კვლევა: მემკვიდრეობითი გენები განსაზღვრავს, როგორ იქცევა დნმ-ის დაზიანება კიბოდ

22 ივლისს ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებულმა მასშტაბურმა საერთაშორისო კვლევამ პირველი პირდაპირი მტკიცებულება წარმოადგინა იმისა, რომ ადამიანის მემკვიდრეობითმა გენეტიკამ შესაძლოა განსაზღვროს, თუ როგორ იწვევს გარემო ფაქტორებით გამოწვეული დნმ-ის დაზიანება კიბოს განვითარებას და როგორ ევოლუციონირებს ეს კიბო დროთა განმავლობაში.news-medical+2

კვლევამ, რომელიც თაგვებზე ჩაატარეს კემბრიჯის უნივერსიტეტის, ედინბურგის უნივერსიტეტის, იელის მედიცინის სკოლისა და ჰაიდელბერგის კიბოს კვლევის გერმანული ცენტრის (DKFZ) გუნდებმა, შესაძლოა პასუხი გასცეს დიდი ხნის გამოცანას: რატომ არ უვითარდება მწეველთა უმეტესობას ფილტვის კიბო, მაშინ როცა ზოგიერთ არამწეველს ის მაინც უჩნდება.eurekalert+1

მკაცრად კონტროლირებადი ექსპერიმენტი

მკვლევრებმა ღვიძლის კანცეროგენის, დიეთილნიტროზამინის (ქიმიური ნივთიერება, რომელიც თამბაქოს კვამლსა და ზოგიერთ გადამუშავებულ საკვებში გვხვდება), ერთჯერადი დოზა შეიყვანეს გენეტიკურად განსხვავებული თაგვების ოთხ ხაზში, რომლებიც ერთი ასაკის იყვნენ და იდენტურ პირობებში იმყოფებოდნენ. შემდეგ მათ გაშიფრეს მიღებული 581 სიმსივნის გენომი, გააანალიზეს გენების აქტივობა და აღადგინეს თითოეული სიმსივნის ევოლუციური გზა.news.yale+1

გარემო ფაქტორების უცვლელად შენარჩუნებით, ჯგუფმა შეძლო მემკვიდრეობითი გენეტიკის როლის იზოლირება ისე, რაც ადამიანებზე ჩატარებულ კვლევებში, ცხოვრების წესისა და მავნე ზემოქმედების ისტორიის განსხვავებების გამო, აქამდე თითქმის შეუძლებელი იყო.news-medical+1

ერთი და იგივე ქიმიური ნივთიერება, სხვადასხვა კიბო

თაგვების ყველა ხაზში სიმსივნე თითქმის ყოველთვის ააქტიურებდა კიბოს ხელშემწყობ ერთსა და იმავე სასიგნალო სისტემას, რომელიც ცნობილია როგორც MAPK გზა. თუმცა, შეძენილი სპეციფიკური მამოძრავებელი მუტაციები, სიმსივნის გენომის სტაბილურობა და კიბოს განვითარების სიჩქარე განსხვავდებოდა თითოეული თაგვის გენეტიკური ფონის მიხედვით.news-medical+2

„კიბო მთლიანად შემთხვევით არ წარმოიქმნება“, — განაცხადა დუნკან ოდომმა, კვლევის ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა. „მიუხედავად იმისა, რომ სიმსივნეები ხშირად ერთსა და იმავე ბიოლოგიურ საბოლოო წერტილს აღწევენ, ამ წერტილამდე მისასვლელი გზა განისაზღვრება ინდივიდის გენეტიკური ფონით“.news-medical

„ზუსტად ერთსა და იმავე მუტაციას შეიძლება სრულიად საპირისპირო ეფექტი ჰქონდეს სხვადასხვა ინდივიდში“, — დასძინა კვლევის თანაავტორმა სარა ეიტკენმა, იელის მედიცინის სკოლის პათოლოგიის ასისტენტ-პროფესორმა.news.yale

მნიშვნელობა კიბოს სკრინინგისა და მკურნალობისთვის

მიღებული შედეგები მიუთითებს იმაზე, რომ სკრინინგის პროგრამებმა, რომლებიც ამჟამად მიზნად ისახავს ჯგუფებს ასაკის ან ცნობილი რისკ-ფაქტორების (მაგალითად, მოწევის) მიხედვით, შესაძლოა მემკვიდრეობითი გენეტიკაც უნდა გაითვალისწინონ. „ჩვენ არ ვითვალისწინებთ ადამიანების გენეტიკას ამ განტოლებაში. ეს კვლევა კი აჩვენებს, რომ შესაძლოა ეს უნდა გავაკეთოთ“, — თქვა ეიტკენმა.news.yale

კვლევა ასევე აჩენს ვარაუდს, რომ დნმ-ის დამაზიანებელ კიბოს მკურნალობაზე რეაგირება შეიძლება განსხვავდებოდეს პაციენტის გენეტიკური ფონის მიხედვით, რაც კიდევ უფრო აძლიერებს თერაპიისადმი უფრო პერსონალიზებული მიდგომების საჭიროებას. კვლევა დააფინანსეს ორგანიზაციებმა: Cancer Research UK, Medical Research Council, European Research Council და Wellcome.sciencedaily+1