NASA-მ სამყაროს დასარუკებლად 4,3 მილიარდი დოლარის ღირებულების Roman-ის კოსმოსური ტელესკოპი გაუშვა

NASA-ს უახლესი ფლაგმანური ობსერვატორია, ნენსი გრეის რომანის კოსმოსური ტელესკოპი, კვირას დილით ფლორიდაში მდებარე კენედის კოსმოსური ცენტრიდან გაფრინდა. ამით დაიწყო სამყაროს დაფარული ნაწილის რუკის შედგენის მისია ისეთი მასშტაბით, როგორიც კოსმოსიდან მანამდე არასდროს განხორციელებულა.

4,3 მილიარდი დოლარის ღირებულების ტელესკოპი აღმოსავლეთის დროით დილის 07:26 საათზე გაუშვეს SpaceX-ის Falcon Heavy რაკეტით 39A საშვები კომპლექსიდან, იმავე ისტორიული მოედნიდან, საიდანაც Apollo-სა და Space Shuttle-ის მისიები ეშვებოდა. ავტობუსის ზომის ობსერვატორია რაკეტას აფრენიდან დაახლოებით 31 წუთში წარმატებით გამოეყო და დაიწყო მოგზაურობა მზე-დედამიწის L2 ლაგრანჟის წერტილისკენ, დედამიწიდან დაახლოებით 1 მილიონი მილის დაშორებით, სადაც ის ჯეიმს ვების კოსმოსურ ტელესკოპს შეუერთდება.audacy+3

ფართო მზერა კოსმოსზე

რომანს აქვს კოსმოსში ოდესმე გაგზავნილი ყველაზე ფართო ინფრაწითელი ხედვის არეალი, ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის ხედვის არეალზე 100-ზე მეტჯერ ფართო, 300-მეგაპიქსელიან კამერასთან ერთად, რომელიც ჰაბლის მგრძნობელობას უტოლდება, თუმცა 1 000-ჯერ სწრაფად მუშაობს. პროექტის უფროსი მეცნიერის, ჯული მაკენერის თქმით, ირმის ნახტომზე დაკვირვების იმ მოცულობას, რასაც რომანი ერთ თვეში შეასრულებს, ჰაბლი მთელ საუკუნეს მოანდომებდა.spacenews+1

"ის აღმოაჩენს ათასობით ზეახალ ვარსკვლავს, ათეულობით ათას პლანეტას, მილიარდობით გალაქტიკას და ათეულობით მილიარდ ვარსკვლავს," განაცხადა NASA-ს სამეცნიერო მისიების დირექტორმა, ნიკი ფოქსმა.audacy

ტელესკოპი ასევე აღჭურვილია ექსპერიმენტული კორონოგრაფით, რომლის დანიშნულებაც ვარსკვლავის სინათლის დაბლოკვა და ახლომდებარე ვარსკვლავების გარშემო მოძრავი მკრთალი პლანეტების პირდაპირი გადაღებაა. ვებთან, ევროპული კოსმოსური სააგენტოს ხომალდ Euclid-თან და ჩილეში მდებარე ვერა რუბინის მიწისზედა ობსერვატორიასთან ერთად, რომანი გახდება იმ კოორდინირებული ძალისხმევის ნაწილი, რომელიც ბნელი ენერგიისა და ბნელი მატერიის გამოკვლევას ისახავს მიზნად. ეს არის უხილავი ძალები, რომლებიც სამყაროს დაახლოებით 95 პროცენტს შეადგენს.spacenews+1

გრაფიკზე ადრე და ბიუჯეტის ფარგლებში

გაშვება თითქმის ცხრა თვით ადრე განხორციელდა ტელესკოპის მზადყოფნის ოფიციალურ თარიღთან (2027 წლის მაისი) შედარებით, რაც იშვიათობაა NASA-ს ფლაგმანური მისიისთვის. მშენებლობა 2025 წლის ნოემბერში დასრულდა, ხოლო NASA-მ და SpaceX-მა გაშვების მზადყოფნის საბოლოო შემოწმება პარასკევს გაიარეს.science.nasa+2

რომანის მთავარი სარკე, რომლის დიამეტრიც თითქმის 8 ფუტია, ხელახლა გამოყენებული ჯაშუშური თანამგზავრის აპარატურაა, ერთ-ერთი იმ ორი ჭარბი სარკიდან, რომლებიც ეროვნულმა დაზვერვის სამმართველომ NASA-ს ათ წელზე მეტი ხნის წინ გადასცა. ტელესკოპი შექმნილია ისე, რომ მომავალში შესაძლებელი იყოს მისი საწვავით შევსება რობოტული ტანკერის მიერ, რაც პოტენციურად გაახანგრძლივებს მის დაგეგმილ ხუთწლიან მისიას.spacenews+1

სახელი, რომელსაც დიდი ხანია ელოდნენ

ობსერვატორია NASA-ს პირველი კოსმოსური ტელესკოპია, რომელსაც ქალის სახელი ეწოდა. ნენსი გრეის რომანი, რომელიც სააგენტოს 1959 წელს შეუერთდა და მისი პირველი მთავარი ასტრონომი გახდა, იცავდა იდეას, რომ დედამიწის ატმოსფეროს მიღმა არსებულ ობსერვატორიებს უფრო შორს და მკაფიოდ დანახვა შეეძლოთ. იგი 2018 წელს, 93 წლის ასაკში გარდაიცვალა.audacy

"ეს ძალიან, ძალიან მართებულია. ვფიქრობ, ნენსი ძალიან იამაყებდა," განაცხადა NASA-ს პენსიონერმა მეცნიერმა ედ ვაილერმა, რომელმაც რომანისთვის ფრაზა "ჰაბლის დედა" მოიფიქრა. ტელესკოპს სამ თვეზე მეტი დასჭირდება სადამკვირვებლო პოსტის მისაღწევად, სანამ კოსმოსის გამოკვლევას დაიწყებს.audacy