JWST-მა დაადგინა, რომ ნეპტუნის შიდა მთვარეები განადგურებული უძველესი სამყაროების ნარჩენებია

NASA-ს ჯეიმს ვების კოსმოსურმა ტელესკოპმა (JWST) გამოავლინა, რომ ნეპტუნის შიდა მთვარეები განსხვავდება გარე მზის სისტემის ნებისმიერი სხვა ობიექტისგან და შესაძლოა, მილიარდობით წლის წინ განადგურებული უძველესი ყინულოვანი სამყაროების ნარჩენებს წარმოადგენდეს.

კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (Caltech) მკვლევართა ჯგუფმა ოთხშაბათს Science Advances-ში გამოაქვეყნა კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ ნეპტუნის სამი პატარა შიდა მთვარე — ლარისა, გალატეა და პროტეუსი — შეიცავს მაგნიუმით მდიდარ ფილოსილიკატებს, თიხის მინერალებს, რომლებიც მხოლოდ თხევადი წყლის არსებობისას ყალიბდება. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც გარე მზის სისტემაში, იუპიტერის მიღმა, მსგავსი მინერალები აღმოაჩინეს.iflscience+1

კატასტროფის კვალი

აღმოჩენა ნეპტუნის ისტორიის ძალადობრივ პერიოდზე მიუთითებს. მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ პლანეტას ოდესღაც ჰქონდა დიდი, მოწესრიგებული მთვარეების სისტემა — მსგავსი იმისა, რაც დღეს ურანს აქვს — რომელიც განადგურდა მაშინ, როდესაც ნეპტუნის უდიდესი მთვარე, Triton, მზის სისტემის სხვა ნაწილიდან იქნა მიზიდული.caltech+1

"ეს არის ახალი და საინტერესო მტკიცებულება იმისა, რომ ნეპტუნზე მოხდა კატასტროფა, რომელმაც მთლიანად გაანადგურა მისი ორიგინალური თანამგზავრები და ჩვენ ახლა ვხედავთ იმ პროცესის კვალს," განაცხადა რაილი დევისმა, Caltech-ის ყოფილმა კურსდამთავრებულმა და კვლევის წამყვანმა ავტორმა, რომელიც ამჟამად UC San Diego-ში პოსტდოქტორანტია.caltech

მთვარეებზე აღმოჩენილი თიხის მინერალები უნდა წარმოქმნილიყო ნეპტუნის ამჟამინდელ პატარა შიდა მთვარეებზე გაცილებით დიდი სხეულების სიღრმეში — ობიექტებში, რომლებიც საკმარისად დიდი იყო წყლის ყინულის დასადნობად საჭირო შინაგანი სითბოს გამოსამუშავებლად. გუნდს მიაჩნია, რომ ყველაზე სავარაუდო წყარო თავად ორიგინალური მთვარის სისტემა იყო.science+1

საიდუმლო რჩება

ერთი თავსატეხი კვლავ რჩება: მიუხედავად იმისა, რომ ფილოსილიკატების ფორმირებისთვის თხევადი წყალია საჭირო, სამივე მთვარის ან მათი რგოლების სპექტრში წყლის ყინული არ ჩანს. "მზის სისტემის ამ ნაწილში ყველაფერი ძალიან ყინულოვანია," თქვა დევისმა. "ამიტომ, ჩვენ დარწმუნებულნი ვართ, რომ ისინი უნდა მოდიოდნენ ისეთი დიდი ობიექტის სიღრმიდან, რომელსაც საკმარისი სითბოს გამომუშავება შეეძლო წყლის ყინულის დასადნობად".caltech

კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ პროტეუსს, შესწავლილი სამი მთვარიდან ყველაზე დიდს, არ გააჩნია ლარისასა და გალატეაზე აღმოჩენილი ფილოსილიკატები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ის შესაძლოა ნამსხვრევების დისკოს სხვა რეგიონიდან წარმოიქმნა. გარდა ამისა, გუნდმა სამივე მთვარეზე აღმოაჩინა უცნობი ჰიდრატირებული მინერალი, რომელიც არ ემთხვევა არსებულ სპექტრულ ბიბლიოთეკებში არსებულ არცერთ ნიმუშს.caltech

კვლევა ეფუძნება იმავე JWST პროგრამის ფარგლებში მაისში გამოქვეყნებულ მონათესავე კვლევას, რომელმაც აჩვენა, რომ ნეპტუნის მთვარე ნერეიდა შესაძლოა ორიგინალური თანამგზავრული სისტემის ერთადერთი გადარჩენილი წევრი იყოს.nypost+1

"ნებისმიერ შემთხვევაში, ის, რასაც ამ მთვარეებზე ვხედავთ, უნდა მოდიოდეს ბევრად უფრო დიდი ობიექტის სიღრმიდან," თქვა დევისმა და აღნიშნა, რომ ნეპტუნის შიდა მთვარეები იშვიათ შესაძლებლობას გვაძლევს, პირდაპირ შევხედოთ დიდი ყინულოვანი სამყაროს შიდა შემადგენლობას — მასალას, რომელიც ჩვეულებრივ სამუდამოდ მიუწვდომელია.caltech