Sızan belgeler ICBC’nin Londra üzerinden yaptırımlı oligarkları finanse ettiğini gösteriyor

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ) ve 23 medya ortağı tarafından Pazar günü yayınlanan bir soruşturmaya göre, Çin Endüstri ve Ticaret Bankası'nın içinden sızan 4,8 milyon gizli kayıt, dünyanın en büyük bankasının Londra operasyonlarını yaptırım uygulanan oligarklar, otokratlar ve Çin'in siyasi yapısıyla bağlantılı şirketleri finanse etmek için nasıl kullandığını gözler önüne serdi.

"Çin Sermayesi" başlıklı soruşturma, 8 trilyon dolardan fazla varlığa sahip olan ICBC'nin, Pekin merkezinin baskısıyla kendi kara para aklama ve yaptırım politikalarını rutin olarak ihlal ettiğini veya görmezden geldiğini, uyumluluk standartlarına karşı jeopolitik hedeflere öncelik verdiğini ortaya koyuyor.icij+1

Oligarkların ve Otokratların Finansmanı

2005 ile 2024 yılları arasına ait sızdırılmış dosyalar, ICBC Londra'nın dünyanın en tartışmalı figürlerinden bazılarıyla bağlantılı şirketler için bir finansman merkezi olarak hizmet verdiğini gösteriyor. En büyük müşterileri arasında, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in müttefikleri tarafından kontrol edilen Rus madencilik devi Nornickel MMC Norilsk Nickel bulunuyordu. 2024 yılına gelindiğinde bile ICBC, İngiltere ve ABD'nin Rus nikel ithalatını yasaklamasına rağmen Nornickel'e Çin para birimi cinsinden yeni krediler vermeyi düşünüyordu.icij

ICBC, 2022'deki tam kapsamlı Ukrayna işgalinden sonra Rusya'daki varlığını artıran az sayıdaki yabancı bankadan biriydi; Kiev Ekonomi Okulu tarafından analiz edilen rakamlara göre, 2022 ile 2023 yılları arasında oradaki brüt gelirini ikiye katladı ve 2024'te Rusya'da yaklaşık 370 milyon dolar kazandı.icij

Banka ayrıca, Çinli teknoloji devi Huawei'nin, ABD Adalet Bakanlığı'nın Huawei'yi İran yaptırımlarını ihlal ettiği iddiasıyla suçlamasından sadece günler sonra, 2019'da Londra'dan Shenzhen'e tek bir günde 1,3 milyar dolar taşımasına yardımcı oldu.icij+1

Jeopolitik Araç Olarak Krediler

Kredi başvuru formları, ICBC Londra'nın neden bir anlaşmanın peşinden gideceğini açıklamak için sıklıkla "Çin mantığı" ifadesini içeriyordu ve bu da birçok kredinin jeopolitik doğasını gözler önüne seriyordu. Bir ICIJ medya ortağı olan Australian Financial Review, ICBC'nin Pekin'in siyasi hedefleriyle uyumlu uzun vadeli ilişkiler kurma stratejisi olarak büyük Avustralyalı kaynak ve altyapı şirketlerine zarar ettiren veya marjinal krediler verdiğini bildirdi.afr+1

İç kayıtlar, ICBC analistlerinin her anlaşmayı Devlet Başkanı Xi Jinping'in Kuşak ve Yol Girişimi ve Made in China 2025 endüstriyel politikasıyla uyumu açısından değerlendirdiğini gösteriyor. Bir vakada banka, dış uyumluluk uyarılarına rağmen Azerbaycan'ın devlet petrol şirketi Socar'a yaklaşık 90 milyon dolar kredi verdi ve bankacılar müşterinin Çin'in Kuşak ve Yol politikası için "stratejik öneme sahip" olduğunu not etti.icij

Sınır Ötesi Uyumluluk Hataları

Soruşturma, ABD, Kanada ve Lüksemburg'daki düzenleyicilerin ICBC birimlerini finansal suç kurallarını ihlal ettikleri için para cezasına çarptırdığını, yaklaşık bir düzine başka ülkenin ise benzer uyumluluk hataları hakkında endişelerini dile getirdiğini ortaya koydu. Bir kara para aklama raporlama yetkilisi 2019 tarihli bir iç notta şunu kaydetti: "Yüksek finansal suç riski taşıyan işlerden çıkma konusunda çok az iştah var".icij

Avrupa Politika Analizi Merkezi başkan yardımcısı Christopher Walker, ICIJ'ye verdiği demeçte, Çin bankalarının "dünyanın her yerinde arzu edilen" ancak geleneksel bankacılık standartlarını daha az önemseyen bir sermaye sağladığını söyledi. Walker, "Otoriter sermaye, sonuçta oldukça aşındırıcı bir sermayedir" dedi.icij

Çin hükümeti, "şeffaf olmayan borç verme" olarak adlandırdığı "yanlış anlatıları" reddederek, bir sözcü aracılığıyla Çin'in denizaşırı finansmanının piyasa kurallarına ve uluslararası normlara "kesinlikle" uyduğunu belirtti. ICBC, ICIJ'nin yorum taleplerine yanıt vermedi.icij