Kpler: Orta Doğu’da rafineri üretimi savaş öncesi seviyelerin 2.6 milyon varil altında

Enerji veri firması Kpler'in Pazartesi günü yayınladığı yeni bir analize göre, Orta Doğu'daki rafineri üretimi, 2026 Şubat ayındaki 9.9 milyon varil seviyesine kıyasla yaklaşık 7.3 milyon varilde kalarak savaş öncesi seviyelerin yaklaşık 2.6 milyon varil altında seyrediyor. İran savaşının neden olduğu fiziksel rafineri hasarları ve Hürmüz Boğazı'nın neredeyse tamamen kapanması, bölgenin rafineri sektörünü modern tarihteki en uzun süreli kesintiyle karşı karşıya bıraktı.

İki Aşamalı Bir Toparlanma

Kpler'in analizi, toparlanmanın iki farklı aşamada gerçekleşeceğini öngörüyor. 2026'nın 4. çeyreğinin sonlarında başlayacak olan ilk aşama, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kademeli olarak yeniden açılmasıyla lojistik iyileşmelerden güç alacak ve faal rafinerilerin kapasitelerini artırıp ürün ihracatına devam etmelerine olanak tanıyacak. İkinci ve daha yavaş olan aşama ise fiziksel olarak hasar görmüş kapasitelerin onarılmasını içeriyor; bu çalışmalar, savaş öncesi üretim seviyelerine tam dönüşün en az 2027'nin 2. çeyreğine kadar mümkün olmayacağı anlamına geliyor.kpler+1

Bölge, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılar başlattığı Şubat ayı sonundaki çatışmaların başlangıcından bu yana toplam rafine ürün arzında yaklaşık 4 milyon varillik bir kayıp yaşadı. Bunun yaklaşık 2.5 milyon varili rafineri üretimindeki düşüşü yansıtırken, geri kalan 1.5 milyon varil LPG ve NGL kaynaklı nafta dahil olmak üzere diğer arz akışlarından kaynaklanıyor.natoassociation+1

Reuters, Ağustos ayı başında savaşın benzin, dizel ve jet yakıtı için rafineri marjlarını küresel çapta rekor seviyelere taşıdığını ve büyük petrol şirketlerinin kazançlarını artırdığını bildirdi. Kpler, 2026 yılı için küresel rafineri üretimini 2025 ortalamasının yaklaşık 3 milyon varil altında, günlük yaklaşık 80 milyon varil olarak tahmin ediyor.kpler+1

Ülke Bazında Hasar Durumu

Kesintinin boyutu bölge genelinde keskin farklılıklar gösteriyor. Suudi Arabistan'ın rafineri üretimi, Temmuz ayındaki Husi saldırılarının ardından 400.000 varil/gün kapasiteli Jizan rafinerisinin devre dışı kalması ve SATORP'un 200.000 varil/gün kapasiteli tesisinin uzun süreli bakıma alınmasıyla yaklaşık 2.2 milyon varile düştü. Kuveyt, Mina Al-Ahmadi ve Mina Abdullah'taki hasarlar nedeniyle kısıtlı olarak yaklaşık 570.000 varil/gün seviyesinde çalışıyor. Bahreyn'in Sitra rafinerisi ise göreceli olarak en ağır darbeyi alan tesis oldu; üretim savaş öncesi 420.000 varil/gün seviyesinden 100.000 ila 120.000 varil/gün seviyesine geriledi.kpler

Birleşik Arap Emirlikleri, Ruwais'teki önceki kesintilerin büyük ölçüde çözülmesi ve ana kısıtlamanın fiziksel hasardan ziyade ihracat kısıtlamaları olması nedeniyle hızlı bir toparlanma için daha iyi bir konumda. Hürmüz Boğazı'nın dışında bulunan Umman ise yaklaşık 400.000 varil/gün ile tam kapasiteye yakın çalışarak bölgesel bir istisna olmaya devam ediyor.kpler

Küresel Etkiler

Rafineri sektöründeki çöküş, enerji piyasalarının çok ötesinde yankı buldu. UNCTAD, boğazın küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birini taşıdığına dikkat çekerek, kesintilerin uluslararası tedarik zincirlerinde navlun oranlarını, sigorta primlerini ve yakıt maliyetlerini artırdığını belirtti. Ağustos ayında yayınlanan bir Kongre Araştırma Servisi raporu, 7 Nisan'daki ABD-İran ateşkesinin büyük muharebe operasyonlarını durdurmasına rağmen, İran'ın ticari gemiciliğe yönelik tehditler ve fiili saldırılar yoluyla boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürdüğünü doğruladı.unctad+1

PBS, enerji uzmanlarının durumu "tarihte gördüğümüz en büyük arz kesintisi" olarak tanımladığını bildirirken, S&P Global savaş öncesi nakliye akışlarının yüzde 80'ini geri kazanmanın altı ay sürebileceğini tahmin ediyor.pbs+1