Forstjóri norska olíusjóðsins varar við hruni: „Ekki með öllu ólíklegt“ eftir methagnað upp á 184 milljarða dala

Nicolai Tangen, forstjóri Norges Bank Investment Management, varaði við því á mánudag að norski olíusjóðurinn, sem er tveggja billjóna Bandaríkjadala virði, gæti fræðilega tapað öllu virði sínu. Hann kallaði þá sviðsmynd „ekki með öllu ólíklega“ í ljósi ríkjandi spennu í heimsmálunum. Þessi dökka viðvörun kemur á sama tíma og sjóðurinn greinir frá bestu afkomu sinni á einu hálfsári í sögunni.

„Getur olíusjóðurinn horfið? Svarið er já“

Tangen ræddi málin á stjórnmálaráðstefnu í Arendal í Suður-Noregi þann 11. ágúst og sagðist vilja leggja sitt af mörkum til „andlegs viðbúnaðar“ þjóðarinnar með því að varpa spurningunni beint fram.reuters+1

„Getur olíusjóðurinn horfið? Svarið við þeirri spurningu er já, og það versta er að í þeim heimi sem við lifum í nouna er það ekki með öllu ólíklegt,“ sagði Tangen, samkvæmt fréttastofu Reuters.reuters

Sjóðurinn, sem fjárfestir olíu- og gastekjur Norðmanna í hlutabréfum, skuldabréfum og fasteignum erlendis, hefur tvöfaldast að virði á innan við áratug og fjármagnar nú um fjórðung af opinberum útgjöldum Noregs. Hann á að meðaltali 1,5% í hverju skráðu fyrirtæki á heimsvísu.kucoin+1

Tangen lýsti síðustu þremur áratugum lágra skatta, lágrar verðbólgu og lágra vaxta sem „óeðlilegu“ tímabili, en það er einmitt það tímabil þar sem sjóðurinn stækkaði í núverandi stærð. Hann líkti ákveðnum þáttum í efnahagsumhverfi dagsins í dag, þar á meðal tollum, við aðstæður fyrir kreppuna miklu árið 1929, þegar bandarísk hlutabréf töpuðu tæplega 90% af virði sínu.straitstimes+1

Álagspróf sýna uggvænlegar sviðsmyndir

Í viðtali við Bloomberg í kjölfar methagnaðar sjóðsins á fyrri helmingi ársins, sem nam 9,4% ávöxtun eða sem nemur um 184 milljörðum dala, útlistaði Tangen tilteknar neikvæðar sviðsmyndir úr eigin álagsprófum sjóðsins.cryptobriefing+1

Ef gervigreindarbóla brestur gæti það þurrkað út um 35% af heildarvirði sjóðsins, og alvarleg landfræðileg átök gætu valdið 37% lækkun, sem jafngildir um 770 milljarða dala tapi. Meðal öfgafyllri sviðsmynda nefndi Tangen einnig kjarnorkustríð og líffræðilega hryðjuverkastarfsemi sem ógnir sem gætu lagt eignasafnið í rúst.straitstimes+1

Hlutabréfasafn sjóðsins, sem nam 71,3% af eignum í lok árs 2025, skilaði 13% ávöxtun á fyrri helmingi ársins 2026, aðallega drifið áfram af asískum tæknibréfum. Meðal stærstu eigna sjóðsins eru hlutir í Nvidia ↘ 1.47%, Apple ↘ 0.80% og Alphabet ↘ 3.58%.ibtimes

Seigla þrátt fyrir varnaðarorð

Þrátt fyrir dökkar sviðsmyndir viðurkenndi Tangen að markaðir hefðu farið fram úr væntingum. „Ef maður færi tvö ár aftur í tímann og hefði spáð fyrir um tolla og viðskiptahindranir, þá hefði maður ekki búist við því að markaðurinn og hagkerfið yrðu jafn sterk og raun ber vitni. Þetta er því seigt hagkerfi,“ sagði hann í samtali við Reuters.reuters

Tónninn í skilaboðum hans endurspeglar almennan óróa meðal stórra fjárfesta: vörsluaðili stærsta sjóðs heims er að búa sig undir algjört hrun á sama tíma og markaðir eru nálægt sögulegu hámarki.