Stjörnufræðingar finna fyrsta tungllíka fyrirbærið utan sólkerfisins okkar

Stjörnufræðingar hafa fundið fyrstu sterku vísbendingarnar um tungllíkt fyrirbæri utan sólkerfisins okkar, en það snýst ekki um plánetu. Í stað þess snýst þetta fyrirbæri, sem er á stærð við Júpíter, um brúnan dverg í CD-35 2722 kerfinu í um 71 ljósára fjarlægð frá jörðu. Uppgötvunin birtist 22. júlí í Nature og ögrar núverandi skilgreiningum á plánetum og tunglum.www.eso.org+1

Nýr flokkur fyrirbæra

Uppgötvunin var gerð með Very Large Telescope Evrópsku stjörnustöðvarinnar á Suðurhveli (ESO) í Síle, þar sem notuð var sama geisla-hraðatækni og þegar fyrsta fjarðplánetan umhverfis sólarlíka stjörnu fannst árið 1995. Rannsakendur við Universidad Diego Portales í Síle, ESO og Ítölsku stjörnufræðistofnunina (INAF) greindu reglulegan slátt í rófi CD-35 2722 B, brúns dvergs sem er um 30 sinnum stærri en Júpíter og snýst um rauðan dverg.arXiv.org+2

Mögulega tunglið er að minnsta kosti um 0,74 Júpítersmassar og brautartími þess er 169 dagar. Annað og óvissara fylgihnattarfyrirbæri, með lágmarksmassa um 0,28 Júpítersmassa og 87 daga brautartíma, gæti einnig verið til staðar. Þessi tvö fyrirbæri væru nálægt 2:1 meðalbrautarómstrun, sem minnir á brautarsambandið á milli Galíleótungla Júpíters.arXiv.org

Ögrar flokkunum

Þar sem brúnir dvergar eru hvorugt stjörnur né plánetur passar fyrirbærið ekki vel í flokkinn „fjarðtungl“. Rannsóknarteymið bjó til hugtakið „úttungl“ (e. exosatellite) til að lýsa því. „Þótt það sé framandi er þetta kerfi sannarlega einstakt og táknar tímamót: fyrsta sennilega greiningin á úttungli,“ sagði Alice Zurlo, einn rannsakendanna, í yfirlýsingu frá ESO.www.eso.org

Eins og Science News greindi frá hefur þetta stigskipta brautarkerfi, þar sem tungl snýst um brúnan dverg sem sjálfur snýst um stjörnu, ekkert hliðstæðu í okkar eigin sólkerfi. Stjörnufræðinga skortir því viðeigandi orðaforða.physicsworld.com+1

Áhrif á framtíðarrannsóknir

Greiningin opnar nýjar leiðir til að rannsaka hvernig fyrirbæri af plánetustærð myndast í kringum undirstjörnufræðileg fyrirbæri og hvort slík kerfi gætu hýst aðstæður sem skipta máli fyrir lífvænleika. Fyrri rannsóknir benda til þess að CD-35 2722 B hafi líklega myndast vegna gravítatjónsóstöðugleika frekar en kjarnasöfnunar, sem er smáatriði sem gæti varpað ljósi á hvernig tungl þess urðu til.arxiv.org

Staðfesting og frekari greining mun líklega krefjast næstu kynslóðar mælitækja, þar á meðal Extremely Large Telescope hjá ESO sem er nú í byggingu í Síle. Í augnablikinu endurteiknar uppgötvunin kortið yfir hvar tungl, eða jafngildi þeirra, geta verið til í alheiminum.arXiv.org+1