Araştırma: Ksilitol kalp krizi riskini yüzde 57 artırıyor

Sakız, diş macunu ve düşük kalorili atıştırmalıklarda yaygın olarak kullanılan bir şeker ikamesi, Münih'teki Avrupa Kardiyoloji Derneği Kongresi 2026'da sunulan yeni araştırmaya göre gizli kardiyovasküler riskler taşıyor olabilir. Çalışma, kandaki ksilitol seviyeleri en yüksek olan kişilerin, en düşük seviyelere sahip olanlara kıyasla altı yıl içinde kalp krizi, felç veya kardiyovasküler ölüm riskinin yüzde 57 daha fazla olduğunu ortaya koydu.medicalnewstoday+1

Berlin Charité Üniversite Hastanesi'nden Dr. Marco Witkowski liderliğindeki ekip tarafından yürütülen araştırma, iki büyük gözlemsel çalışma olan Kanada Boylamsal Yaşlanma Çalışması ve Avrupa Kanser Araştırması EPIC-Norfolk kohortundan 17.710 katılımcının verilerini analiz etti.medscape+1

İki Kohortta Doz-Yanıt İlişkisi

Altı yıl boyunca takip edilen Kanada kohortunda, kan ksilitol seviyesi en yüksek çeyrekte yer alan katılımcıların majör bir kardiyovasküler olay yaşama riski yüzde 57 daha yüksek bulundu. 30 yıl boyunca izlenen EPIC-Norfolk kohortunda ise en yüksek ksilitol seviyesine sahip olanlarda risk yüzde 18 daha fazlaydı. Her iki kohort da bir doz-yanıt ilişkisine işaret etti: Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, diyabet, hipertansiyon ve kolesterol gibi faktörler ayarlandıktan sonra bile ksilitol seviyeleri arttıkça kardiyovasküler olay oranı da yükseldi.sedaily+2

Bulgular, Witkowski'nin ekibinin önceki çalışmalarına dayanıyor. 2024 yılında 10 sağlıklı gönüllüyle yapılan küçük bir denemede, ksilitol ile tatlandırılmış bir içecek tüketmenin trombosit reaktivitesini artırdığı saptanmıştı. Bu durum, ksilitolün kalp krizi veya felce yol açan kan pıhtılarını tetikleyebileceğine dair olası bir mekanizma olarak değerlendiriliyor.yahoo+1

Panik Değil, Tedbir

Uzmanlar, çalışmanın gözlemsel tasarımı nedeniyle ksilitolün kardiyovasküler olaylara doğrudan neden olduğunu kanıtlayamayacağını vurguladı. Vücut doğal olarak az miktarda ksilitol ürettiği için, kandaki yüksek ksilitol seviyeleri sadece diyet alımını değil, metabolik süreçleri de yansıtıyor olabilir. Araştırma henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiştir.health+1

Çalışmada yer almayan Cleveland Clinic Kalp, Kan ve Böbrek Araştırmaları Bölümü Başkanı Stanley Hazen, Medical News Today'e verdiği demeçte, hastalarına ksilitol ve eritritol gibi şeker alkollerinden kaçınmalarını, "özellikle kardiyovasküler hastalığı veya yüksek riski olanların" bu konuda dikkatli olmasını önerdiğini belirtti.medicalnewstoday

ESC İletişim Komitesi üyesi Dan Atar, bir basın açıklamasında "nedensellik çıkarımı yapılamayacağını" belirtse de, bulguların "halk sağlığı açısından büyük önem taşıyan bir alanda daha fazla çalışma yapılması gerektiğini açıkça desteklediğini" ifade etti.medscape

Tatlandırıcılar Hakkında Genel Tablo

İngiliz Kalp Vakfı'ndan kıdemli diyetisyen Tracy Parker, yoğun şeker tüketimine geri dönülmemesi konusunda uyarılarda bulunarak, önceliğin işlenmiş gıdaların genel alımını azaltmak olması gerektiğini vurguladı. Paris Bichat Hastanesi'nden endokrinolog Boris Hansel de aynı görüşü paylaştı: "Şeker ve tatlandırıcılar arasında hangisi daha kötü? Halka, şekerin tatlandırıcılardan daha zararsız olduğu izlenimini vermemeliyiz".sedaily+1

Witkowski'nin sonuç bölümünde belirttiği gibi: "Genel popülasyondaki uzun vadeli bulgularımız, ksilitolün kardiyovasküler güvenliği hakkında ne kadar az şey bildiğimizi vurguluyor ve özellikle ürünlerdeki ksilitol miktarı artmaya devam ederken daha fazla çalışma yapılması gerektiğini gösteriyor".medscape+1