Moody’s-ը իջեցրել է Լեհաստանի վարկանիշը մինչև A3, իսկ Ալբանիայի հեռանկարը բարելավել է

Moody's ↗ 1.45% գործակալությունը ուրբաթ օրը Լեհաստանի երկարաժամկետ վարկանիշը A2-ից իջեցրել է A3-ի, միաժամանակ Ալբանիայի հեռանկարը կայունից փոխել է դրականի. այս երկու որոշումներն ընդգծում են Կենտրոնական և Հարավարևելյան Եվրոպայի երկրների ֆինանսական ուղղությունների տարբերությունը։

Լեհաստանի վարկանիշի իջեցումը

Սեպտեմբերի 16-ին կայացած վարկանիշային կոմիտեի որոշումը արտացոլում է Լեհաստանի ֆինանսական կայունության երկարատև վատթարացումը։ Գործակալության տվյալներով՝ բյուջետային մեծ դեֆիցիտը հանգեցրել է պետական պարտքի զգալի աճի և պարտքի սպասարկման հնարավորությունների թուլացման։ Կանխատեսվում է, որ պետական բյուջեի դեֆիցիտը 2026 և 2027 թվականներին կմնա ՀՆԱ-ի մոտ 7 տոկոսի սահմաններում՝ չնայած տնտեսական շարունակական աճին:investing+1

Կանխատեսվում է, որ պետական պարտքը 2025 թվականի 59.7 տոկոսից 2027 թվականին կհասնի ՀՆԱ-ի 68.9 տոկոսին, ինչը պայմանավորված է առողջապահական ծախսերով, պետական ներդրումներով, ինչպես նաև պաշտպանական և սոցիալական պարտավորություններով։ Moody's-ը նաև իջեցրել է Լեհաստանի կարճաժամկետ վարկանիշը P-1-ից Prime-2-ի, իսկ տեղական և արտարժույթով երկրի առաստաղները՝ Aa1-ից Aa2-ի:investing+1

Գործակալությունը գնահատել է, որ հարկաբյուջետային քաղաքականության արդյունավետությունը թուլացել է՝ մատնանշելով վերջին տարիների պրոցիկլիկ դիրքորոշումը և քաղաքական սահմանափակումները, ներառյալ կառավարության և նախագահի միջև առկա հակասությունները, ինչպես նաև 2027 թվականի նոյեմբերին սպասվող խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք սահմանափակում են բյուջետային համախմբման հնարավորությունները։ Moody's-ն արդեն 2025 թվականի սեպտեմբերին Լեհաստանի հեռանկարը կայունից իջեցրել էր բացասականի՝ վկայակոչելով ծախսերի աճող ճնշումը և քաղաքական փակուղին:reuters+2

Նոր կայուն հեռանկարը արտացոլում է Moody's-ի ակնկալիքը, որ ՀՆԱ-ի իրական աճը կլինի կայուն՝ 2026 թվականին 3.7 տոկոս և 2027 թվականին 3.2 տոկոս, իսկ պարտքային բեռը 2020-ականների վերջին կկայունանա ՀՆԱ-ի 70-75 տոկոսի սահմաններում:investing+1

Ալբանիայի դրական հեռանկարը

Ի հակադրություն Լեհաստանի՝ Moody's-ը Ալբանիայի հեռանկարը փոխել է դրականի՝ հաստատելով երկրի Ba3 վարկանիշը։ Այս վերանայումը արտացոլում է Ալբանիայի հարկաբյուջետային և արտաքին դիրքերի ամրապնդումը, ինչպես նաև Եվրամիությանն անդամակցելու գործընթացի հետ կապված կառուցվածքային բարեփոխումների արագացումը:investing+1

Ալբանիան վերջին երեք տարիներին գրանցել է փոքր առաջնային հավելուրդներ, և Moody's-ը կանխատեսում է, որ 2026-2027 թվականներին բյուջետային դեֆիցիտը կկազմի ՀՆԱ-ի միջինը 2.3 տոկոսը, իսկ պետական պարտքը 2025 թվականի վերջի 52.9 տոկոսից մինչև 2027 թվականը կնվազի մինչև 50.2 տոկոս։ Ընթացիկ հաշվի դեֆիցիտը 2025 թվականին հասել է ռեկորդային ցածր մակարդակի՝ ՀՆԱ-ի 0.7 տոկոսին, ինչին նպաստել են զբոսաշրջությունից ստացված եկամուտները և դրամական փոխանցումները, իսկ արտարժութային պահուստները 2026 թվականի հունիսին կազմել են մոտ 7.9 միլիարդ եվրո:investing+1

Հակադիր ուղիներ

Այս երկու գործողությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես է հարկաբյուջետային կարգապահությունը, կամ դրա բացակայությունը, շարունակում ձևավորել պետական վարկային ուղիները Եվրոպայում։ Լեհաստանի դեֆիցիտը, որը կազմում է ՀՆԱ-ի մոտ 7 տոկոսը, ավելի քան երեք անգամ գերազանցում է Ալբանիայի կանխատեսվող ցուցանիշը, թեև երկու տնտեսություններն էլ աճի ամուր տեմպեր են ցուցադրում։