Salk-stofnunin kortleggur 1.000 duld örprótein í heila sem tengjast Alzheimer

Vísindamenn við Salk-stofnunina hafa sett saman fyrsta kortið af örpróteinum í framheila manna, skrásett yfir 1.000 áður óþekkt örsmá prótein og afhjúpað hugsanleg tengsl milli eins þeirra og truflana á ónæmisfrumum í Alzheimer-sjúkdómi. Rannsóknin, sem birt var 14. september í Nature Aging, veitir vísindamönnum nýtt tæki til að rannsaka sameindagrundvöll taugahrörnunar.salk+1

Þúsund ný prótein sem leyndust í augsýn

Örprótein, sem eru minni flokkur próteina sem hefur að mestu verið hunsaður vegna smæðar sinnar, gegna mikilvægum en illa skildum hlutverkum í heilsu og sjúkdómum. Með því að nota 480 sýni úr framheila manna, bæði úr heilum með og án Alzheimer-sjúkdóms, greindu rannsakendurnir Brendan Miller og Alan Saghatelian 1.067 óþekkt örprótein, mörg hver sem aldrei höfðu fundist áður. Teymið nýtti sér ShortStop, gervigreindartól þróað á rannsóknarstofu Saghatelians árið 2025, til að leita í fyrirliggjandi gögnum um umritun og massagreiningu eftir merkjum um þessar dularfullu sameindir.salk+1

"Við skiljum enn ekki að fullu sameindakerfi heilbrigðrar öldrunar og það á sérstaklega við um örprótein sem hafa óvart verið hunsuð í áratugi," sagði Saghatelian í fréttatilkynningu frá Salk-stofnuninni. Kortlagningin er aðgengileg almenningi fyrir aðra vísindamenn til að hlaða niður og nota.salk

Örprótein tengt truflun á ónæmisfrumum

Meðal niðurstaðna kortlagningarinnar beindi Salk-teymið sjónum sínum að örtröðfrumum, ónæmisfrumum heilans, sem verða oft óstarfhæfar með aldrinum og við taugahrörnunarsjúkdóma. Rannsakendurnir bjuggu til sín eigin massagreiningargögn um örtröðfrumur og uppgötvuðu að þessar frumur framleiddu sérstakt örprótein úr erfðakóða sem venjulega myndi kóða fyrir öðru, stærra próteini.salk

Þegar teymið fjarlægði genið sem ber ábyrgð á örpróteininu í örtröðfrumum urðu hvatberar frumnanna óstarfhæfir, sem bendir til þess að örpróteinið gegni hlutverki við að halda þessum ónæmisfrumum virkum. Hundruð nýuppgötvuðu örpróteinanna sýndu mismunandi tjáningarstig í heilafrumum með Alzheimer samanborið við heilbrigðar frumur, þar sem Alzheimer-frumur höfðu tilhneigingu til að tjá fleiri örprótein í heildina.salk

Aukin verkfærakista gegn taugahrörnun

Rannsóknin byggði á sýnum úr Religious Orders Study/Memory and Aging Project hópnum og var styrkt af National Institutes of Health og Clayton Medical Research Foundation. Í annarri en tengdri rannsókn sem einnig var birt í vikunni í Nature Neuroscience, komust vísindamenn við þýsku miðstöðina fyrir taugahrörnunarsjúkdóma að því að litningapróteinið DAXX hjálpar til við að halda örtröðfrumum virkum með því að bæla niður erfðaþætti sem venjulega eru hljóðir en geta virkjast með aldrinum og valdið bólgu og frumuskemmdum.medicalxpress+1

"Sérhver þjálfari hefur leikbók og þú vilt hafa eins margar leikaðferðir og mögulegt er til að vinna leikinn," sagði Miller. "Fyrir vísindamenn er leikurinn að reyna að skilja sjúkdóminn og leikaðferðirnar eru próteinin og örpróteinin sem gætu átt þátt í þeim sjúkdómi eða ekki."salk