CRISPR համակարգով զինված վիրուսը բժշկության մեջ առաջին անգամ հաղթահարել է «սուպերբակտերիան»

65-ամյա պացիենտը, ում փոխպատվաստվել էր երիկամ և ով տառապում էր աղիքային ցուպիկի (E. coli) բազմադեղակայուն վարակով, որին չէր հաղթահարում և ոչ մի առկա հակաբիոտիկ, ապաքինվել է CRISPR գենային խմբագրման տեխնոլոգիայով զինված փորձարարական բակտերիոֆագային թերապիա ստանալուց հետո. սա առաջին դեպքն է, երբ նման բուժումը հաջողությամբ կիրառվում է մարդու վրա:

Վտանգավոր վարակի բուժման վերջին հույսը

Օգոստոսի 11-ին Clinical Infectious Diseases ամսագրում հրապարակված դեպքը ղեկավարել է Սան Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանի բժշկության պրոֆեսոր Սայմա Ասլամը: Պացիենտին երիկամ էր փոխպատվաստվել 2023 թվականին, սակայն հետագայում նրա մոտ զարգացել էին E. coli-ի կրկնվող վարակներ, որոնք բարդացել էին օրգանի մերժումը կանխելու համար անհրաժեշտ իմունասուպրեսիվ դեղամիջոցների պատճառով: Բակտերիաները ի վերջո կայուն էին դարձել նույնիսկ վերջին հույս համարվող կարբապենեմային հակաբիոտիկների նկատմամբ, և պացիենտի մոտ զարգացել էր մալակոպլակիա: հազվադեպ հանդիպող բորբոքային հիվանդություն, ինչպես նաև միզապարկի պատից սկիզբ առնող մեծ զանգված և որովայնի բաց վերքեր:biz.chosun+2

Ավանդական տարբերակներ չունենալով: կլինիկական թիմը ստացել է դանիական SNIPR Biome բիոտեխնոլոգիական ընկերության կողմից մշակված SNIPR001 թերապիայի կիրառման թույլտվություն՝ հումանիտար նպատակներով (compassionate use): Բուժումը բաղկացած է ինժեներական եղանակով փոփոխված բակտերիոֆագերից: վիրուսներից, որոնք վարակում են բացառապես բակտերիաներին, և հագեցած են CRISPR-Cas3 համակարգով, որը նախագծված է E. coli-ի ԴՆԹ-ն գտնելու և քայքայելու համար:newscientist+1

Արագ արձագանք, զգուշավոր լավատեսություն

Ֆագային թերապիայի մեկնարկից հետո մեկ շաբաթվա ընթացքում, որը ներարկվում էր երակային, տեղային և անմիջապես ախտահարման վայրում՝ հակաբիոտիկների հետ մեկտեղ, պացիենտի բաց վերքերը սկսել են լավանալ, իսկ միզապարկի զանգվածը 0,74 լիտրից կրճատվել է մինչև 0,37 լիտր: Մեկ տարվա բուժումից հետո զանգվածը նվազել էր գրեթե 90 տոկոսով՝ 745 խորանարդ սանտիմետրից հասնելով 82 խորանարդ սանտիմետրի, ընդ որում՝ որևէ հայտնաբերելի վարակ չէր մնացել:pharmaphorum+2

Այնուամենայնիվ, հետազոտողները նշել են, որ պացիենտը ֆագային թերապիան սկսելուց 11 օր առաջ ստացել է նաև հակաբիոտիկների նոր խառնուրդ: «Հնարավոր է, որ ֆագերը հակաբիոտիկների հետ միասին ունեցել են այս համակցված (սիներգիկ) ազդեցությունը», — ասել է SNIPR Biome-ի համահեղինակ Էրիկ վան դեր Հելմը:newscientist

Ինչ է սպասվում հետո

SNIPR Biome-ն հայտնել է, որ ստացել է հումանիտար կիրառման 12 լրացուցիչ հայտ և իրականացնում է SNIPR001-ի 2-րդ փուլի կլինիկական փորձարկումը քաղցկեղով հիվանդների շրջանում, ովքեր ունեն E. coli-ով պայմանավորված արյան վարակների առաջացման ռիսկ: «Դեպքի մասին այս զեկույցը կարևոր կլինիկական հանգրվան է SNIPR001-ի համար և ընդգծում է մեր ինժեներական CRISPR բժշկական հարթակի պոտենցիալը՝ բուժման համար բարդ, դեղակայուն E. coli վարակները հաղթահարելու գործում», — ասել է գլխավոր տնօրեն Քրիստիան Գրյոնդալը:pharmaphorum+1