ევროპაში ზამთრის ელექტროენერგიის ფასებმა 2022 წლის შემდეგ მაქსიმუმს მიაღწია

ევროპაში ცივი სეზონის დადგომასთან ერთად, ელექტროენერგიის ბაზრებზე განგაშის ისეთი სიგნალები ისმის, როგორიც 2022 წლის ენერგეტიკული კრიზისის პიკის შემდეგ არ ყოფილა. იანვრის მიწოდების საბითუმო ელექტროენერგია გერმანიაში ევროპის ენერგეტიკულ ბირჟაზე 180 ევროს აჭარბებს მეგავატ-საათზე, რაც წინა წელთან შედარებით 60%-ზე მეტი ზრდაა, Bloomberg-ის მონაცემებით. ფასების ნახტომმა, რომელიც ბუნებრივი აირის გაძვირებითა და ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტით გამოწვეული მიწოდების შეფერხებებითაა განპირობებული, მთელ კონტინენტზე ფართომასშტაბიანი ინფლაციური სპირალის შიშები ხელახლა გააღვივა.bloomberg

კრიზისების შეჯახება

მთავარი კატალიზატორი ბუნებრივი აირია, რომლის ფასმაც 2022 წლის ბოლოს შემდეგ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია, ვიდრე ევროპა ზამთრის წინ მარაგების შევსებას ცდილობს. ჰოლანდიური TTF-ის ფასი სექტემბრის შუა რიცხვებში მეგავატ-საათზე 81 ევროს აჭარბებდა, რაც თითქმის ბოლო სამი წლის მაქსიმუმია. გათხევადებული ბუნებრივი აირის ტვირთებზე გამწვავებულმა კონკურენციამ და ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის და ისრაელის სამხედრო კამპანიის შემდეგ ჰორმუზის სრუტის ფაქტობრივმა ჩაკეტვამ შეაფერხა ყატარიდან მიწოდება, რომელსაც ევროპელი მყიდველები რუსულ გაზზე უარის თქმის შემდეგ ეყრდნობოდნენ.cepr+2

შეფერხება მხოლოდ სრუტით არ შემოიფარგლება. საუდის არაბეთმა 11 სექტემბერს აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენი გათიშა ერაყში ირანის მიერ მხარდაჭერილი დაჯგუფებების დრონებით თავდასხმის შემდეგ. Associated Press-ის ცნობით, ამით დაიხურა ნავთობის გადაზიდვის საკვანძო ალტერნატიული მარშრუტი, რომელსაც დღეში დაახლოებით ხუთი მილიონი ბარელი გადაჰყავდა. 18 სექტემბერს საუდის არაბეთმა ევროპულ გადამამუშავებელ ქარხნებს აცნობა, რომ მომდევნო თვეში ნავთობს ვერ მიაწვდიდა, იტყობინება Middle East Eye. იემენელმა ჰუსიტებმა კი კიდევ უფრო გაამკაცრეს კონტროლი ბაბ-ელ-მანდების სრუტეზე, რაც საფრთხეს უქმნის წითელ ზღვაში გადაზიდვებს.middleeasteye+1

ინფლაცია ძალას იკრებს

ენერგეტიკული შოკი უკვე აისახება სამომხმარებლო ფასებზე. Eurostat-ის აგვისტოს წინასწარი შეფასებით, ევროზონის წლიურმა ინფლაციამ 3.3% შეადგინა ივლისის 2.9%-ის შემდეგ, ხოლო ენერგორესურსების ფასები წლიურად 14.3%-ით გაიზარდა, რაც კომპონენტებს შორის ყველაზე მკვეთრი მატებაა. ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა 10 სექტემბერს რეაგირება მოახდინა და დეპოზიტის განაკვეთი 25 საბაზისო პუნქტით, 2.5%-მდე გაზარდა, რაც ბოლო სამ თვეში მეორე მატებაა.europa+2

CNBC იტყობინება, რომ ინფლაციის 3%-ზე მაღლა დაბრუნება ბიზნესს მძიმე მდგომარეობაში აყენებს წარმოების გაზრდილ ხარჯებსა და მკაცრ მონეტარულ პოლიტიკას შორის. ევროპის ცენტრალური ბანკის სექტემბრის პროგნოზით, ინფლაცია 2026 წლისთვის საშუალოდ 3.0% იქნება, ხოლო 2028 წლისთვის 2.1%-მდე შემცირდება, თუმცა ბანკმა აღიარა, რომ რისკები მაინც ზრდისკენ არის გადახრილი.ecb.europa+2

საგანგებო მოლაპარაკებები დღის წესრიგშია

ევროზონის ფინანსთა მინისტრებმა პარასკევს დუბლინში დახურულ კარს მიღმა გამართულ შეხვედრაზე განიხილეს შინამეურნეობებზე მზარდი ზეწოლა და სახელმწიფო ფინანსების კრიზისი, იტყობინება Bloomberg 18 სექტემბერს. ევროჯგუფის ხელმძღვანელი განიხილავს რიგგარეშე სესიის მოწვევას, რათა გლობალური ობლიგაციების ბაზრის არეულობის ფონზე ენერგორესურსების გაძვირებაზე პასუხი კოორდინირდეს.bloomberg

ეს სიტუაცია 2022 წლის კრიზისის სცენარს მოგვაგონებს, როდესაც ევროკავშირის მთავრობებმა ათობით მილიარდი დახარჯეს მომხმარებელთა გადასახადების სუბსიდირებაზე. თუმცა ევროპის ფისკალური შესაძლებლობები ახლა უფრო შეზღუდულია, ხოლო მიწოდების საერთო სურათი შესაძლოა უარესიც იყოს. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს მონაცემებით, მარტის შემდეგ ჰორმუზის სრუტეში კვირაში საშუალოდ 47 გემი გადის, კონფლიქტის დაწყებამდე არსებული 456-ის სანაცვლოდ. CEPR-ის ამ კვირაში გამოქვეყნებულმა ანალიზმა ჰორმუზის შეფერხება შეაფასა, როგორც "გლობალური ენერგეტიკული ბაზრების ისტორიაში მიწოდების ყველაზე დიდი ფიზიკური შეფერხება".morningstar+1