Η NASA εκτοξεύει το διαστημικό τηλεσκόπιο Roman των 4,3 δισ. δολαρίων για τη χαρτογράφηση του σύμπαντος

Το νεότερο εμβληματικό παρατηρητήριο της NASA, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman, εκτοξεύτηκε το πρωί της Κυριακής από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, ξεκινώντας μια αποστολή για τη χαρτογράφηση του αθέατου σύμπαντος σε κλίμακα που δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ ξανά από το διάστημα.

Το τηλεσκόπιο, αξίας 4,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκτοξεύτηκε στις 7:26 π.μ. EDT με πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX από το Ιστορικό Συγκρότημα Εκτόξευσης 39A, την ίδια εξέδρα από την οποία αναχωρούσαν οι αποστολές Apollo και τα διαστημικά λεωφορεία. Το παρατηρητήριο, που έχει μέγεθος λεωφορείου, αποσπάστηκε με επιτυχία από τον πύραυλο περίπου 31 λεπτά μετά την εκτόξευση και ξεκίνησε το ταξίδι του προς το σημείο Λαγκράνζ L2 Ήλιου και Γης, περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, όπου θα συναντήσει το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb.audacy+3

Ένα ευρύ βλέμμα στο σύμπαν

Το Roman διαθέτει το ευρύτερο υπερυθρο οπτικό πεδίο που έχει σταλεί ποτέ στο διάστημα, πάνω από 100 φορές ευρύτερο από εκείνο του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble, σε συνδυασμό με μια κάμερα 300 megapixel που ισοφαρίζει την ευαισθησία του Hubble αλλά λειτουργεί 1.000 φορές ταχύτερα. Παρατηρήσεις ενός μηνός στον Γαλαξία μας από το Roman θα απαιτούσαν έναν αιώνα για να ολοκληρωθούν από το Hubble, σύμφωνα με την ανώτερη επιστήμονα του έργου Julie McEnery.spacenews+1

«Θα ανακαλύψει χιλιάδες υπερκαινοφανείς αστέρες, δεκάδες χιλιάδες πλανήτες, δισεκατομμύρια γαλαξίες και δεκάδες δισεκατομμύρια άστρα», δήλωσε η Nicky Fox, διευθύντρια της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA.audacy

Το τηλεσκόπιο φέρει επίσης ένα πειραματικό όργανο στεμματογράφου, σχεδιασμένο να παρεμποδίζει το φως των άστρων ώστε να φωτογραφίζει απευθείας αμυδρούς πλανήτες που περιφέρονται γύρω από κοντινά αστρικά συστήματα. Μαζί με το Webb, το σκάφος Euclid του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και το επίγειο Παρατηρητήριο Vera C. Rubin στη Χιλή, το Roman θα αποτελέσει μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας για τη διερεύνηση της σκοτεινής ενέργειας και της σκοτεινής ύλης, των αθέατων δυνάμεων που αποτελούν περίπου το 95% του σύμπαντος.spacenews+1

Νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα και εντός προϋπολογισμού

Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε σχεδόν εννέα μήνες νωρίτερα από την επίσημη ημερομηνία ετοιμότητας του τηλεσκοπίου τον Μάιο του 2027, κάτι σπάνιο για εμβληματική αποστολή της NASA. Η κατασκευή ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2025, ενώ η NASA και η SpaceX ολοκλήρωσαν με επιτυχία την τελική αξιολόγηση ετοιμότητας εκτόξευσης την Παρασκευή.science.nasa+2

Το κύριο κάτοπτρο του Roman, διαμέτρου σχεδόν 2,4 μέτρων, προέρχεται από επαναχρησιμοποιημένο εξοπλισμό κατασκοπευτικού δορυφόρου: είναι ένα από τα δύο πλεονάζοντα κάτοπτρα που δώρισε στη NASA η Εθνική Υπηρεσία Αναγνώρισης των ΗΠΑ πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Το τηλεσκόπιο έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορεί να ανεφοδιαστεί από ένα μελλοντικό ρομποτικό σκάφος ανεφοδιασμού, παρατείνοντας ενδεχομένως την προγραμματισμένη πενταετή αποστολή του.spacenews+1

Μια απότιση φόρου τιμής που άργησε πολύ

Το παρατηρητήριο είναι το πρώτο διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA που φέρει το όνομα γυναίκας. Η Nancy Grace Roman, η οποία εντάχθηκε στην υπηρεσία το 1959 και έγινε η πρώτη επικεφαλής αστρονόμος της, υποστήριξε σθεναρά την ιδέα ότι τα παρατηρητήρια πάνω από την ατμόσφαιρα της Γης θα μπορούσαν να δουν μακρύτερα και καθαρότερα. Απεβίωσε το 2018 σε ηλικία 93 ετών.audacy

«Αυτό είναι απόλυτα ταιριαστό. Πιστεύω ότι η Nancy θα ήταν πολύ υπερήφανη», δήλωσε ο συνταξιοδοτημένος επιστήμονας της NASA Ed Weiler, ο οποίος εμπνεύστηκε τον τίτλο «Μητέρα του Hubble» για τη Roman. Το τηλεσκόπιο θα χρειαστεί περισσότερους από τρεις μήνες για να φτάσει στη θέση παρατήρησής του προτού ξεκινήσει την εξερεύνηση του σύμπαντος.audacy