FT-ის გამოძიებამ რუსეთის მიერ სანქციების გვერდის ავლის 6,9 მილიარდიანი სქემა გამოავლინა

კრემლის მხარდაჭერილმა ფინტექ-კომპანიამ, სახელად A7, გამოიყენა გაყალბებული ინვოისები, შპს-ები და დოკუმენტების გაყალბების სამრეწველო მასშტაბის ოპერაცია, რათა რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული დასავლური სანქციების მიუხედავად, საერთაშორისო საბანკო სისტემის მეშვეობით 6,9 მილიარდ დოლარზე მეტი გაეტარებინა. ეს ინფორმაცია 21 სექტემბერს გამოქვეყნებულ Financial Times-ის გამოძიებაშია მოყვანილი, რომელიც ასობით ათას გაჟონილ შიდა ფაილს ეფუძნება.ft+1

გამოძიებამ დაადგინა, რომ A7, რომელიც 2024 წლის ბოლოს დაარსდა სანქცირებული მოლდოველი გაქცეულის, Ilan Shor-ის მიერ რუსული სახელმწიფო ბანკის, Promsvyazbank-ის მხარდაჭერით, იყენებდა SWIFT-ის გადახდების ქსელის კონტროლის ხარვეზებს. როგორც კი A7 გაივლიდა რომელიმე ერთი ბანკის კონტროლს, მას შეეძლო გადახდების განხორციელება მთელი სისტემის მასშტაბით.finextra

როგორ მუშაობდა სქემა

A7 ეყრდნობოდა ფიქტიური კომპანიების ქსელს ისეთ იურისდიქციებში, როგორიცაა არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ჰონგ-კონგი და ყირგიზეთი, რათა წვდომა ჰქონოდა SWIFT-თან დაკავშირებულ ბანკებთან. როდესაც ბანკები კითხვებს სვამდნენ ტრანზაქციებთან დაკავშირებით, A7-ის თანამშრომლები ამზადებდნენ ყალბ ინვოისებსა და სხვა დოკუმენტებს, რათა შეექმნათ ლეგიტიმური საქმიანობის ილუზია. თანამშრომლები ცვლიდნენ საქონლის აღწერილობებს, საბაჟო კოდებსა და ტრანზაქციის სხვა დეტალებს, რათა თავიდან აეცილებინათ სანქციების შემოწმება. ერთ შემთხვევაში, რუსი კლიენტისთვის განკუთვნილი 500 ღამის ხედვის ხელსაწყოს დოკუმენტები სხვა, არასანქცირებულ საქონლად იყო შენიღბული.africa.businessinsider

ქსელი ასევე ცდილობდა დოკუმენტებიდან წაეშალა ის, რასაც თანამშრომლები შიდა მიმოწერაში "რუსულ კვალს" უწოდებდნენ, მათ შორის კირილური სიმბოლოების აღმოფხვრის გზით. გაჟონილ მონაცემებში დაფიქსირდა დაახლოებით 100 ფიქტიური კომპანია, რომლებიც გადახდებს ახორციელებდნენ.albeu+1

ბანკები, რომლებიც ქსელში გაეხვივნენ

მხოლოდ Standard Chartered-ის ჰონგ-კონგის ფილიალის ანგარიშებმა 2024 წლის ბოლოდან 2025 წლის აგვისტომდე A7-თან დაკავშირებული სუბიექტებისგან 1,1 მილიარდი დოლარი მიიღო. არაბთა გაერთიანებული საამიროების უმსხვილესმა ბანკმა, First Abu Dhabi Bank-მა, გახსნა ანგარიშები 17 A7-თან დაკავშირებული სუბიექტისთვის, რომლებმაც 1,8 მილიარდ დოლარზე მეტი გადარიცხეს. ჰონგ-კონგში DBS-მა მიიღო 273 მილიონი დოლარი, Citigroup ↘ 0.41%-ის კლიენტებმა 74 მილიონი, ხოლო ევროპაში Deutsche Bank ↘ 4.50%-ის კლიენტებმა დაახლოებით 18 მილიონი დოლარი. ქსელი ასევე იყენებდა JPMorgan Chase ↘ 0.73%-ის ანგარიშებს.europeanbusinessmagazine+1

First Abu Dhabi Bank-მა Financial Times-ს განუცხადა, რომ A7-თან დაკავშირებული ყველა ანგარიში იდენტიფიცირებული და დახურულია. Standard Chartered, Citigroup, JPMorgan და Deutsche Bank-მა აღნიშნეს, რომ ერთგულნი რჩებიან ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო ანგარიშგების ვალდებულებების, თუმცა დამატებითი კომენტარისგან თავი შეიკავეს.finextra

უფრო ფართო ქსელი

ფულის უმეტესი ნაწილი საბოლოოდ ჩინურ საბანკო ანგარიშებზე ხვდებოდა, ხოლო A7 ასევე იყენებდა Tether-ს, დოლარზე მიბმულ კრიპტოვალუტას, ტრანზაქციების გასამარტივებლად. Open Source Centre-ისა და TRM Labs-ის ერთობლივმა გამოძიებამ მიმდინარე წლის დასაწყისში დაადგინა, რომ A7-მა საერთაშორისო საბანკო სისტემის მეშვეობით სავარაუდოდ ათობით მილიარდი დოლარი გაატარა, ხოლო ბლოკჩეინის ანალიზმა მისი კრიპტოვალუტის აქტივობა დააკავშირა ირანის ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსთან (IRGC), ჩრდილოეთ კორეელ ჰაკერებთან და ჰამასთან. Wall Street Journal News Corp ↘ 3.58%-მა აგვისტოში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ A7 აცხადებს, თითქოს რუსეთის საგარეო ვაჭრობის გადახდების თითქმის 20 პროცენტს, ანუ წელიწადში 100 მილიარდ დოლარზე მეტს, თავად ამუშავებს.wsj+3

ეს გამოვლენილი ფაქტები სერიოზულ კითხვებს ბადებს 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ დაწესებული სანქციების რეჟიმის ეფექტურობასთან დაკავშირებით, ასევე იმასთან დაკავშირებით, თუ რამდენად შეუძლიათ მსხვილ საერთაშორისო ბანკებს აღმოაჩინონ სახელმწიფო მხარდაჭერით მოქმედი სქემები, რომლებიც მათსავე სისტემებს იყენებენ.