Bilim insanları Darwin’in 150 yıllık etçil bitki teorisini doğruladı

Charles Darwin'in Saxifraga cinsindeki bitkilerin etçil olduğunu varsaymasından 150 yıldan fazla bir süre sonra, uluslararası bir araştırmacı ekibi onun haklı olduğunu kanıtladı. Salı günü Nature Communications dergisinde yayınlanan bir çalışma, güneybatı Çin'in kayalık dağ yarıklarına özgü sarı çiçekli bir bitki olan Saxifraga candelabrum'un böcekleri yakaladığını, sindirdiğini ve onlardan besin emdiğini gösteriyor.cbc+1

Darwin, şüpheleri hakkında ilk kez 1875 yılında, iki Avrupa Saxifraga çeşidinin yapraklarına ve gövdelerine yapışmış küçük böcekleri gözlemledikten sonra yazmıştı, ancak bitkilerin avlarıyla aktif olarak beslendiğini kanıtlayacak araçlara sahip değildi.cbc

Bitki Nasıl Öldürüyor

Araştırmacılar, Hengduan Dağları'nın yüksek rakımlarında yetişen olgun S. candelabrum bitkilerinin, çiçek durumlarının yapışkan, tüylü dallarına yapışmış ortalama 71 böceğe sahip olduğunu buldular. Bir dizi deney yoluyla ekip, bitkinin etçillik için tüm kriterleri karşıladığını gösterdi: avını kokuyla cezbediyor, bezeli tüyler üzerinde yakalıyor, diğer etçil bitkilerde bulunan fosfataz adlı bir enzim kullanarak sindiriyor ve besinlerini emiyor.newser+1

Besin emilimini doğrulamak için araştırmacılar, meyve sineklerini kararlı bir azot izotopu ile zenginleştirilmiş yiyeceklerle beslediler, ardından bitkiler onu aldıkça işaretli azotu takip ettiler; bu, Darwin döneminde mevcut olmayan bir teknikti. Çalışmanın ortak yazarı Florida Üniversitesi'nden Doug Soltis, CBC'ye verdiği demeçte, "Tıpta yapacağınız gibi, bu malzemelerin bitki boyunca nereye aktığını gerçekten takip edebilirsiniz" dedi.cbc

Seçici Bir Avcı

Bitki ayrıca dikkate değer bir evrimsel incelik gösteriyor: kendi tozlaştırıcılarını öldürmekten kaçınıyor. Çin Bilimler Akademisi Kunming Botanik Enstitüsü'nden ortak yazar Hang Sun, New York Times'a verdiği demeçte, "Bitki sadece küçük böcekleri hedef alıyor ve büyük tozlaştırıcıları güvende tutuyor" dedi.smithsonianmag

Genetik analiz, S. candelabrum'un diğer bilinen etçil bitkilerle genleri paylaştığını ve etçil statüsünün bağımsız moleküler kanıtını sağladığını ortaya koydu.smithsonianmag

Daha Fazla Gizli Katil mi?

Bulgular, etçilliğin bitkilerde daha önce düşünülenden çok daha yaygın olabileceğini gösteriyor. Soltis, Live Science'a verdiği demeçte, benzer yapışkan tüylere sahip diğer Saxifraga türlerinin de Darwin'in şüphelendiği gibi sessizce böcek avlıyor olmasının kendisini şaşırtmayacağını söyledi. 2021'de benzer bir etçil bitki keşfeden ekibiyle British Columbia Üniversitesi'nden botanikçi Sean Graham, bulguları "memnuniyet verici" olarak nitelendirdi ve daha fazla örneğin keşfedilmeyi beklediğini öngördü.smithsonianmag+1

Soltis, "Darwin'in bir tahminini doğrulama fırsatına sahip olmak hem alçakgönüllülük verici hem de çok heyecan verici" dedi.smithsonianmag