Μελέτη διαπιστώνει ότι η ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου καθοδηγείται από την τύχη και όχι από τη φυσική επιλογή

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο Nature Communications αμφισβητεί μία από τις πιο βαθιά ριζωμένες παραδοχές στην παλαιοανθρωπολογία: ότι η σταθερή διεύρυνση του ανθρώπινου εγκεφάλου κατά τη διάρκεια δύο εκατομμυρίων ετών καθοδηγήθηκε από τη φυσική επιλογή που ευνοούσε τη μεγαλύτερη νοημοσύνη. Αντίθετα, η έρευνα διαπιστώνει ότι οι τυχαίες γενετικές αλλαγές και οι μεγάλες περίοδοι εξελικτικής στάσης εξηγούν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν τα ανθρώπινα κρανία.

Τυχαιότητα έναντι Κατεύθυνσης

Η μελέτη, με επικεφαλής την παλαιοανθρωπολόγο Katerina Harvati από το Πανεπιστήμιο του Tübingen και συν-συγγραφέα τον Mark Hubbe, ανέλυσε τρισδιάστατα δεδομένα οροσήμων από 87 απολιθωμένα κρανία που καλύπτουν το γένος Homo, από τους πρώτους εκπροσώπους έως τον σύγχρονο Homo sapiens, συμπεριλαμβανομένων των Homo erectus, Homo heidelbergensis και Homo neanderthalensis. Οι ερευνητές εξέτασαν έξι μαθηματικά μοντέλα εξελικτικής αλλαγής σε σχέση με το αρχείο απολιθωμάτων για να προσδιορίσουν ποιο εξηγεί καλύτερα τα πρότυπα αύξησης του μεγέθους του εγκεφάλου και μείωσης του προσώπου που παρατηρήθηκαν με την πάροδο του χρόνου.anthropology+1

Τα αποτελέσματα ευνόησαν τις ουδέτερες εξελικτικές διαδικασίες —έναν αμερόληπτο τυχαίο περίπατο και την εξελικτική στάση— έναντι της κατευθυνόμενης φυσικής επιλογής σε σχεδόν κάθε σύγκριση. Η κατευθυνόμενη επιλογή, το μοντέλο που θα υποστήριζε το μακροχρόνιο αφήγημα των εξυπνότερων ανθρωπιδών που ξεπερνούν σταθερά τους συνομηλίκους τους, «ήρθε σε πολύ μακρινή θέση», σύμφωνα με ανάλυση του Anthropology.net.anthropology

«Οι αναλύσεις μας επιβεβαιώνουν τις γνωστές εξελικτικές τάσεις της νευροκρανιακής ανάπτυξης και της μείωσης του προσώπου, αλλά δείχνουν ότι η διακύμανση εντός του γένους μας εξηγείται πολύ καλύτερα από ουδέτερες εξελικτικές διαδικασίες και μεγάλες φάσεις εξελικτικής στάσης», εξήγησε ο Hubbe σε δήλωση από το Πανεπιστήμιο του Tübingen.uni-tuebingen

Επαναπροσδιορισμός της Ανθρώπινης Εξέλιξης

Τα ευρήματα δεν αμφισβητούν ότι οι εγκέφαλοι μεγάλωσαν ή ότι τα πρόσωπα έγιναν μικρότερα — και οι δύο τάσεις είναι καλά τεκμηριωμένες. Αυτό που αμφισβητεί η μελέτη είναι ο μηχανισμός. Αντί για συνεχή επιλεκτική πίεση που ωθεί τους εγκεφάλους προς ολοένα μεγαλύτερο μέγεθος, η στατιστική υπογραφή μοιάζει περισσότερο με ένα χαρακτηριστικό που περιπλανιέται εντός περιορισμών που περιστασιακά χαλάρωναν, επιτρέποντας την ανάπτυξη.uni-tuebingen+1

Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Tübingen, η σταδιακή διεύρυνση του εγκεφάλου και η μείωση του προσώπου «δεν φαίνεται να είναι το αποτέλεσμα μιας σταθερής, προοδευτικής πορείας προς τη σύγχρονη ανθρώπινη μορφή». Αντίθετα, οι τυχαίες γενετικές αλλαγές, η σταθεροποιητική επιλογή και οι βιολογικοί και οικολογικοί περιορισμοί πιθανότατα έπαιξαν πολύ μεγαλύτερο ρόλο από ό,τι είχε υποτεθεί προηγουμένως.uni-tuebingen

«Τα ευρήματά μας μετατοπίζουν το επίκεντρο», δήλωσε η Harvati. «Αντί να αναρωτιόμαστε γιατί οι άνθρωποι εξελίχθηκαν συνεχώς προς μεγαλύτερους εγκεφάλους και μικρότερα πρόσωπα», το ερώτημα γίνεται ποιοι περιορισμοί αίρονταν περιοδικά για να επιτραπούν τέτοιες αλλαγές.youtube

Μια Μικτή Εξελικτική Εικόνα

Η μελέτη δείχνει έναν συνδυασμό ουδέτερης εξέλιξης και περιορισμένης αλλαγής που λειτουργεί σε όλη τη γενεαλογία των Homo. Η μείωση του προσώπου έδειξε ακόμη ισχυρότερη κλίση προς την αυστηρή στάση από ό,τι το μέγεθος του εγκεφάλου, υποδηλώνοντας ότι το πρόσωπο ήταν ουσιαστικά κλειδωμένο στη θέση του για μεγάλα διαστήματα, με τη διακύμανση να ισοδυναμεί με θόρυβο γύρω από έναν σταθερό μέσο όρο.anthropology+1

Το άρθρο, με τίτλο "Evolutionary drivers of encephalization and facial reduction in the genus Homo", εμφανίζεται στον τόμο 17 του Nature Communications.topontiki+1