված Shelbit կրիպտոբորսան:reuters

Բորսան, որը ղեկավարում է իրանցի արտագաղթյալ Սիավաշ Քեյվանպուրը Դուբայի Դեյրա թաղամասի էժանագին հյուրանոցներից մեկի վերևում գտնվող գրասենյակից, 2024 թվականի մայիսից ի վեր մշակել է առնվազն 4 միլիարդ դոլարի կրիպտոարժույթ. այս մասին են վկայում Reuters-ի կողմից ուսումնասիրված՝ կրիպտո հետաքննություններով զբաղվող երկու ընկերությունների և բլոկչեյնի անկախ հետազոտող Ռիչ Սանդերսի տվյալները:reuters

Ցանցը

Shelbit-ի հիմնական հաճախորդների թվում է պարսկալեզու մոլեխաղային ավելի քան 2000 կայքերի ցանցը, որը ներկայացնում են իրանցի երկու ինֆլուենսերներ. Սաշա Սոբհանին՝ դիվանագետի որդի, որը գործում է Մադրիդի իր առանձնատնից, և Փոյան Մոխթարին, որը մինչև վերջերս ապրում էր Հոնկոնգի շքեղ հյուրանոցում՝ Դուբայից արտաքսվելուց հետո:tbsnews+1

Բորսան ուղղակիորեն փոխգործակցում է Իրանի կենտրոնական բանկի, Իսրայելի կառավարության կողմից Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ կապված դրամապանակների և Nobitex-ի՝ իրանական բորսայի հետ, որի նկատմամբ ԱՄՆ-ն պատժամիջոցներ էր սահմանել այս տարվա սկզբին: 2024 թվականի մայիսից ի վեր Shelbit-ից դեպի Binance՝ աշխարհի ամենամեծ բորսա, հոսել է առնվազն 676 միլիոն դոլարի կրիպտոարժույթ:reuters

«Սա ԻՀՊԿ-ի գործողություն է, և դա պարզից էլ պարզ է», Reuters-ին ասել է Սանդերսը:reuters

Կարգավորողների արձագանքը

Դուբայի Վիրտուալ ակտիվների կարգավորող մարմինը հուլիսի 24-ին Shelbit-ի դեմ գործունեության դադարեցման հրաման է արձակել՝ վկայակոչելով փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի օրենքների խախտումները: ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունը հայտարարել է, որ «տեղյակ է այս մեղադրանքներից և դրանց շատ լուրջ է վերաբերվում»:tbsnews+1

Binance-ը չի վիճարկել Shelbit-ի համար հարյուր միլիոնավոր դոլարների մշակման փաստը, սակայն նշել է, որ գործարքները «բլոկչեյն վերլուծությունների անկախ երրորդ կողմի ընկերության կողմից բարձր ռիսկային չեն համարվել»: Ընկերությունը հայտնել է, որ իր համապատասխանության ծրագիրը «հետաքննել է, սառեցրել է համապատասխան հաշիվները և դրանց մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին»:reuters

ԻՀՊԿ-ի կողմից մոլեխաղերի վերահսկողությունը

Հետաքննությունը պարզել է, որ ԻՀՊԿ-ն տարիներ առաջ իր վերահսկողության տակ է վերցրել Իրանի խոշորագույն առցանց մոլեխաղային գործողությունները և օգտագործել դրանք արտասահման գումարներ փոխանցելու համար՝ ներգրավելով ինֆլուենսերների՝ կայքերը միլիոնավոր հետևորդների շրջանում առաջխաղացնելու համար:tbsnews+1

«Գաղափարախոսությունը ԻՀՊԿ-ի բրենդավորումն է, իսկ շահույթը՝ նրա բիզնես մոդելը», ասել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության Արտաքին ակտիվների վերահսկողության գրասենյակի նախկին փոխտնօրեն Միադ Մալեքին: «Երբ խոսքը վերաբերում է մոլեխաղերին, ԻՀՊԿ-ն վաղ հասկացավ Իսլամական Հանրապետության ամենաեկամտաբեր դասը. ինչ-որ բան հայտարարել ապօրինի, իսկ հետո վերահսկել թե՛ արգելքը, թե՛ ստվերային շուկան»:reuters

Մոխթարին ձերբակալվել էր Դուբայում մարտի վերջին՝ իրանական ահաբեկչական խմբավորումներին ֆինանսավորելու կասկածանքով, պահվել 35 օր, ապա արտաքսվել: Նա Իրան է վերադարձել հուլիսի սկզբին և այդ ժամանակվանից ի վեր սոցիալական ցանցերում հրապարակումներ չի արել:reuters