Իրանի պատերազմի հետևանքով նավթի շուկայի ցնցումները կնվազեցնեն գլոբալ արտանետումները

Հանածո վառելիքից առաջացող ածխաթթու գազի գլոբալ արտանետումները այս տարի նվազման ուղու վրա են՝ 2020 թվականի համավարակից ի վեր առաջին անգամ։ Գիտնականները նշում են, որ հիմնական պատճառը Իրանի պատերազմի հետևանքով առաջացած նավթային ցնցումն է, այլ ոչ թե մաքուր էներգիային անցումը։ 2026 թվականի Գլոբալ ածխածնային բյուջեի կանխատեսմամբ՝ հանածո CO2-ի արտանետումները կնվազեն 0.4%-ով՝ հասնելով 38.2 միլիարդ տոննայի։ Այնուամենայնիվ, ընդհանուր արտանետումները, որոնք ներառում են անտառահատումները և հողօգտագործման այլ ձևերը, ակնկալվում է, որ կհասնեն ռեկորդային մակարդակի։livescience.com+1

Հետազոտությունը հրապարակվել է որպես նախնական տարբերակ Earth System Science Data-ում։ 2026 թվականի նախնական գնահատականը տատանվում է 1.5% անկումից մինչև 0.6% աճ, ուստի փոքր աճը դեռևս հնարավոր է։ Արդյունքները հրապարակվել են Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում COP31 կլիմայական բանակցությունների մեկնարկին զուգընթաց։carbonbrief.org+2

Նավթը՝ անկման շարժիչ ուժ

Նավթից ստացվող արտանետումները կնվազեն 1.9%-ով։ Հետազոտողները սա կապում են Իրանի հակամարտության և Հորմուզի նեղուցի փակման հետևանքով առաջացած էներգետիկ ցնցման հետ։ Ածխի արտանետումները կաճեն 0.6%-ով, իսկ գազի արտանետումները մնում են գրեթե անփոփոխ։ "Մենք 2026 թվականի անկման հիմնական պատճառը համարում ենք Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող իրադարձությունների հետևանքով էներգակիրների մատակարարման սահմանափակումները", — Gizmodo-ին ասել է CICERO կլիմայական հետազոտությունների կենտրոնի համահեղինակ Ռոբի Էնդրյուն։ Նա այս անկումը անվանել է "կարճաժամկետ երևույթ"։gizmodo.com+1

Մաքուր էներգիան նույնպես իր դերն է խաղացել։ Էներգիայի պահանջարկի այս տարվա աճի երկու երրորդը բավարարվել է արևային, հողմային էներգիայի և էլեկտրամոբիլների միջոցով։ Համահեղինակ Ջուդիթ Հաուկը նշել է, որ "միայն էներգետիկ ճգնաժամի հետ համատեղ" արտանետումների փոփոխությունը դարձավ բացասական։ Նա ակնկալում է աճ հակամարտության ավարտից հետո։phys.org+1

Հնդկաստանը հակառակ ուղղությամբ է շարժվում

Հանածո վառելիքի արտանետումները կնվազեն Չինաստանում (0.9%), ԱՄՆ-ում (1.3%), Եվրամիությունում (1.5%) և Ճապոնիայում (1%)։ Հնդկաստանում ակնկալվում է 4.4% աճ։ Սա ավելի արագ է, քան Հնդկաստանի վերջին տասնամյակի տարեկան միջին 3.5% աճը։ Նավթի արտանետումները կնվազեն բոլոր խոշոր տարածաշրջաններում, ընդ որում ամենամեծ անկումը կլինի Չինաստանում՝ 4.6%։abc.net.au+1

Ընդհանուր արտանետումները շարունակում են աճել

Տորֆի հրդեհները, անտառահատումները և չորային Էլ Նինյոյի պայմանների հետ կապված հրդեհները մեծացնում են հողօգտագործման արտանետումները։ Արդյունքում, CO2-ի ընդհանուր արտանետումները 2025 թվականի 42.8 միլիարդ տոննայից 2026 թվականին կհասնեն 43.3 միլիարդ տոննայի։ Մթնոլորտում CO2-ի մակարդակը կբարձրանա 2.2 ppm-ով՝ հասնելով 427.7 ppm-ի, ինչը 54%-ով բարձր է նախաարդյունաբերական մակարդակից։ Աշխարհը կարող է արտանետել ևս միայն 150 միլիարդ տոննա, նախքան տաքացումը կգերազանցի 1.5 աստիճան Ցելսիուսը։ Ներկայիս տեմպերով դա կպահանջի չորս տարուց պակաս ժամանակ։essd.copernicus.org+2

"Հանածո CO2-ի արտանետումների նվազումը խրախուսելի է, սակայն աշխարհաքաղաքական ցնցումներով պայմանավորված կրճատումը կլիմայական կայուն լուծում չէ", — ասել է հետազոտության ղեկավար, Էքսետերի համալսարանի պրոֆեսոր Պիեռ Ֆրիդլինգշտեյնը։phys.org