JWST-ն պարզել է, որ Նեպտունի ներքին լուսինները հին ավերված աշխարհների մնացորդներ են

NASA-ի Ջեյմս Ուեբի տիեզերական աստղադիտակը (JWST) պարզել է, որ Նեպտունի ներքին լուսինները նման չեն արտաքին արեգակնային համակարգի որևէ այլ մարմնի և կարող են լինել միլիարդավոր տարիներ առաջ ավերված հին սառցե աշխարհների մնացորդները:

Կալտեքի (Caltech) հետազոտողների խումբը չորեքշաբթի օրը Science Advances-ում հրապարակել է ուսումնասիրություն, որը ցույց է տալիս, որ Նեպտունի երեք փոքր ներքին լուսինները՝ Լարիսան, Գալատեան և Պրոտեուսը, պարունակում են մագնեզիումով հարուստ ֆիլոսիլիկատներ՝ կավային հանքանյութեր, որոնք ձևավորվում են միայն հեղուկ ջրի առկայության դեպքում։ Սա առաջին դեպքն է, երբ նման հանքանյութեր են հայտնաբերվել արտաքին արեգակնային համակարգում՝ Յուպիտերից այն կողմ:iflscience+1

Աղետի հետքերը

Հայտնագործությունը մատնանշում է Նեպտունի պատմության մի բռնի դրվագ։ Հետազոտողները կարծում են, որ մոլորակը ժամանակին ունեցել է մեծ, կանոնավոր լուսինների համակարգ՝ նման այն համակարգին, որն այսօր ունի Ուրանը, որը ոչնչացվել է, երբ Նեպտունի ամենամեծ լուսինը՝ Triton-ը, գրավվել է արեգակնային համակարգի այլ հատվածից:caltech+1

«Սա նոր և հետաքրքիր ապացույց է այն բանի, որ Նեպտունի վրա տեղի է ունեցել աղետ, որն ամբողջությամբ ոչնչացրել է նրա օրիգինալ արբանյակները, և մենք այժմ տեսնում ենք այդ գործընթացի թողած հետքերը», — ասել է Ռայլի Դևիսը՝ Կալտեքի նախկին ուսանող և ուսումնասիրության առաջատար հեղինակ, որն այժմ Կալիֆորնիայի համալսարանի (UC San Diego) հետդոկտորանտ է:caltech

Լուսինների վրա հայտնաբերված կավային հանքանյութերը պետք է առաջացած լինեին Նեպտունի ներկայիս փոքր ներքին լուսիններից շատ ավելի մեծ մարմինների ընդերքում՝ օբյեկտներ, որոնք բավականաչափ մեծ էին ջրային սառույցը հալեցնելու համար անհրաժեշտ ներքին ջերմություն արտադրելու համար։ Խումբը կարծում է, որ ամենահավանական աղբյուրը հենց օրիգինալ լուսնային համակարգն էր:science+1

Առեղծվածը մնում է

Մի հանելուկ դեռ մնում է. չնայած ֆիլոսիլիկատների ձևավորման համար անհրաժեշտ է հեղուկ ջուր, երեք լուսինների կամ դրանց օղակների սպեկտրում ջրային սառույց չի երևում։ «Արեգակնային համակարգի այս հատվածում ամեն ինչ շատ սառցե է», — ասել է Դևիսը։ «Այդ պատճառով մենք վստահ ենք, որ դրանք պետք է գան այնպիսի մեծ օբյեկտի ընդերքից, որը կարող էր բավարար ջերմություն արտադրել ջրային սառույցը հալեցնելու համար»:caltech

Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տվել, որ Պրոտեուսը՝ ուսումնասիրված երեք լուսիններից ամենամեծը, չունի Լարիսայի և Գալատեայի վրա հայտնաբերված ֆիլոսիլիկատները, ինչը հուշում է, որ այն կարող է առաջացած լինել բեկորների սկավառակի այլ շրջանից։ Բացի այդ, խումբը երեք լուսինների վրա էլ հայտնաբերել է անհայտ հիդրատացված հանքանյութ, որը չի համընկնում գոյություն ունեցող սպեկտրալ գրադարանների ոչ մի նմուշի հետ:caltech

Ուսումնասիրությունը հիմնված է նույն JWST ծրագրի շրջանակներում մայիսին հրապարակված հարակից ուսումնասիրության վրա, որը ցույց է տվել, որ Նեպտունի Ներեիդա լուսինը կարող է լինել օրիգինալ արբանյակային համակարգի միակ վերապրած անդամը:nypost+1

«Ամեն դեպքում, այն, ինչ տեսնում ենք այս լուսինների վրա, պետք է գա շատ ավելի մեծ օբյեկտի ընդերքից», — ասել է Դևիսը՝ նշելով, որ Նեպտունի ներքին լուսինները հազվագյուտ հնարավորություն են տալիս ուղղակիորեն նայելու մեծ սառցե աշխարհի ներքին կազմությանը՝ նյութ, որը սովորաբար ընդմիշտ անհասանելի է:caltech