Աստղագետները լուսանկարել են Բետելգեյզեի ուղեկից աստղի ամենապարզ պատկերը

Աստղագետների թիմը ստացել է Բետելգեյզեի շուրջ պտտվող աստղի մինչ օրս ամենահստակ պատկերը՝ ավարտին հասցնելով այն, ինչ գլխավոր հետազոտողն անվանել է «դարավոր որոնում»։ Բետելգեյզեն կարմիր գերհսկա է, որը տեսանելի է անզեն աչքով Օրիոն համաստեղությունում։

Բացահայտված թաքնված ուղեկիցը

Օգտագործելով Չիլիի Ատակամա անապատում գտնվող Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի «Շատ մեծ աստղադիտակի» (VLT) SPHERE գործիքը՝ Փարիզի աստղադիտարանի Միգել Մոնտարգեսի գլխավորած թիմը ուղղակիորեն լուսանկարել է ուղեկից աստղը, որը հայտնի է որպես Բետելգեյզե B (նախկինում՝ Սիվարհա)։ Երկուշաբթի օրը Astronomy & Astrophysics-ում հրապարակված արդյունքները ցույց են տալիս, որ ուղեկից աստղի զանգվածը արեգակի զանգվածից երկու-երեք անգամ մեծ է, ինչը շատ ավելին է, քան նախկին գնահատականները:phys+2

«Մենք ցույց տվեցինք, որ Բետելգեյզեն միայնակ չէ, այն ունի թույլ աստղային ուղեկից», — ասել է Մոնտարգեսը։ «Երբ տեսա մշակված պատկերները, աթոռիցս ցատկեցի»:phys

Տասնամյակների կանխատեսումներ և ամիսների մշակում

Բետելգեյզեի պայծառության տատանումները հայտնի են հազարամյակներ շարունակ, և մոտ մեկ դար է, ինչ աստղագետները ենթադրում են, որ դրա պատճառը կարող է լինել ուղեկից աստղը։ 2024 թվականին հրապարակված երկու ուսումնասիրություններ կանխատեսել էին, որ այդ տարվա դեկտեմբերը կլինի հայտնաբերման լավագույն ժամանակահատվածը, երբ ուղեկիցը Երկրից դիտելիս ամենահեռու կլինի իր հիմնական աստղից:phys

Մոնտարգեսը և նրա թիմը 2024 թվականի դեկտեմբերին VLT-ի միջոցով դիտարկել են Բետելգեյզեն և ամիսներ ծախսել տվյալների մշակման վրա։ «Անկեղծ ասած, կարծում էի, որ մենք չունենք բավարար զգայունություն Բետելգեյզե B-ն հայտնաբերելու համար, ինչպես կանխատեսվել էր», — ասել է նա։ «Քանի որ այն կանխատեսվածից ավելի զանգվածեղ է, մենք տեսնում ենք այն»:phys

Հարվարդի և Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնի աստղագետ և հետազոտության համահեղինակ Անդրեա Դյուպրին արդյունքն անվանել է «հիասքանչ հայտնագործություն»։ «Ի նկատի ունեմ, այն իսկապես այնտեղ է»,- ասել է նա:scientificamerican

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Թեև ուղեկից աստղի գոյության վաղ ապացույցները ներառում էին Հավայան կղզիների Gemini North աստղադիտակով հնարավոր հայտնաբերումը և ՆԱՍԱ-ի Հաբլ տիեզերական աստղադիտակի դիտարկումները, որոնք բացահայտել էին ուղեկցի գրավիտացիոն հետքը Բետելգեյզեի արտաքին մթնոլորտում, նոր SPHERE պատկերները ամենահզոր ուղղակի ապացույցն են:space+1

Թիմը նշել է, որ լիարժեք հաստատման համար անհրաժեշտ կլինի հաջորդ տարվա ընթացքում դիտարկել ուղեկից աստղը հիմնական աստղի հակառակ կողմում։ Հայտնագործությունը նաև նոր հարցեր է բարձրացնում այն մասին, թե արդյոք Բետելգեյզե B-ն կարող է ազդել կարմիր գերհսկայի վերջնական մահվան վրա գերնոր աստղի պայթյունի տեսքով։ «Հարցը իսկապես բաց է, թե արդյոք այս ուղեկիցը ազդեցություն կունենա կարմիր գերհսկայի էվոլյուցիայի վրա», — ասել է Մոնտարգեսը:phys