Διαρροή εγγράφων αποκαλύπτει ότι η ICBC χρηματοδοτούσε ολιγάρχες υπό κυρώσεις μέσω Λονδίνου

Ένας όγκος 4,8 εκατομμυρίων εμπιστευτικών εγγράφων από το εσωτερικό της Industrial and Commercial Bank of China αποκάλυψε πώς η μεγαλύτερη τράπεζα του κόσμου χρησιμοποίησε τις δραστηριότητές της στο Λονδίνο για να χρηματοδοτήσει εταιρείες που συνδέονται με ολιγάρχες υπό κυρώσεις, αυταρχικούς ηγέτες και το πολιτικό κατεστημένο της Κίνας, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε την Κυριακή από τη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ) και 23 συνεργαζόμενα μέσα ενημέρωσης.

Η έρευνα, με τίτλο "China Capital", αποκαλύπτει ότι η ICBC, η οποία διαθέτει περιουσιακά στοιχεία άνω των 8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, παραβίαζε ή παρέκαμπτε συστηματικά τις δικές της πολιτικές κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και των κυρώσεων υπό την πίεση των κεντρικών γραφείων της στο Πεκίνο, δίνοντας προτεραιότητα σε γεωπολιτικούς στόχους έναντι των προτύπων συμμόρφωσης.icij+1

Χρηματοδοτώντας ολιγάρχες και αυταρχικούς ηγέτες

Τα έγγραφα που διέρρευσαν, με ημερομηνίες μεταξύ 2005 και 2024, δείχνουν ότι η ICBC στο Λονδίνο λειτουργούσε ως κόμβος χρηματοδότησης για εταιρείες που συνδέονται με μερικά από τα πιο αμφιλεγόμενα πρόσωπα παγκοσμίως. Μεταξύ των κορυφαίων πελατών της ήταν η Nornickel MMC Norilsk Nickel, ο ρωσικός κολοσσός εξόρυξης που ελέγχεται από συμμάχους του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Ακόμη και το 2024, η ICBC εξέταζε το ενδεχόμενο παροχής νέων δανείων σε κινεζικό νόμισμα στη Nornickel, παρά το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ είχαν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού νικελίου.icij

Η ICBC ήταν μία από τις λίγες ξένες τράπεζες που αύξησαν την έκθεσή τους στη Ρωσία μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, υπερδιπλασιάζοντας τα ακαθάριστα έσοδά της εκεί μεταξύ 2022 και 2023 και κερδίζοντας περίπου 370 εκατομμύρια δολάρια στη Ρωσία το 2024, σύμφωνα με στοιχεία που αναλύθηκαν από τη Σχολή Οικονομικών του Κιέβου.icij

Η τράπεζα βοήθησε επίσης τον κινεζικό τεχνολογικό κολοσσό Huawei να μεταφέρει 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια από το Λονδίνο στο Σενζέν μέσα σε μία μόνο ημέρα το 2019, λίγες ημέρες αφότου το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ άσκησε δίωξη κατά της Huawei για φερόμενη παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν.icij+1

Τα δάνεια ως γεωπολιτικά εργαλεία

Τα έντυπα αιτήσεων πίστωσης περιλάμβαναν συχνά τη φράση "κινεζική λογική" για να εξηγήσουν γιατί η ICBC στο Λονδίνο θα προχωρούσε σε μια συμφωνία, αποκαλύπτοντας τον γεωπολιτικό χαρακτήρα πολλών δανείων. Η Australian Financial Review, συνεργάτης της ICIJ, ανέφερε ότι η ICBC εξέδωσε ζημιογόνα ή οριακά δάνεια σε μεγάλες αυστραλιανές εταιρείες πόρων και υποδομών ως στρατηγική για την οικοδόμηση μακροχρόνιων σχέσεων ευθυγραμμισμένων με τους πολιτικούς στόχους του Πεκίνου.afr+1

Εσωτερικά αρχεία δείχνουν ότι οι αναλυτές της ICBC αξιολογούσαν κάθε συμφωνία με βάση την ευθυγράμμισή της με την πρωτοβουλία "Μία Ζώνη, ένας Δρόμος" του Προέδρου Σι Τζινπίνγκ και τη βιομηχανική πολιτική "Made in China 2025". Σε μία περίπτωση, η τράπεζα δάνεισε περίπου 90 εκατομμύρια δολάρια στην κρατική εταιρεία πετρελαίου του Αζερμπαϊτζάν, Socar, παρά τις προειδοποιήσεις εξωτερικών ελεγκτών συμμόρφωσης, με τους τραπεζίτες να σημειώνουν ότι ο πελάτης ήταν "στρατηγικά σημαντικός" για την πολιτική του Δρόμου του Μεταξιού της Κίνας.icij

Αποτυχίες συμμόρφωσης πέρα από τα σύνορα

Η έρευνα διαπίστωσε ότι οι ρυθμιστικές αρχές στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Λουξεμβούργο έχουν επιβάλει πρόστιμα σε μονάδες της ICBC για παραβίαση των κανόνων κατά του οικονομικού εγκλήματος, ενώ περίπου δώδεκα άλλες χώρες είχαν εκφράσει ανησυχίες για παρόμοιες αποτυχίες συμμόρφωσης. Ένας υπεύθυνος αναφοράς για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σημείωσε σε εσωτερικό σημείωμα του 2019: "Υπάρχει πολύ μικρή διάθεση για διακοπή συνεργασίας με πελάτες υψηλού κινδύνου οικονομικού εγκλήματος".icij

Ο Christopher Walker, αντιπρόεδρος στο Κέντρο για την Ανάλυση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής, δήλωσε στην ICIJ ότι οι κινεζικές τράπεζες παρέχουν κεφάλαια που είναι "περιζήτητα σε όλο τον κόσμο", αλλά με λιγότερη προσοχή στα συμβατικά τραπεζικά πρότυπα. "Το αυταρχικό κεφάλαιο, στο τέλος, είναι ένα αρκετά διαβρωτικό κεφάλαιο", είπε.icij

Η κινεζική κυβέρνηση απέρριψε αυτό που αποκάλεσε "ψευδείς αφηγήσεις" περί "αδιαφανούς δανειοδότησης", δηλώνοντας μέσω εκπροσώπου ότι η χρηματοδότηση της Κίνας στο εξωτερικό ακολουθεί "αυστηρά" τους κανόνες της αγοράς και τα διεθνή πρότυπα. Η ICBC δεν απάντησε στα επανειλημμένα αιτήματα της ICIJ για σχολιασμό.icij