ECB-ის კვლევა: ევროზონის ბანკებმა მეორე კვარტალში საკრედიტო პირობები გაამკაცრეს

ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა სამშაბათს გამოაქვეყნა ბანკების დაკრედიტების კვარტალური კვლევა, რომლის თანახმადაც, ევროზონის ბანკებმა 2026 წლის მეორე კვარტალში კრედიტებზე ხელმისაწვდომობის შეზღუდვა განაგრძეს. ამის მიზეზი ირანში მიმდინარე ომია, რომელიც ზრდის ენერგორესურსების ფასებს და ბუნდოვანს ხდის ეკონომიკურ პერსპექტივას მთელ რეგიონში.

საყოველთაო გამკაცრება

ევროზონის მასშტაბით დაახლოებით 150 მსხვილი კრედიტორის გამოკითხვის შედეგად ირკვევა, რომ ივნისამდე არსებულ სამ თვეში ბანკების წმინდა 7%-მა კორპორატიული კრედიტების სტანდარტები გაამკაცრა. ეს მაჩვენებელი პირველ კვარტალში დაფიქსირებულ 10%-ზე ნაკლებია, თუმცა მაინც აღემატება გრძელვადიან საშუალო მაჩვენებელს. ბანკებმა ასევე გაამკაცრეს იპოთეკური და სამომხმარებლო სესხების გაცემის პირობები, შესაბამისად წმინდა 9%-ით და 12%-ით. შეზღუდვები ყველაზე მწვავედ ავტოინდუსტრიასა და ენერგოტევად წარმოებაზე აისახა, ამასთან, წლის პირველ ნახევარში ყველაზე მკვეთრი გამკაცრება სწორედ ავტომშენებლობის სექტორში დაფიქსირდა.ecb.europa+1

„აშშ-ირანის მოლაპარაკებების შედეგები კვლავ გაურკვევლობის წყაროდ რჩება, რის გამოც ბანკები მოლაპარაკებების მსვლელობის შესაბამისად აკორექტირებენ თავიანთ შეფასებებს“, აღნიშნა ECB-მ და დაამატა, რომ ზოგიერთმა კრედიტორმა პირობები დამატებით სწორედ გეოპოლიტიკური დაძაბულობისა და ენერგეტიკული მოვლენების გამო გაამკაცრა. ეკონომიკური პერსპექტივის რისკები და რისკისადმი დაბალი ტოლერანტობა სესხების ყველა კატეგორიაში მთავარ მამოძრავებელ ფაქტორებად დარჩა. გერმანიამ, ესპანეთმა და საფრანგეთმა კომპანიებისთვის პირობების გამკაცრება დააფიქსირეს, ხოლო იტალიურმა ბანკებმა პირობები ოდნავ შეამსუბუქეს.ecb.europa+1

უარყოფილ განაცხადთა ზრდა და არაერთგვაროვანი მოთხოვნა

გამკაცრებული საკრედიტო გარემოს მიუხედავად, ბიზნესსესხებზე მოთხოვნა ოდნავ გაიზარდა: ბანკების წმინდა 3%-მა განაცხადების მატება დააფიქსირა, რამაც მოლოდინები (რომელიც 10%-იან კლებას პროგნოზირებდა) გააბათილა. მოთხოვნას ხელი შეუწყო კომპანიების მხრიდან საბრუნავი კაპიტალისა და მარაგების დაფინანსების საჭიროებამ, რადგან საწარმოო ხარჯები გაიზარდა, ხოლო მიწოდების ვადები გახანგრძლივდა. თუმცა, უარყოფილი განაცხადების წილი გაიზარდა: კორპორატიულ სესხებზე უარყოფილი განაცხადების წმინდა წილმა 6%-ს მიაღწია, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია 2024 წლის ბოლოდან მოყოლებული.ecb.europa

მკვეთრად შემცირდა მოთხოვნა იპოთეკურ სესხებზე: ბანკების წმინდა 15%-მა განაცხადების კლება დააფიქსირა, რაც განპირობებული იყო მომხმარებელთა ნდობის გაუარესებითა და საპროცენტო განაკვეთების ზრდით, რაც ECB-ის მიერ ივნისში განაკვეთის აწევას მოჰყვა. ოდნავ შემცირდა მოთხოვნა სამომხმარებლო კრედიტებზეც.ecb.europa+1

მოლოდინები კვლავ ფრთხილია

ბანკები მესამე კვარტალში პირობების შემდგომ გამკაცრებას ელიან, თუმცა უფრო ზომიერი ტემპით: წმინდა 5% ვარაუდობს კორპორატიული სტანდარტების გამკაცრებას, ხოლო სამომხმარებლო კრედიტების პირობების გამკაცრებას 11% ელის. პროგნოზების მიხედვით, იპოთეკურ სესხებზე მოთხოვნა კვლავ შემცირდება. კვარტალში ასევე გაუარესდა ხელმისაწვდომობა საცალო და საბითუმო დაფინანსებაზე, და ბანკები ზაფხულის განმავლობაში პირობების კიდევ უფრო გაუარესებას ელიან.ecb.europa+1

კვლევის შედეგები ხაზს უსვამს იმას, თუ როგორ აგრძელებს ირანის კონფლიქტი (რომელმაც 2026 წლის დასაწყისიდან ენერგეტიკული ბაზრები შეაფერხა) გავლენას საკრედიტო პირობებზე, მაშინაც კი, როდესაც ECB ცდილობს ბალანსის პოვნას ინფლაციასთან ბრძოლასა და ეკონომიკური ზრდის მხარდაჭერას შორის. Morgan Stanley ↘ 0.89%-მა მარტში ივარაუდა, რომ ენერგეტიკული შოკის საპასუხოდ ECB წელს განაკვეთებს ორჯერ გაზრდიდა, და ცენტრალურმა ბანკმა ამ ზრდებიდან პირველი ივნისში განახორციელა.morganstanley+2