Նորվեգիայում հայտնաբերվել է կենդանու 560 միլիոն տարվա 3D քարացուկ

Նորվեգական Արկտիկայի ոչխարների արոտավայրում հայտնաբերվել է կենդանու հայտնի ամենահին եռաչափ քարացուկներից մեկը, որը հազվադեպ հնարավորություն է ընձեռում տեսնելու Երկրի վրա բարդ կյանքի ձևավորման սկիզբը: Չորեքշաբթի Palaeontology ամսագրում հրապարակված այս հայտնագործությունը Charnia հայտնի քարացուկի առաջին հաստատված գտածոն է Սկանդինավիայում և էդիակարյան ժամանակաշրջանի քարացուկների առաջին խոշոր հանքավայրը, որը հայտնաբերվել է Եվրոպայում վերջին տասնամյակների ընթացքում:eurekalert+1

Ժամանակի մեջ սառած «լորձով լցված պարկ»

Քարացուկը թվագրվում է մոտ 560 միլիոն տարի առաջվանով՝ էդիակարյան ժամանակաշրջանով, երբ մոլորակի վրա սկսեցին ի հայտ գալ առաջին բարդ օրգանիզմները: Charnia-ն, որն ավելի շատ պտեր է հիշեցնում, քան որևէ ժամանակակից կենդանու, չուներ բերան, օրգաններ կամ տեղաշարժվելու որևէ նկատելի միջոց. Քեմբրիջի համալսարանի հետազոտողները այն նկարագրում են որպես ըստ էության «լորձով լցված պարկ», որը նման է նստակյաց մեդուզայի:cam+1

Էդիակարյան քարացուկների մեծ մասը պահպանվել է միայն տափակ դրոշմների տեսքով՝ հարյուրավոր միլիոնավոր տարիների ընթացքում ճզմվելով ապարների շերտերի տակ: Սակայն այս նմուշը հայտնվել է հնագույն ստորջրյա փլուզման մեջ, ինչի հետևանքով նրա մարմինը լցվել է նստվածքներով՝ արտակարգ մանրամասնությամբ պահպանելով դրա եռաչափ ձևը: Այդ պահպանությունը ի հայտ է բերել նուրբ կողեր, որոնք հայտնի են որպես «նավակողեր» (keels) նրա յուրաքանչյուր ճյուղի երկայնքով. հատկանիշ, որը նախկինում երբեք չէր նկատվել նույն տեսակի ավելի տափակ նմուշներում:eurekalert+1

«Երբ տեսնում ես նույն տեսակը՝ պահպանված այլ ձևով, սկսում ես նկատել հատկություններ, որոնք նախկինում չէիր տեսել», — ասել է առաջատար հեղինակ, Քեմբրիջի Երկրի մասին գիտությունների ֆակուլտետի դոկտոր Յորիկ Վենման:eurekalert

Նոր տարածք քարացուկների որսորդների համար

Գտածոն հայտնաբերվել է այն բանից հետո, երբ Նորվեգիայի Ֆինմարկ նահանգում ժայռից ապարներ են գլորվել, ճեղքվել և ներսում ի հայտ բերել Charnia-ի քարացուկը: Այս վայրը գտնվում է մի ելուստի մոտ, որտեղ նախկինում նկատվել էին էդիակարյան կյանքի հետքեր՝ հնագույն ծովի հատակին ամրանալու կառուցվածքներ, սակայն բուն օրգանիզմների քարացուկներ երբեք չէին հայտնաբերվել:cam+1

Charnia-ի առանձին նմուշից բացի, հետազոտական թիմը նույնականացրել է քարացած էկոհամակարգի մի քանի այլ մասեր, այդ թվում՝ ինչպես համահեղինակ, պրոֆեսոր Նիլ Դեյվիսն է անվանել, «անձրևանոցաձև տարօրինակ փոքրիկ կաթիլներ, բաներ, որոնք չեն համապատասխանում այն ամենին, ինչ մարդիկ գիտեն այլ վայրերից»:eurekalert

Ինչու է դա կարևոր

Այս հայտնագործությունը հուշում է, որ Երկրի առաջին կենդանիներն ավելի լայն տարածում են ունեցել, քան նախկինում ենթադրվում էր: Էդիակարյան քարացուկների մեծ մասը հայտնաբերվել է աշխարհի միայն մի քանի վայրերում, և Արկտիկայի անսպասելի անկյունում նոր, հարուստ վայրի ի հայտ գալը հուշում է, որ չհետազոտված այլ տարածքներ կարող են նմանատիպ անակնկալներ պարունակել:phys+1

«Այս գտածոն ցույց է տալիս, որ քիչ ծանոթ վայրերում բացահայտումների ներուժ դեռ կա», — ասել է Վենման:cam