Amatör astronom Google Haritalar’da dev krater buldu

Bir amatör astronomun kamp yeri arayışıyla başlayan süreç, 2018'den bu yana Dünya'da keşfedilen en büyük göktaşı çarpma kraterinin doğrulanmasıyla sonuçlandı.

Quebec'in uzak Côte-Nord bölgesinde 25 kilometre genişliğinde bir yara izi olan Uhackatik çarpma yapısı, 390 milyon yıllık bir krater olarak tanımlandı. Bu, sekiz yıl önce Grönland'ın buz tabakasının altında bulunan 31 kilometrelik Hiawatha kraterinden bu yana doğrulanmış en büyük krater olma özelliğini taşıyor. Bu hafta yeniden dikkatleri üzerine çeken keşif, 2024 yılında Fransız amatör astronom Joël Lapointe'un Google Haritalar'da kamp yerleri ararken Marsal Gölü yakınlarında dairesel bir çöküntü fark etmesiyle başladı.science.nasa+3

Kamp Yeri Arayışından Bilimsel Keşif Gezisine

Lapointe, oluşumu Fransa'daki Aix-Marseille Üniversitesi'ndeki araştırmacılara bildirdi ve araştırmacılar 2024 Meteoritical Society toplantısında bölgeyi olası bir çarpma yapısı olarak işaretledi. Bu durum, Kanada'daki Western Üniversitesi'nde gezegen jeoloğu ve Impact Earth veritabanı direktörü olan Gordon Osinski'yi bir keşif gezisi düzenlemeye teşvik etti. Ekim 2025'te dört kişilik bir ekip deniz uçağıyla bölgeye ulaştı.abcnews+1

Arazi oldukça zorluydu. Araştırmacılar kıyıya ulaşmak için 50 metre boyunca suyun içinde yürüdüler ve bataklık, bitki örtüsüyle kaplı zeminde ilerlemek zorunda kaldılar. Ancak ikinci gün ekip, yalnızca bir göktaşı çarpmasının şok dalgalarıyla oluşan karakteristik kaya kırılmaları olan şok konilerini birden fazla noktada buldu. Osinski, NASA'nın Dünya Gözlemevi'ne verdiği demeçte, "Bu, sahada çıplak gözle görebileceğiniz tek kesin çarpma kanıtı" dedi.science.nasa+1

Kaya örneklerinin laboratuvar analizi, çarpmanın dinozorlar çağından çok önce, yaklaşık 390 milyon yıl önce gerçekleştiğini ortaya koydu. Kraterin adı, yapının üzerinde bulunduğu geleneksel toprakların sahibi olan Ekuanitshit Innu Konseyi ile istişare edilerek seçildi.sciencedaily+3

Vatandaş Biliminin Nadir Bir Başarısı

Bulgu, sadece boyutuyla değil, kökeniyle de dikkat çekici. Osinski'ye göre bu, halktan biri tarafından bildirilen bir gözlemin ilk kez bir çarpma krateri olarak tescil edilmesi anlamına geliyor. Dünya üzerindeki yaklaşık 200 doğrulanmış çarpma yapısının çoğu profesyonel jeologlar tarafından tanımlanmıştı.science.nasa+1

Bir Meteoritical Society komitesinin bir sonraki toplantısında resmi tanınma vermesi bekleniyor. Onaylanırsa, Uhackatik Quebec'in bilinen 11. çarpma yapısı olacak.jfeed+1

Lapointe, CityNews'e araştırmacılar tahminini doğruladığında "havalara uçtuğunu" söyledi. "Herkesi, kendi uzmanlık alanınız olmasa bile sezgilerinizi veya gözlemlerinizi görmezden gelmemeye teşvik ediyorum" dedi.science.nasa