Έρευνα: Ταχέως διαδιδόμενες μεταλλάξεις απειλούν το κύριο φάρμακο κατά της ελονοσίας

Επιστήμονες ανακάλυψαν μια σειρά από ταχέως διαδιδόμενες γενετικές μεταλλάξεις στο παράσιτο της ελονοσίας, οι οποίες μειώνουν την ευαισθησία του στις θεραπείες πρώτης γραμμής, σημάνει νέο συναγερμό για την ανθεκτικότητα των πιο διαδεδομένων ανθελονοσιακών φαρμάκων στον κόσμο.

Νέες μεταλλάξεις απειλούν τη θεραπεία συνδυασμού

Ομάδα με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Brown αλληλούχησε το πλήρες γονιδίωμα παρασίτων ελονοσίας από το αίμα εκατοντάδων μολυσμένων ατόμων στην Ουγκάντα και εντόπισε μια ομάδα παραλλαγών, τρεις μεταλλάξεις και δύο ελλείψεις, που σχετίζονται με μειωμένη ευαισθησία στην αρτεμισινίνη, τη λουμεφαντρίνη και τη μεφλοκίνη. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα στο Nature Medicine, αποτελούν την πρώτη φορά που μια γονιδιακή μετάλλαξη συσχετίζεται με μειωμένη ευαισθησία σε πολλαπλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα στην αρτεμεθέρη-λουμεφαντρίνη, την πιο κοινή θεραπεία συνδυασμού με βάση την αρτεμισινίνη σε όλη την υποσαχάρια Αφρική.bioengineer+1

Οι μεταλλάξεις που εμπλέκονται πιο άμεσα βρίσκονται εντός ή κοντά σε ένα γονίδιο που ονομάζεται PX1, το οποίο κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη που συνδέεται με τη φωσφοϊνοσιτίδη. Το γονίδιο βρίσκεται κοντά σε ένα άλλο γονιδιακό προϊόν του παρασίτου που είχε συνδεθεί παλαιότερα με μέτρια αντοχή στην αρτεμισινίνη, υποδηλώνοντας ότι η γονιδιωματική περιοχή ενδέχεται να φιλοξενεί αλληλεπιδρώντες μονοπάτια που βοηθούν τα παράσιτα να αντέχουν στην έκθεση στα φάρμακα.brown+1

Ένα εργαλείο επιτήρησης που έλειπε

«Δεν διαθέταμε κανέναν επιβεβαιωμένο μοριακό δείκτη αντοχής στη λουμεφαντρίνη», δήλωσε ο Karamoko Niaré, κύριος συγγραφέας της μελέτης και επίκουρος καθηγητής στο Brown. «Η εργασία μας προσδιορίζει έναν μοριακό δείκτη που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μελέτες επιτήρησης για την παρακολούθηση της εμφάνισης και της εξάπλωσης της μειωμένης ευαισθησίας στις θεραπείες ελονοσίας πρώτης γραμμής σε όλη την Αφρική».brown

Η ανακάλυψη καλύπτει ένα κενό στα υπάρχοντα συστήματα γονιδιωματικής επιτήρησης, τα οποία βασίζονταν σε δείκτες όπως οι παραλλαγές kelch13 για την παρακολούθηση της αντοχής στην αρτεμισινίνη, αλλά στερούνταν εργαλείων για να εξηγήσουν γιατί οι πληθυσμοί των παρασίτων γίνονται σταδιακά λιγότερο ανταποκρίσιμοι στη λουμεφαντρίνη.bioengineer+1

Επίμαχα ερωτήματα παραμένουν

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι μεταλλάξεις εξαπλώνονται ραγδαία στην Ουγκάντα, γεγονός που υποδηλώνει ότι προσφέρουν εξελικτικό πλεονέκτημα υπό την πίεση των φαρμάκων. Το πόσο μακριά έχουν ταξιδέψει πέρα από τα σύνορα της Ουγκάντας παραμένει άγνωστο.brown

«Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι αυτές οι νέες μεταλλάξεις εξαπλώνονται τόσο γρήγορα, καθώς αυτό μας δείχνει ότι είναι σημαντικές για την επιβίωση του παρασίτου», δήλωσε ο Δρ Jeffrey Bailey, αναπληρωτής καθηγητής στο Brown και κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Καθώς η αντοχή στα φάρμακα συνεχίζει να εμφανίζεται, ανησυχούμε ότι θα υπονομεύσει τον έλεγχο της εξάπλωσής της και θα οδηγήσει σε ακόμη περισσότερους θανάτους».brown

Το CDC έχει ήδη αρχίσει να συνιστά μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας με αρτεμεθέρη-λουμεφαντρίνη, αφού οι τυπικές δόσεις απέτυχαν να θεραπεύσουν αρκετούς ταξιδιώτες που επέστρεφαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Bailey δήλωσε ότι τα ευρήματα υπογραμμίζουν την επιτακτική ανάγκη για την ανάπτυξη προγνωστικών μοντέλων σχετικά με το πότε το φάρμακο θα σταματήσει εντελώς να λειτουργεί, καθώς και για την επιτάχυνση της αναζήτησης νέων ανθελονοσιακών ενώσεων.brown