Η κλιματική αλλαγή εξαπλώνει την ελονοσία σε νέες περιοχές της Αφρικής

Η άνοδος της θερμοκρασίας αναδιαμορφώνει τον χάρτη της ελονοσίας στην Αφρική, ωθώντας τη νόσο που μεταδίδεται από κουνούπια σε πιο δροσερές ορεινές περιοχές, ενώ ενδέχεται να περιορίσει τη μετάδοση σε ορισμένες από τις θερμότερες ζώνες της ηπείρου, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στο περιοδικό Nature.

Η έρευνα προβλέπει ότι έως το 2050, τα κρούσματα ελονοσίας θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 5% στα υψίπεδα της Ανατολικής Αφρικής, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων της Κένυας και της Αιθιοπίας, καθώς και στην Αγκόλα, τη Ζάμπια και την ανατολική Νότια Αφρική, καθώς η θέρμανση επεκτείνει το εύρος των κουνουπιών σε μεγαλύτερα υψόμετρα. Στην παράκτια Νότια Αφρική, τα κρούσματα θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 20%.cidrap.umn+2

Ένα μεταβαλλόμενο τοπίο

Τόσο το παράσιτο της ελονοσίας όσο και τα κουνούπια που το μεταφέρουν είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στη θερμοκρασία, γεγονός που καθιστά τη νόσο ιδιαίτερα ευάλωτη στην κλιματική αλλαγή. Η μελέτη, η οποία βασίστηκε σε περισσότερες από 50.000 έρευνες για τα ποσοστά μόλυνσης από ελονοσία στην υποσαχάρια Αφρική από το 1900 έως το 2016, μοντελοποίησε τον τρόπο με τον οποίο η θερμοκρασία και οι ακραίες βροχοπτώσεις διαμόρφωσαν την επικράτηση της νόσου, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η εποχικότητα και οι παρεμβάσεις.cidrap.umn

Στη Δυτική και Κεντρική Αφρική, όπου το βάρος της ελονοσίας είναι σήμερα το μεγαλύτερο, παρατηρείται η αντίθετη τάση. Η μετάδοση προβλέπεται να μειωθεί κατά περίπου 5% σε χώρες όπως η Νιγηρία, η Μπουρκίνα Φάσο και το Μάλι, όπου οι θερμοκρασίες αυξάνονται σε σημείο που μειώνεται η επιβίωση των κουνουπιών. Σε τμήματα του Σαχέλ, οι συνθήκες ενδέχεται να γίνουν υπερβολικά θερμές για τα κουνούπια, οδηγώντας ενδεχομένως στην εξάλειψη της νόσου από αυτές τις περιοχές.polity

Οι παρεμβάσεις παραμένουν πιο σημαντικές από τις κλιματικές επιπτώσεις

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Yale, το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ και το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν προειδοποίησαν ότι ο αντίκτυπος του κλίματος στην ελονοσία παραμένει πολύ μικρότερος από τις μειώσεις που επιτυγχάνονται μέσω της ιατρικής περίθαλψης, των κουνουπιέρων, του ελέγχου των φορέων και της οικονομικής ανάπτυξης. "Η εξάλειψη της ελονοσίας μέσα στην επόμενη γενιά παραμένει εφικτή, ακόμη και εν μέσω της κλιματικής αλλαγής", έγραψαν οι συγγραφείς.cidrap.umn

Ωστόσο, η μετατόπιση του βάρους της νόσου απαιτεί προετοιμασία. "Η Νότια Αφρική και οι παγκόσμιοι εταίροι της στον τομέα της υγείας πρέπει να προετοιμάσουν τώρα τα τοπικά συστήματα ελέγχου της ελονοσίας και υγείας για αυτόν τον αυξανόμενο κίνδυνο", δήλωσε ο Christopher Trisos, διευθυντής του Climate Risk Lab στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν και συν-συγγραφέας της μελέτης.polity

Ο περιορισμός της θέρμανσης θα μπορούσε να αποτρέψει χιλιάδες κρούσματα

Ο περιορισμός της παγκόσμιας θέρμανσης στους 2 βαθμούς Κελσίου θα απέτρεπε περίπου πέντε επιπλέον κρούσματα ελονοσίας ανά 1.000 παιδιά στη Νότια Αφρική, με ακόμη μεγαλύτερα οφέλη στα υψίπεδα της Ανατολικής Αφρικής. Η ελονοσία σκότωσε περίπου 579.000 ανθρώπους στην Αφρική το 2024, εκ των οποίων τα τρία τέταρτα ήταν παιδιά κάτω των πέντε ετών, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.polity

Οι ερευνητές τόνισαν ότι οι μειώσεις των εκπομπών πρέπει να συνοδεύονται από ισχυρότερη επιτήρηση της ελονοσίας, ιδιαίτερα στη Νότια και Ανατολική Αφρική, όπου υπάρχει λιγότερη θεσμική εμπειρία στη διαχείριση της νόσου.polity