Loftslagsbreytingar færa malaríu til nýrra svæða í Afríku

Hækkandi hitastig er að breyta útbreiðslu malaríu í Afríku og færa sjúkdóminn til svalari hálendissvæða á meðan smit gæti minnkað á sumum af heitustu svæðum álfunnar, samkvæmt rannsókn sem birt var í tímaritinu Nature á þriðjudag.

Rannsóknin spáir því að fyrir árið 2050 gætu malaríutilfelli aukist um 5% á hálendi Austur-Afríku, þar á meðal í hlutum Kenýa og Eþíópíu, sem og í Angóla, Sambíu og austurhluta Suður-Afríku, þar sem hlýnandi loftslag stækkar búsvæði moskítóflugna sem bera sjúkdóminn. Á strandsvæðum Suður-Afríku gætu tilfelli aukist um allt að 20%.cidrap.umn+2

Breytt landslag

Bæði malaríusníkjudýrið og moskítóflugurnar sem bera það eru mjög viðkvæm fyrir hitastigi, sem gerir sjúkdóminn sérstaklega næman fyrir loftslagsbreytingum. Rannsóknin, sem byggði á yfir 50.000 könnunum á malaríusmiti í Afríku sunnan Sahara frá 1900 til 2016, greindi hvernig hitastig og úrkoma mótuðu útbreiðslu sjúkdómsins með tilliti til árstíðabundinna þátta og forvarnaraðgerða.cidrap.umn

Í Vestur- og Mið-Afríku, þar sem malaríubyrðin er mest í dag, er gagnstæð þróun að eiga sér stað. Gert er ráð fyrir að smit minnki um 5% í löndum eins og Nígeríu, Búrkína Fasó og Malí, þar sem hitastig er að hækka svo mikið að það dregur úr lífslíkum moskítóflugna. Á hlutum Sahel-svæðisins gætu aðstæður orðið svo heitar að moskítóflugur þrífist ekki, sem gæti útrýmt sjúkdómnum á þeim svæðum.polity

Forvarnir vega þyngra en loftslagsáhrif

Vísindamennirnir frá Yale-háskóla, Kaliforníuháskóla í Berkeley og Háskólanum í Höfðaborg vöruðu við því að áhrif loftslags á malaríu séu enn mun minni en þau sem nást með læknishjálp, moskítónetum, eftirliti og efnahagslegri uppbyggingu. „Útrýming malaríu innan næstu kynslóðar er enn raunhæf, jafnvel þrátt fyrir loftslagsbreytingar,“ skrifuðu höfundarnir.cidrap.umn

Samt sem áður krefst breytt byrði undirbúnings. „Suður-Afríka og samstarfsaðilar í alþjóðlegri heilbrigðisþjónustu þurfa að undirbúa staðbundin eftirlitskerfi og heilbrigðiskerfi núna fyrir þessa vaxandi áhættu,“ sagði Christopher Trisos, forstöðumaður Climate Risk Lab við Háskólann í Höfðaborg og meðhöfundur rannsóknarinnar.polity

Takmörkun hlýnunar gæti komið í veg fyrir þúsundir tilfella

Takmörkun á hlýnun jarðar við 2 gráður á Celsíus myndi koma í veg fyrir um fimm viðbótartilfelli malaríu á hver 1.000 börn í Suður-Afríku, með enn meiri ávinningi á hálendi Austur-Afríku. Malaría varð um 579.000 manns að bana í Afríku árið 2024, þar af um þrír fjórðu börn yngri en fimm ára, samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni.polity

Vísindamennirnir lögðu áherslu á að minnkun losunar verði að fylgja öflugra eftirlit með malaríu, sérstaklega í Suður- og Austur-Afríku, þar sem minni reynsla er af því að stýra sjúkdómnum.polity