გაჟონილი ფაილები: ICBC ლონდონიდან სანქცირებულ ოლიგარქებს აფინანსებდა

ჩინეთის ინდუსტრიული და კომერციული ბანკის 4,8 მილიონი კონფიდენციალური ჩანაწერის გაჟონვამ გამოააშკარავა, თუ როგორ იყენებდა მსოფლიოს უმსხვილესი ბანკი თავის ლონდონურ ოპერაციებს სანქცირებულ ოლიგარქებთან, ავტოკრატებთან და ჩინეთის პოლიტიკურ ისტებლიშმენტთან დაკავშირებული კომპანიების დასაფინანსებლად. ეს ინფორმაცია კვირას საგამოძიებო ჟურნალისტთა საერთაშორისო კონსორციუმმა (ICIJ) და 23-მა მედია პარტნიორმა გამოაქვეყნეს.

გამოძიება, სახელწოდებით "ჩინური კაპიტალი", ცხადყოფს, რომ ICBC, რომელსაც 8 ტრილიონ დოლარზე მეტი აქტივი აქვს, პეკინის სათაო ოფისის ზეწოლის ქვეშ რეგულარულად არღვევდა ან უგულებელყოფდა საკუთარ ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო და სანქციების პოლიტიკას, რითაც გეოპოლიტიკური მიზნები შესაბამისობის სტანდარტებზე მაღლა დააყენა.icij+1

ოლიგარქებისა და ავტოკრატების დაფინანსება

2005-2024 წლების გაჟონილი ფაილები აჩვენებს, რომ ICBC-ის ლონდონის ოფისი წარმოადგენდა დაფინანსების ცენტრს იმ კომპანიებისთვის, რომლებიც დაკავშირებული არიან მსოფლიოს ყველაზე სადავო ფიგურებთან. მის მთავარ კლიენტებს შორის იყო რუსული სამთო გიგანტი Nornickel MMC Norilsk Nickel, რომელსაც პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის მოკავშირეები აკონტროლებენ. 2024 წელსაც კი, ICBC განიხილავდა Nornickel-ისთვის ჩინურ ვალუტაში ახალი სესხების გაცემას მაშინ, როდესაც დიდმა ბრიტანეთმა და აშშ-მა რუსული ნიკელის იმპორტი აკრძალეს.icij

ICBC იყო იმ მცირერიცხოვან უცხოურ ბანკებს შორის, რომელმაც 2022 წელს უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ რუსეთში თავისი საქმიანობა გააფართოვა. კიევის ეკონომიკის სკოლის მონაცემებით, ბანკმა 2022-2023 წლებში რუსეთში მთლიანი შემოსავალი ორჯერ მეტად გაზარდა და 2024 წელს დაახლოებით 370 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა.icij

ბანკმა ასევე დაეხმარა ჩინურ ტექნოლოგიურ გიგანტ Huawei-ს 2019 წელს ერთ დღეში 1,3 მილიარდი დოლარის ლონდონიდან შენჟენში გადარიცხვაში, აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტის მიერ ირანის სანქციების დარღვევის ბრალდებით Huawei-სთვის ბრალის წაყენებიდან სულ რამდენიმე დღეში.icij+1

სესხები როგორც გეოპოლიტიკური ინსტრუმენტი

საკრედიტო განაცხადების ფორმები ხშირად შეიცავდა ფრაზას "ჩინური დასაბუთება", რათა აეხსნათ, თუ რატომ უნდა დაეჭირა მხარი ICBC-ის ლონდონის ოფისს კონკრეტული გარიგებისთვის, რაც ბევრი სესხის გეოპოლიტიკურ ბუნებას ამჟღავნებდა. ICIJ-ის მედია პარტნიორმა, Australian Financial Review-მ, გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ICBC გასცემდა ზარალიან ან მარგინალურ სესხებს ავსტრალიის მსხვილ რესურსულ და ინფრასტრუქტურულ კომპანიებზე, როგორც პეკინის პოლიტიკურ მიზნებთან შესაბამისობაში მყოფი გრძელვადიანი ურთიერთობების დამყარების სტრატეგიას.afr+1

შიდა ჩანაწერები აჩვენებს, რომ ICBC-ის ანალიტიკოსები თითოეულ გარიგებას აფასებდნენ პრეზიდენტ სი ძინპინის "ერთი სარტყელი, ერთი გზის" ინიციატივასთან და "Made in China 2025" სამრეწველო პოლიტიკასთან შესაბამისობის მიხედვით. ერთ შემთხვევაში, ბანკმა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია Socar-ს დაახლოებით 90 მილიონი დოლარი ასესხა, მიუხედავად გარე შესაბამისობის გაფრთხილებებისა, ხოლო ბანკირებმა აღნიშნეს, რომ კლიენტი "სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია" ჩინეთის "ერთი სარტყელი, ერთი გზის" პოლიტიკისთვის.icij

შესაბამისობის დარღვევები საზღვრებს მიღმა

გამოძიებამ დაადგინა, რომ აშშ-ის, კანადისა და ლუქსემბურგის მარეგულირებლებმა ICBC-ის დანაყოფები ფინანსური დანაშაულის საწინააღმდეგო წესების დარღვევისთვის დააჯარიმეს, ხოლო ათეულობით სხვა ქვეყანამ მსგავსი დარღვევების გამო შეშფოთება გამოთქვა. ფულის გათეთრების შესახებ ანგარიშგების ოფიცერმა 2019 წლის შიდა მემორანდუმში აღნიშნა: "ფინანსური დანაშაულის მაღალი რისკის მქონე ბიზნესის შეწყვეტის ძალიან მცირე სურვილი არსებობს".icij

ევროპული პოლიტიკის ანალიზის ცენტრის ვიცე-პრეზიდენტმა კრისტოფერ უოკერმა ICIJ-ს განუცხადა, რომ ჩინური ბანკები უზრუნველყოფენ კაპიტალს, რომელიც "მსოფლიოში მოთხოვნადია", თუმცა საბანკო სტანდარტების ნაკლები გათვალისწინებით. "ავტორიტარული კაპიტალი, საბოლოო ჯამში, კოროზიული კაპიტალია", – თქვა მან.icij

ჩინეთის მთავრობამ უარყო ის, რასაც "გაუმჭვირვალე დაკრედიტების" შესახებ "მცდარი ნარატივები" უწოდა და სპიკერის მეშვეობით განაცხადა, რომ ჩინეთის საზღვარგარეთული დაფინანსება "მკაცრად" მიჰყვება საბაზრო წესებსა და საერთაშორისო ნორმებს. ICBC-მ ICIJ-ის კომენტარის გაკეთების არაერთ თხოვნას არ უპასუხა.icij