Ուսումնասիրությունը պարզել է, որ կլիմայի փոփոխությունը մալարիան տարածում է Աֆրիկայի նոր շրջաններում

Ջերմաստիճանի բարձրացումը վերափոխում է Աֆրիկայում մալարիայի աշխարհագրությունը՝ մոծակների միջոցով փոխանցվող հիվանդությունը մղելով դեպի ավելի զով լեռնային շրջաններ և միաժամանակ հնարավոր է՝ թուլացնելով դրա տարածումը մայրցամաքի ամենաշոգ գոտիներում, ասվում է երեքշաբթի Nature ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության մեջ:

Հետազոտությունը կանխատեսում է, որ մինչև 2050 թվականը մալարիայի դեպքերը կարող են աճել մոտ 5%-ով Արևելյան Աֆրիկայի լեռնային շրջաններում, ներառյալ Քենիայի և Եթովպիայի որոշ հատվածներում, ինչպես նաև Անգոլայում, Զամբիայում և Հարավային Աֆրիկայի արևելքում, քանի որ տաքացումը ընդլայնում է մալարիա կրող մոծակների տարածման արեալը դեպի ավելի բարձր վայրեր: Հարավային Աֆրիկայի առափնյա շրջաններում դեպքերը կարող են աճել մինչև 20%-ով:cidrap.umn+2

Փոփոխվող լանդշաֆտ

Թե՛ մալարիայի մակաբույծը, թե՛ այն կրող մոծակները չափազանց զգայուն են ջերմաստիճանի նկատմամբ, ինչը հիվանդությունը դարձնում է կլիմայի փոփոխության նկատմամբ հատկապես արձագանքող: Ուսումնասիրությունը, որը հիմնված է 1900-ից 2016 թվականներին Սահարայից հարավ ընկած Աֆրիկայում մալարիայով վարակման մակարդակի վերաբերյալ ավելի քան 50,000 հարցումների վրա, մոդելավորել է, թե ինչպես են ջերմաստիճանը և ծայրահեղ տեղումները ձևավորում հիվանդության տարածվածությունը:cidrap.umn

Արևմտյան և Կենտրոնական Աֆրիկայում, որտեղ մալարիայի բեռը ներկայումս ամենաբարձրն է, հակառակ միտումն է ի հայտ գալիս: Վարակի տարածումը կանխատեսվում է, որ կնվազի մոտ 5%-ով այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Նիգերիան, Բուրկինա Ֆասոն և Մալին, որտեղ ջերմաստիճանը բարձրանում է այն աստիճանի, որ նվազում է մոծակների գոյատևման հնարավորությունը: Սահելի որոշ հատվածներում պայմանները կարող են այնքան շոգ դառնալ, որ մոծակները կարող են ամբողջությամբ վերանալ:polity

Միջամտությունները դեռևս գերազանցում են կլիմայական ազդեցություններին

Եյլի համալսարանի, Կալիֆոռնիայի համալսարանի (Բերքլի) և Քեյփթաունի համալսարանի հետազոտողները նախազգուշացրել են, որ կլիմայի ազդեցությունը մալարիայի վրա շատ ավելի փոքր է, քան բժշկական օգնության, մոծակների ցանցերի, վեկտորների վերահսկման և տնտեսական զարգացման միջոցով ձեռք բերված կրճատումները: «Մալարիայի վերացումը հաջորդ սերնդի ընթացքում մնում է իրատեսական, նույնիսկ կլիմայի փոփոխության պայմաններում», — գրել են հեղինակները:cidrap.umn

Այնուամենայնիվ, բեռի տեղաշարժը պահանջում է նախապատրաստություն: «Հարավային Աֆրիկան և նրա գլոբալ առողջապահական գործընկերները պետք է այժմ պատրաստեն տեղական մալարիայի վերահսկման և առողջապահական համակարգերը այս աճող ռիսկի համար», — ասել է Քեյփթաունի համալսարանի Կլիմայական ռիսկերի լաբորատորիայի տնօրեն և ուսումնասիրության համահեղինակ Քրիստոֆեր Տրիսոսը:polity

Տաքացման սահմանափակումը կարող է կանխել հազարավոր դեպքեր

Գլոբալ տաքացումը 2 աստիճան Ցելսիուսով սահմանափակելը կկանխի մոտ հինգ լրացուցիչ մալարիայի դեպք յուրաքանչյուր 1,000 երեխայի հաշվով Հարավային Աֆրիկայում: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ 2024 թվականին Աֆրիկայում մալարիայից մահացել է մոտ 579,000 մարդ, որոնց երեք քառորդը հինգ տարեկանից ցածր երեխաներ են:polity

Հետազոտողներն ընդգծել են, որ արտանետումների կրճատումը պետք է ուղեկցվի մալարիայի հսկողության ուժեղացմամբ, հատկապես Հարավային և Արևելյան Աֆրիկայում, որտեղ հիվանդության կառավարման ինստիտուցիոնալ փորձը ավելի քիչ է:polity