Gökbilimciler Betelgeuse’un eşlikçi yıldızının en net görüntüsünü yakaladı

Gökbilimcilerden oluşan bir ekip, Orion takımyıldızında çıplak gözle görülebilen kırmızı süper dev Betelgeuse'un yörüngesindeki bir yıldızın bugüne kadarki en kesin görüntüsünü elde ederek, baş araştırmacının "yüzyıllık bir arayış" olarak adlandırdığı süreci sonlandırdı.

Gizli Bir Eşlikçi Ortaya Çıktı

Şili'nin Atacama Çölü'ndeki Avrupa Güney Gözlemevi'nin Çok Büyük Teleskobu'nda (VLT) bulunan SPHERE cihazını kullanan, Paris Gözlemevi'nden Miguel Montargès liderliğindeki ekip, daha önce Siwarha olarak adlandırılan ve Betelgeuse B olarak bilinen eşlikçiyi doğrudan görüntüledi. Pazartesi günü Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanan sonuçlar, eşlikçinin kütlesinin güneşin kütlesinin iki ila üç katı olduğunu gösteriyor; bu, yaklaşık bir güneş kütlesi olan önceki tahminlerden çok daha ağır.phys+2

Montargès, "Betelgeuse'un tek olmadığını, sönük bir yıldız eşlikçisi tarafından takip edildiğini gösterdik" dedi. "İşlenmiş görüntüleri gördüğümde sandalyemden fırladım."phys

On Yılların Tahmini, Ayların Veri İşlemesi

Betelgeuse'un parlaklığının binlerce yıldır dalgalandığı biliniyor ve yaklaşık bir asırdır gökbilimciler bunun nedeninin bir eşlikçi yıldız olabileceğini varsayıyordu. 2024 yılında yayımlanan iki çalışma, eşlikçinin Dünya'dan bakıldığında ana yıldızından en uzak görüneceği zaman olan o yılın Aralık ayının tespit için en iyi pencereyi sunacağını öngörmüştü.phys

Montargès ve ekibi, Aralık 2024'te VLT ile Betelgeuse'u gözlemledi ve verileri işlemek için aylar harcadı. "Dürüst olmak gerekirse, Betelgeuse B'yi tahmin edildiği gibi tespit edecek hassasiyete sahip olmadığımızı düşünmüştüm" dedi. "Tahmin edilenden daha kütleli olduğu için onu görebiliyoruz!"phys

Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi'nde gökbilimci ve çalışmanın ortak yazarı olan Andrea Dupree, sonucu "harika bir tespit" olarak nitelendirdi. "Yani, gerçekten orada!" dedi.scientificamerican

Sırada Ne Var?

Eşlikçi yıldıza dair önceki kanıtlar arasında Hawaii'deki Gemini North Teleskobu ile yapılan olası bir tespit ve NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'nun Betelgeuse'un dış atmosferindeki kütleçekimsel izini ortaya çıkaran gözlemleri yer alsa da, yeni SPHERE görüntülemesi bugüne kadarki en güçlü doğrudan kanıtı temsil ediyor.space+1

Ekip, tam doğrulamanın önümüzdeki yıl içinde eşlikçinin yıldızın karşı tarafında gözlemlenmesini gerektireceğini belirtti. Keşif ayrıca, Betelgeuse B'nin kırmızı süper devin bir süpernova patlamasıyla gerçekleşecek nihai ölümü üzerinde bir etkisi olup olamayacağına dair yeni soruları da beraberinde getiriyor. Montargès, "Bu eşlikçinin kırmızı süper devin evrimi üzerinde bir etkisi olup olmayacağı sorusu gerçekten açık" dedi.phys