Aramco uyardı: Küresel rafinerilerin fiyat şoklarına karşı tamponu kalmadı

Dünyanın en büyük petrol şirketleri, küresel yakıt stoklarının tehlikeli seviyelere gerilediği, çatışma bölgeleri dışındaki rafinerilerin maksimum kapasitede veya bunun üzerinde çalıştığı ve yeni arz şoklarını absorbe edecek neredeyse hiçbir tampon kalmadığı konusunda uyarıyor.

Saudi Aramco, dünyanın en büyük petrol üreticisi, Salı günü yaptığı açıklamada, sistemde yüksek yakıt fiyatlarına karşı koruma sağlayacak çok az amortisör kaldığını ve rafinerilerin "dünya genelinde tam gaz çalıştığını" belirtti. Bu uyarı, İran savaşının çözümsüz bir şekilde altıncı ayına girmesiyle birlikte son günlerde Exxon Mobil ↘ 0.69%, Shell ↘ 1.84%, Chevron ↘ 0.67% ve TotalEnergies ↗ 0.80% tarafından yapılan benzer açıklamaların ardından geldi.bloomberg

Ham Petrol Değil, Rafineri Krizi

Küresel enerji piyasalarındaki darboğaz, kesin bir şekilde ham petrolden işlenmiş ürünlere kaydı. Exxon Finans Direktörü Neil Hansen, Bloomberg'e verdiği demeçte, "Enerji sistemindeki darboğaz noktası rafineri" diyerek bunu "piyasanın belki de tam olarak odaklanmadığı bir konu" olarak nitelendirdi.oilprice

Ron Bousso'nun Reuters'taki köşe yazısına göre, Orta Doğu ve Ukrayna'daki savaşlar, Çin'in yakıt ihracatına getirdiği kısıtlamalar ve Rusya'nın dizel ihracatı yasağı, ikinci çeyrekte savaş öncesi küresel rafineri üretiminin günde yaklaşık 5 milyon varillik, yani yaklaşık %6, kısmını devre dışı bıraktı. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, küresel rafineri üretimi günlük ortalama 78 milyon varil ile COVID-19 pandemisinin yaşandığı 2020 yılından bu yana en düşük seviyeye geriledi.boereport+1

Hâlâ faaliyet gösterebilen rafineriler tam kapasite çalışıyor. ABD rafinerileri, 24 Temmuz ile biten haftada %97 kapasiteyle çalışarak yaklaşık %90 olan uzun vadeli ortalamalarının oldukça üzerine çıktı. Exxon'un Körfez Kıyısı rafinerileri %95, Chevron'unkiler %97 kapasiteyle çalışırken, Shell'in şebekesi ikinci çeyrekte %100'ü aştı. Avrupa'da gösterge dizel fiyatı varil başına 150 doların üzerinde işlem görürken, ABD'de perakende benzin fiyatı galon başına 4 doların üzerinde kalmaya devam ediyor.bloomberg+2

Rekor Karlar ve Siyasi Tepkiler

Arz sıkışıklığı olağanüstü karlar getirdi. Exxon ikinci çeyrekte rafineri ve pazarlama faaliyetlerinden 5,5 milyar dolar kar açıklarken, Chevron'un rafineri karı bir önceki yılki 737 milyon dolardan 4,9 milyar dolara yükseldi. İki şirket bu çeyrekte toplamda yaklaşık 26,5 milyar dolar net gelir elde etti.gulfnews

Bu beklenmedik yüksek kazançlar siyasi tepkileri de beraberinde getirdi. Exxon CEO'su Darren Woods küresel rafineri kapasitesinin tarihsel olarak çok dar olduğunu belirtmesine rağmen, Başkan Trump benzin fiyatlarının galon başına 2,25 dolar olmasını talep etti ve Adalet Bakanlığı'na olası fahiş fiyat uygulamalarını soruşturma talimatı verdi.worldoil+1

Hassas Görünüm

Analistler, Eylül ayında başlayacak rafineri bakım sezonu yaklaşırken durumun daha da kötüleşebileceği konusunda uyarıyor. Wood Mackenzie'den Alan Gelder, rafineri marjlarının ve kapasite kullanım oranlarının on yılın sonuna kadar güçlü kalmasını bekliyor; ancak Reuters analizi, bugünkü karların sektörün temel dinamiklerindeki yapısal bir iyileşmeden değil, savaş, hasar gören altyapı ve kıtlıktan kaynaklandığı uyarısında bulunuyor.boereport

BP ↘ 1.91% Salı günü bilançosunu açıklayacak. Şirketin rafineri gösterge marjı, üçüncü çeyrekte şu ana kadar varil başına ortalama 42 dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam geçen yılın aynı dönemindeki seviyenin üç katından fazla.boereport