ასტრონომებმა მზის სისტემის მიღმა მთვარის მსგავსი პირველი ობიექტი აღმოაჩინეს

ასტრონომებმა მიაგნეს პირველ დამაჯერებელ მტკიცებულებას მზის სისტემის მიღმა მთვარის მსგავსი ობიექტის არსებობის შესახებ, თუმცა ის პლანეტის გარშემო არ მოძრაობს. ამის სანაცვლოდ, იუპიტერის მასის მქონე სხეული დედამიწიდან დაახლოებით 71 სინათლის წლის მანძილზე, CD-35 2722 სისტემაში არსებულ ყავისფერ ჯუჯას გარშემოუვლის. ეს აღმოჩენა, რომელიც 22 ივლისს ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნდა, პლანეტებისა და მთვარეების არსებულ განმარტებებს ეჭვქვეშ აყენებს.www.eso.org+1

ობიექტთა ახალი კლასი

აღმოჩენა ჩილეში მდებარე ევროპული სამხრეთის ობსერვატორიის ძალიან დიდი ტელესკოპის მეშვეობით განხორციელდა. მკვლევრებმა გამოიყენეს სხივური სიჩქარის იგივე მეთოდი, რომლითაც 1995 წელს მზის მსგავსი ვარსკვლავის გარშემო პირველი ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს. ჩილეს დიეგო პორტალესის უნივერსიტეტის, ESO-სა და იტალიის ასტროფიზიკის ეროვნული ინსტიტუტის (INAF) მკვლევრებმა CD-35 2722 B-ს სპექტრში პერიოდული რხევები დააფიქსირეს. ეს ობიექტი ყავისფერი ჯუჯაა, რომლის მასა იუპიტერისას დაახლოებით 30-ჯერ აღემატება და ის წითელ ჯუჯა ვარსკვლავს უვლის გარშემო.arXiv.org+2

სავარაუდო თანამგზავრის მინიმალური მასა იუპიტერის მასის დაახლოებით 0.74 ნაწილია, ხოლო ორბიტალური პერიოდი 169 დღეს შეადგენს. შესაძლოა არსებობდეს მეორე, ნაკლებად დადასტურებული კომპანიონიც, რომლის მინიმალური მასა იუპიტერის 0.28 ნაწილია, ხოლო პერიოდი: 87 დღე. ეს ორი ობიექტი 2:1 საშუალო მოძრაობის რეზონანსთან ახლოს იმყოფება, რაც იუპიტერის გალილეისეულ მთვარეებს შორის არსებულ ორბიტალურ დამოკიდებულებას ირეკლავს.arXiv.org

კლასიფიკაციის ჩარჩოებს მიღმა

ვინაიდან ყავისფერი ჯუჯები არც ვარსკვლავები არიან და არც პლანეტები, ეს ობიექტი ზუსტად არ ერგება „ეგზომთვარის“ კატეგორიას. მკვლევართა ჯგუფმა მის აღსაწერად ტერმინი „ეგზოთანამგზავრი“ დაამკვიდრა. „რამდენადაც ეგზოტიკურიც არ უნდა იყოს, ეს სისტემა ნამდვილად უნიკალურია და გარღვევას წარმოადგენს: ეს არის ეგზოთანამგზავრის პირველი დამაჯერებელი აღმოჩენა“, განაცხადა ერთ-ერთმა მკვლევარმა ელის ზურლომ ESO-ს განცხადებაში.www.eso.org

როგორც Science News იტყობინება, ორბიტების იერარქიას: თანამგზავრი, რომელიც გარშემოუვლის ყავისფერ ჯუჯას, ხოლო ეს უკანასკნელი თავად უვლის გარშემო ვარსკვლავს, არ გააჩნია ანალოგი ჩვენს მზის სისტემაში, რის გამოც ასტრონომებს შესაბამისი ტერმინოლოგია აკლიათ.physicsworld.com+1

მნიშვნელობა მომავალი კვლევებისთვის

ეს აღმოჩენა ახალ შესაძლებლობებს ხსნის იმის შესასწავლად, თუ როგორ ყალიბდება პლანეტარული მასის ობიექტები სუბვარსკვლავური სხეულების გარშემო და შეიძლება თუ არა ასეთ სისტემებში სიცოცხლისთვის გამოსადეგი პირობები არსებობდეს. ადრეულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ CD-35 2722 B სავარაუდოდ გრავიტაციული არასტაბილურობით ჩამოყალიბდა და არა ბირთვული აკრეციით. ეს დეტალი შესაძლოა დაეხმაროს მეცნიერებს იმის გაგებაში, თუ როგორ წარმოიშვა მისი თანამგზავრები.arxiv.org

დადასტურებისა და შემდგომი დახასიათებისთვის, სავარაუდოდ, ახალი თაობის ინსტრუმენტები გახდება საჭირო, მათ შორის ESO-ს ექსტრემალურად დიდი ტელესკოპი, რომელიც ამჟამად ჩილეში შენდება. ჯერჯერობით კი ეს აღმოჩენა ცვლის წარმოდგენას იმის შესახებ, თუ სად შეიძლება არსებობდნენ მთვარეები ან მათი ეკვივალენტები სამყაროში.arXiv.org+1