Olíuútflutningur frá Mið-Austurlöndum yfir því sem var fyrir stríð

Útflutningur á hráolíu frá Mið-Austurlöndum fór yfir það sem var fyrir stríð í fjóra daga í síðustu viku septembermánaðar. Bráðabirgðatölur frá skipaeftirlitsfyrirtækinu Kpler sýna að daglegur útflutningur var á bilinu 19,5 til 22,5 milljónir tunna á því tímabili, samanborið við um 18 milljónir tunna á dag fyrir stríð Bandaríkjanna og Ísraels gegn Íran sem hófst 28. febrúar. Verðlagningin hefur ekki fylgt þessari þróun. Brent-hráolía er enn yfir 100 dollurum á tunnu, meira en 40% hærra en fyrir stríð, vegna þess að flöskuhálsar í flutningum, tryggingum og hreinsun halda kostnaði uppi.reuters+1

Sérfræðingar rekja þessa viðreisn til bandarískra herskipa sem fylgja olíuflutningaskipum út úr Hormuz-sundi, aukins fjölda flutninga milli skipa og leiðslna sem sneiða hjá sundinu. Kpler segir að 40% útflutnings fari nú framhjá Hormuz, aðallega um leiðslur í Sádi-Arabíu og Sameinuðu arabísku furstadæmunum og hafnir við Rauðahafið, og að "flest hráolía sem fer um sundið skipti um skip á hafi úti". Að Íran undanskildu var útflutningur hráolíu frá svæðinu að meðaltali að minnsta kosti 16,5 milljónir tunna á dag í september. Íran sjálft flutti nánast ekkert út þann mánuðinn vegna bandaríska sjóhersins sem lokaði höfnum landsins.aljazeera+1

Flæði eykst en sundið er enn hættulegt

Miðað við sjö daga meðaltal náði flæði um Hormuz 14,2 milljónum tunna á dag þann 26. september, sem er tæplega 80% af magni fyrir stríð. Sú tala gæti verið endurskoðuð upp á við, þar sem olíuflutningaskip slökkva oft á staðsetningarkerfum sínum á meðan þau eru í sundinu. Útflutningur Sádi-Arabíu um Hormuz var að meðaltali 3 milljónir tunna á dag í september, sem er það mesta síðan átökin hófust. Riyadh færði magn aftur til Persaflóa eftir að ráðist var á austur-vestur leiðsluna þeirra í byrjun september.reuters

Árásirnar hafa ekki hætt. Árás var gerð á olíuflutningaskip á sunnudag og á mánudag tilkynnti breska siglingastofnunin (UKMTO) að íranska byltingarvörðin hefði skipað olíuflutningaskipi að snúa við eða eiga á hættu að verða skotmark. Ali Fadavi, háttsettur yfirmaður í byltingarverðinum, kallaði þær 3 til 4 milljónir tunna á dag sem fara um leiðir undir eftirliti Bandaríkjanna "óverulegar".aljazeera

Michelle Brohard, yfirmaður stefnumótunar og landfræðilegrar áhættu hjá Kpler, hefur gefið til kynna að sumir flutningsaðilar gætu verið að greiða Íran fyrir örugga för. "Ég grunar að það sé verið að greiða toll," sagði hún, þó Al Jazeera benti á að hún setti þetta fram sem getgátu og það hefði ekki verið staðfest.aljazeera

Flutningakerfi halda verði háu

Kostnaður við að leigja mjög stórt olíuflutningaskip frá Mið-Austurlöndum til Asíu fór nýlega yfir 1,2 milljónir dollara á dag, upp úr um 30.000 dollurum í janúar, samkvæmt Poten & Partners. Flutningskostnaður er nú um 27% af afhendingarverði tunnu, samanborið við um 3% áður, samkvæmt Ron Bousso, dálkahöfundi Reuters. Skutlkerfið á Persaflóa þarf fleiri skip og asískir kaupendur sækja hráolíu lengra að, sem þrengir að framboði á skipum.reuters

Energy Aspects áætlar að alþjóðlegur framboðsskortur sé um 1,6 milljónir tunna á dag, niður úr um 4 milljónum í maí. Týnd hreinsunargeta í Mið-Austurlöndum og Rússlandi hefur sent díselverð í metfjölda og í síðustu viku samþykkti G7-hópurinn að losa 100 milljónir tunna úr neyðarbirgðum. Olíuverð lækkaði lítillega í viðskiptum á mánudag.oilprice+2

"Þetta var áður saga um framboð, en nú snýst þetta um undirliggjandi vélfræði flutninga," sagði Chris Beauchamp, yfirsérfræðingur hjá IG Group. "Skip eru ekki byggð á einni nóttu."aljazeera