Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

nature+2naturemedpagetodayՉինաստանում գենային խմբագրման փորձարարական հետազոտությունների ժամանակ երկու երեխայի մահը նոր թափով է բարձրացրել երկրի կլինիկական հետազոտությունների արագացված համակարգի նկատմամբ վերահսկողության հարցը և վերսկսել գլոբալ բանավեճը բժշկական նորագույն մեթոդների էթիկական սահմանափակումների վերաբերյալ։
Սեպտեմբերի 7-ին Nature ամսագրում հրապարակված խմբագրականը ուշադրություն է հրավիրել այսպես կոչված հետազոտողների կողմից նախաձեռնված փորձարկումների վրա, որոնք ղեկավարվում են գիտնականների, այլ ոչ թե դեղագործական ընկերությունների կողմից և կարող են սկսվել առանց Չինաստանի դեղերի կարգավորող մարմնի հաստատման։nature+1
Առաջին մահվան մասին, որը հայտնի դարձավ հուլիսին Science-ի և Retraction Watch-ի հետաքննության արդյունքում, վեցամյա աղջկա մասին է, որը հայտնի է «Մեյ» կեղծանունով։ Նա մահացել է 2025 թվականի մարտին՝ ողնաշարի մեջ CRISPR-ի հիման վրա ստեղծված գենային խմբագրիչ ներարկելուց մեկ շաբաթ անց։ Բուժումը նպատակ ուներ հաղթահարել Սնայդերս Բլոկ-Կամպոյի համախտանիշը, որը հազվադեպ հանդիպող նյարդային զարգացման խանգարում է և կյանքի համար վտանգավոր չէ։ Մեյի ծնողները փորձի համար ավելի քան 800,000 դոլար են վճարել։ Փորձագետների խոսքով՝ հետազոտության ռիսկերը նվազեցված են եղել, և ընտանիքին բավարար տեղեկատվություն չի տրամադրվել պրիմատների վրա անցկացված փորձերի մասին, որոնք մահացու ելքի հավանականություն էին ցույց տալիս։ Հիվանդանոցի էթիկայի հանձնաժողովը եզրակացրել է, որ նրա մահը թրոմբոտիկ միկրոանգիոպաթիայից «անվիճելիորեն» կապված է եղել թերապիայի հետ։crisprmedicinenews+3
Երկրորդ մահվան մասին տեղեկությունը հայտնի դարձավ օգոստոսին՝ STAT News-ի ամիսներ տևած հետաքննությունից հետո։ Շանհայում գործող HuidaGene Therapeutics ընկերության կողմից Դյուշենի մկանային դիստրոֆիայի հետազոտության մեջ ընդգրկված տղան մահացել է 2025 թվականի օգոստոսին։ Ընկերությունը մահվան փաստը չի հրապարակել մոտ տասներկու ամիս, մինչև լրագրողների պահանջը։statnews+2
Երկու հետազոտություններն էլ եղել են հետազոտողների կողմից նախաձեռնված նախագծեր, որոնք անցել են ավելի թեթև կարգավորումների ներքո, քան արդյունաբերության կողմից ֆինանսավորվող փորձարկումները։ Կենսաէթիկոսներ Էմիլի Պակարդ Դոուսոնը և Լեյնի Ֆրիդման Ռոսը MedPage Today-ում գրում են, որ այս դեպքերը հիշեցնում են 1999 թվականին ԱՄՆ-ում Ջեսի Գելսինգերի մահը և զգուշացնում, որ հետազոտության տեմպը չպետք է լինի «հիվանդներին պաշտպանող էթիկական և կարգավորող պատնեշների հաշվին»։geneticliteracyproject+3
Չինաստանն սկսել է խստացնել կանոնները։ Նոր կառավարական քաղաքականության՝ 818-րդ հրամանագրի համաձայն, կենսաբժշկական տեխնոլոգիաների հետազոտություններ կարող են անցկացնել միայն բարձրագույն կարգի հիվանդանոցները։nature
Այս ողբերգությունները հակադրվում են այն հեռանկարին, որն այս տեխնոլոգիան ցույց է տալիս այլ վայրերում։ ԱՄՆ-ում, Ֆիլադելֆիայի մանկական հիվանդանոցում 2025 թվականի փետրվարին «երեխա KJ»-ն, որը մահացու նյութափոխանակության խանգարման պատճառով անհատականացված գենային թերապիա է ստացել, շարունակում է լավ զգալ։ Հետազոտողների խոսքով՝ այս տարբերությունը հաստատում է, որ խնդիրը հենց գիտության մեջ չէ, այլ տեղեկատվության թափանցիկության, համաձայնության գործընթացի և վերահսկողության մեջ։pmc.ncbi.nlm.nih+1