Αρχαιολόγοι αποκρυπτογραφούν για πρώτη φορά το όνομα ενός Μάγια αστρονόμου

Αρχαιολόγοι που εργάζονται στα αρχαία ερείπια των Μάγια στο Xultun στη βορειοανατολική Γουατεμάλα αποκρυπτογράφησαν για πρώτη φορά το όνομα ενός αστρονόμου-μαθηματικού των Μάγια: Sak Tahn Waax, ή «Λευκόστηθη Αλεπού». Η ανακάλυψη, που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Antiquity, συνδέει ένα άτομο ονομαστικά με ένα πρωτότυπο επιστημονικό έργο — μια πρωτιά για την κλασική περίοδο των Μάγια.nationalgeographic+2

Ένα όνομα αναδύεται από ξεθωριασμένα γλυφικά

Το όνομα βρέθηκε ανάμεσα σε 11 ιερογλυφικά ζωγραφισμένα στον ανατολικό τοίχο ενός μικρού ορθογώνιου δωματίου γνωστού ως δομή 10K-2 στο Xultun, μια αρχαία πόλη περίπου 25 μίλια βορειοανατολικά του Tikal. Το δωμάτιο, που ανακαλύφθηκε αρχικά το 2010 όταν ένας φοιτητής κοίταξε μέσα από μια σήραγγα λαθρανασκαφής, περιείχε τοιχογραφίες βασιλικών γραφέων και περισσότερα από 50 αμυδρά μαθηματικά «μικροκείμενα».nationalgeographic

Ο Franco Rossi, αρχαιολόγος στο MIT και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, εντόπισε το βασικό απόσπασμα αφού χρησιμοποίησε λογισμικό για να ενισχύσει τα ξεθωριασμένα σημάδια. Τα δύο τελευταία γλυφικά στο σύμπλεγμα διαβάζονται "cheheen", που σημαίνει περίπου "έτσι λέει", ακολουθούμενα από μια προσωπική υπογραφή.newscientist+1

"Αυτή είναι η πρώτη άμεση αναφορά σε έναν πρόγονο αστρονόμο-μαθηματικό των Μάγια με προσωπικό όνομα", δήλωσε ο Rossi στο New Scientist. Πρόσθεσε ότι είναι επίσης το παλαιότερο καταγεγραμμένο όνομα αστρονόμου-μαθηματικού που είναι γνωστό από οπουδήποτε στην Αμερική.newscientist

Καθαρά μαθηματικά σε έναν πίνακα

Παράλληλα με το όνομα, οι ερευνητές αποκωδικοποίησαν έναν τύπο που συνδυάζει τους τροχιακούς κύκλους του Άρη και της Αφροδίτης για να υπολογίσουν μια περίοδο 2.920 ημερών — ισοδύναμη με πέντε κύκλους της Αφροδίτης γύρω από τον Ήλιο. Δουλεύοντας προς τα πίσω από ημερομηνίες ενσωματωμένες στις εξισώσεις, η ομάδα χρονολόγησε τον τύπο στο 781 μ.Χ.sciencealert+1

"Δεν υπήρχαν ουσιαστικά, δεν υπήρχαν ρήματα, δεν έλεγε κάτι για ένα γεγονός", είπε η Heather Hurst, αρχαιολόγος στο Skidmore College και διευθύντρια του προγράμματος San Bartolo-Xultun. "Ήταν απλώς καθαρά μαθηματικά".nationalgeographic

Ο David Stuart, αρχαιολόγος και επιγραφολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, ο οποίος βοήθησε στην πραγματοποίηση της ανακάλυψης, σημείωσε την απλότητα του ονόματος σε σύγκριση με τους βασιλικούς τίτλους. "Με έναν πραγματικό τρόπο, κοιτάμε έναν παλιό 'πίνακα' στο εγκαταλελειμμένο γραφείο κάποιου", είπε. "Το να έχεις ένα όνομα συνδεδεμένο με αυτό είναι απίστευτο και κάνει την επιστήμη των Μάγια να φαίνεται πολύ πιο ανθρώπινη".nationalgeographic

Ένας λόγιος εντάσσεται στον κανόνα

Τοποθετώντας το όνομά του στο τέλος του τύπου, ο Sak Tahn Waax διεκδίκησε την πατρότητα — μια πρακτική που δεν είχε τεκμηριωθεί ποτέ ξανά για μαθηματικό της κλασικής περιόδου των Μάγια. Ο Anthony Aveni, αρχαιοαστρονόμος στο Πανεπιστήμιο Colgate, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, το χαρακτήρισε "πιθανώς την πιο υπέροχη ανακάλυψη που οδηγεί στην κατανόηση της επιστήμης των Μάγια".archaeologymag+1

Το Υπουργείο Πολιτισμού της Γουατεμάλας ανακοίνωσε επίσης τα ευρήματα, τα οποία, σύμφωνα με τους ερευνητές, τοποθετούν έναν ιθαγενή λόγιο των Μάγια σε μια γενεαλογία δίπλα σε προσωπικότητες όπως ο Πυθαγόρας και ο Γαλιλαίος — όχι ως προς το ανάστημα που υποτίθεται, αλλά στην απλή πράξη της υπογραφής του πνευματικού έργου κάποιου.nationalgeographic+1