Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

nationalgeographic+1cambridge+1nationalgeographic+1გვატემალის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე მაიას უძველეს ნანგრევებში, Xultun-ში მომუშავე არქეოლოგებმა პირველად გაშიფრეს მაიას ასტრონომ-მათემატიკოსის სახელი: Sak Tahn Waax, ანუ „თეთრმკერდა მელა“. ორშაბათს ჟურნალ Antiquity-ში გამოქვეყნებული აღმოჩენა სახელით აკავშირებს ინდივიდს ორიგინალურ სამეცნიერო ნაშრომთან — რაც პირველი შემთხვევაა მაიას კლასიკური პერიოდისთვის.nationalgeographic+2
სახელი აღმოჩენილი იქნა 11 იეროგლიფს შორის, რომლებიც დახატული იყო Xultun-ში, Tikal-იდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაახლოებით 25 მილის დაშორებით მდებარე პატარა მართკუთხა ოთახის, ცნობილი როგორც სტრუქტურა 10K-2, აღმოსავლეთ კედელზე. ოთახი, რომელიც თავდაპირველად 2010 წელს აღმოაჩინეს, როდესაც სტუდენტმა ძარცვის გვირაბში შეიხედა, შეიცავდა სამეფო მწიგნობართა ფრესკებს და 50-ზე მეტ მკრთალ მათემატიკურ „მიკროტექსტს“.nationalgeographic
ფრანკო როსიმ, MIT-ის არქეოლოგმა და ნაშრომის წამყვანმა ავტორმა, საკვანძო მონაკვეთი გაცვეთილი ნიშნების გასაძლიერებლად პროგრამული უზრუნველყოფის გამოყენების შემდეგ ამოიცნო. კლასტერში ბოლო ორი გლიფი იკითხება როგორც „cheheen“, რაც დაახლოებით ნიშნავს „ასე ამბობს“, რასაც მოჰყვება პირადი ხელმოწერა.newscientist+1
„ეს არის მაიას წინაპარი ასტრონომ-მათემატიკოსის პირდაპირი მოხსენიება პირადი სახელით“, – განუცხადა როსიმ New Scientist-ს. მან დაამატა, რომ ეს ასევე არის ამერიკის კონტინენტზე ცნობილი ასტრონომ-მათემატიკოსის უძველესი ჩაწერილი სახელი.newscientist
სახელთან ერთად, მკვლევარებმა გაშიფრეს ფორმულა, რომელიც აერთიანებს მარსისა და ვენერას ორბიტალურ ციკლებს 2920-დღიანი პერიოდის გამოსათვლელად — რაც უდრის ვენერას მზის გარშემო ბრუნვის ხუთ ციკლს. განტოლებებში ჩაშენებული თარიღებიდან უკან დათვლით, გუნდმა ფორმულა ახ. წ. 781 წლით დაათარიღა.sciencealert+1
„იქ არ იყო არსებითი სახელები, არ იყო ზმნები; ის არაფერს ამბობდა მოვლენაზე“, – თქვა ჰეზერ ჰერსტმა, Skidmore College-ის არქეოლოგმა და San Bartolo-Xultun-ის პროექტის დირექტორმა. „ეს იყო უბრალოდ სუფთა მათემატიკა“.nationalgeographic
დევიდ სტიუარტმა, ოსტინის ტეხასის უნივერსიტეტის არქეოლოგმა და ეპიგრაფისტმა, რომელმაც აღმოჩენაში მიიღო მონაწილეობა, აღნიშნა სახელის სიმარტივე სამეფო ტიტულებთან შედარებით. „რეალურად, ჩვენ ვუყურებთ ძველ „დაფას“ ვიღაცის მიტოვებულ ოფისში“, – თქვა მან. „მასთან დაკავშირებული სახელის ქონა წარმოუდგენელია და მაიას მეცნიერებას ბევრად უფრო ადამიანურს ხდის“.nationalgeographic
ფორმულის ბოლოს თავისი სახელის დაწერით, Sak Tahn Waax-მა ავტორობა დაადასტურა — პრაქტიკა, რომელიც მაიას კლასიკური პერიოდის მათემატიკოსისთვის აქამდე არასოდეს ყოფილა დოკუმენტირებული. ენტონი ავენიმ, Colgate-ის უნივერსიტეტის არქეოასტრონომმა, რომელიც კვლევაში არ მონაწილეობდა, მას უწოდა „ალბათ ყველაზე მშვენიერი აღმოჩენა, რომელიც მაიას მეცნიერების გააზრებამდე მიგვიყვანს“.archaeologymag+1
გვატემალის კულტურის სამინისტრომ ასევე გამოაცხადა აღმოჩენების შესახებ, რაც მკვლევარების თქმით, მაიას მკვიდრ მეცნიერს აყენებს პითაგორასა და გალილეოს მსგავს ფიგურებთან ერთად — არა ვარაუდობრივი სტატუსით, არამედ საკუთარი ინტელექტუალური ნაშრომის ხელმოწერის მარტივი აქტით.nationalgeographic+1