Αστρονόμοι κατέγραψαν την πιο καθαρή εικόνα του συνοδού αστέρα του Μπετελγκέζ

Μια ομάδα αστρονόμων απέκτησε την πιο καθοριστική εικόνα μέχρι σήμερα ενός άστρου που περιφέρεται γύρω από τον Μπετελγκέζ, τον ερυθρό υπεργίγαντα που είναι ορατός με γυμνό μάτι στον αστερισμό του Ωρίωνα, τερματίζοντας αυτό που ο επικεφαλής ερευνητής χαρακτήρισε ως «μια αναζήτηση ενός αιώνα».

Ένας κρυμμένος συνοδός αποκαλύπτεται

Χρησιμοποιώντας το όργανο SPHERE στο Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, μια ομάδα με επικεφαλής τον Miguel Montargès από το Observatoire de Paris-PSL απεικόνισε απευθείας τον συνοδό, γνωστό ως Betelgeuse B και προηγουμένως ονομαζόμενο Siwarha. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα στο Astronomy & Astrophysics, δείχνουν ότι ο συνοδός έχει μάζα δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου, πολύ βαρύτερος από τις προηγούμενες εκτιμήσεις για περίπου μία ηλιακή μάζα.phys+2

«Δείξαμε ότι ο Μπετελγκέζ δεν είναι μόνος, συνοδεύεται από έναν αμυδρό αστρικό σύντροφο», δήλωσε ο Montargès. «Πήδηξα από την καρέκλα μου όταν είδα τις επεξεργασμένες εικόνες».phys

Προβλέψεις δεκαετιών, μήνες επεξεργασίας

Η φωτεινότητα του Μπετελγκέζ είναι γνωστό ότι παρουσιάζει διακυμάνσεις εδώ και χιλιετίες, και για περίπου έναν αιώνα οι αστρονόμοι υπέθεταν ότι ένας συνοδός αστέρας θα μπορούσε να είναι υπεύθυνος. Δύο μελέτες που δημοσιεύθηκαν το 2024 προέβλεψαν ότι ο Δεκέμβριος εκείνου του έτους θα προσέφερε το καλύτερο παράθυρο για ανίχνευση, όταν ο συνοδός θα εμφανιζόταν πιο μακριά από το μητρικό του άστρο όπως φαίνεται από τη Γη.phys

Ο Montargès και η ομάδα του παρατήρησαν τον Μπετελγκέζ με το VLT τον Δεκέμβριο του 2024 και πέρασαν μήνες επεξεργαζόμενοι τα δεδομένα. «Ειλικρινά, νόμιζα ότι δεν είχαμε την ευαισθησία να ανιχνεύσουμε τον Betelgeuse B όπως είχε προβλεφθεί», είπε. «Επειδή είναι πιο ογκώδης από ό,τι προβλεπόταν, τον βλέπουμε!»phys

Η Andrea Dupree, αστρονόμος στο Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian και συν-συγγραφέας της μελέτης, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα μια «πανέμορφη ανίχνευση». «Εννοώ, είναι πραγματικά εκεί!» είπεscientificamerican.

Τι ακολουθεί

Ενώ προηγούμενα στοιχεία για τον συνοδό περιλάμβαναν μια πιθανή ανίχνευση με το τηλεσκόπιο Gemini North στη Χαβάη και παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA που αποκάλυψαν το βαρυτικό ίχνος του συνοδού μέσα από την εξωτερική ατμόσφαιρα του Μπετελγκέζ, η νέα απεικόνιση SPHERE αντιπροσωπεύει την ισχυρότερη άμεση απόδειξη μέχρι σήμερα.space+1

Η ομάδα σημείωσε ότι η πλήρης επιβεβαίωση θα απαιτήσει την παρατήρηση του συνοδού στην απέναντι πλευρά του άστρου εντός του επόμενου έτους. Η ανακάλυψη εγείρει επίσης νέα ερωτήματα σχετικά με το αν ο Betelgeuse B θα μπορούσε να επηρεάσει τον τελικό θάνατο του ερυθρού υπεργίγαντα σε μια έκρηξη σουπερνόβα. «Το ερώτημα είναι πραγματικά ανοιχτό για το αν αυτός ο συνοδός θα έχει αντίκτυπο στην εξέλιξη του ερυθρού υπεργίγαντα», δήλωσε ο Montargès.phys