Նորվեգիայի 2,3 տրիլիոն դոլարանոց հիմնադրամն առաջարկում է կրճատել ԱՄՆ պետպարտատոմսերի մասնաբաժինը

Նորվեգիայի Կենտրոնական բանկի Norges Bank Investment Management ստորաբաժանումը, որը ղեկավարում է աշխարհի խոշորագույն ինքնիշխան հիմնադրամը, առաջարկել է պարտատոմսերի իր պորտֆելում պետական պարտատոմսերի մասնաբաժինը 70%-ից կրճատել 50%-ի, ընդ որում՝ կրճատման հիմնական հարվածը բաժին է ընկնում ԱՄՆ պետպարտատոմսերին: Ուրբաթ օրը հրապարակված Նորվեգիայի ֆինանսների նախարարությանն ուղղված նամակում ներկայացված այս քայլը, Reuters-ի տվյալներով, շուրջ 80 միլիարդ դոլարով կկրճատի ԱՄՆ պետպարտատոմսերի՝ հիմնադրամի ներկայիս շուրջ 215 միլիարդ դոլարի պաշարները:reuters

Այս առաջարկը ներկայացվում է պետական պարտատոմսերի համաշխարհային շուկաներում տիրող անկայուն ժամանակահատվածում, երբ մի շարք խոշոր տնտեսություններում երկարաժամկետ եկամտաբերությունը հասել է վերջին տասնամյակների առավելագույն մակարդակներին, քանի որ ներդրողները գնահատում են աճող գնաճը և ինքնիշխան պարտքի ծավալների կտրուկ ավելացումը:

Անցում դեպի ավելի ռիսկային պարտքային գործիքներ

Ծրագրի համաձայն՝ պարտատոմսերի ինդեքսում ԱՄՆ պետական պարտքի մասնաբաժինը 34,1%-ից կնվազի 21,9%-ի, իսկ եվրոյի գոտու պարտատոմսերինը՝ ավելի չափավոր՝ 16,8%-ից մինչև 14,1%: Ճապոնիայի պետական պարտատոմսերի մասնաբաժինը կբարձրանա 4,6%-ից մինչև 7,4%, իսկ Մեծ Բրիտանիայինը կմնա անփոփոխ՝ 4,2% մակարդակում:cnbc+1

Պետական պարտքի կրճատումը փոխհատուցելու համար NBIM-ն առաջարկում է կտրուկ ավելացնել ԱՄՆ ոչ պետական ֆիքսված եկամտաբերությամբ ակտիվների մասնաբաժինը, ներառյալ կորպորատիվ պարտատոմսերը և հիփոթեքով ապահովված արժեթղթերը, պարտատոմսերի ինդեքսում 16,2%-ից հասցնելով 27,6%-ի: Գլխավոր գործադիր տնօրեն Նիկոլայ Տանգենը և Կենտրոնական բանկի կառավարիչ Իդա Վոլդեն Բախեն նամակում պնդել են, որ պետական պարտատոմսերի 50% մասնաբաժինը «բավարար կլինի իրացվելիության կարիքները հոգալու համար, այդ թվում՝ ֆինանսական շուկաների ցնցումների շրջանում»: Նրանք նշել են, որ ճգնաժամերի ընթացքում հիփոթեքով ապահովված արժեթղթերը միտված են շարժվելու բաժնետոմսերին հակառակ ուղղությամբ՝ ապահովելով դիվերսիֆիկացիոն առավելություններ, որոնք ավելի մոտ են պետական պարտատոմսերին, քան կորպորատիվ պարտքին:reuters+1

Զգուշացնող ազդանշան ԱՄՆ պետպարտատոմսերի համար

Հիմնադրամն առաջարկել է նաև պետական պարտատոմսերի տեղաբաշխման հարցում ՀՆԱ-ի վրա հիմնված կշռումից անցնել շուկայական արժեքով կշռմանը՝ վկայակոչելով գրեթե բոլոր զարգացած տնտեսությունների կողմից ներկայումս կրվող պարտքային ծանր բեռը: Ցանկացած փոփոխություն իրականացվելու է աստիճանաբար՝ շուկայի վրա ազդեցությունը սահմանափակելու համար, և NBIM-ը հայտնել է, որ սպասելու է ֆինանսների նախարարության պատասխանին:reuters+1

Տնտեսագետ Մոհամեդ Էլ-Էրիանը, ելույթ ունենալով Իտալիայի Չերնոբիո քաղաքում անցկացվող «Ամբրոզետի» ֆորումում, CNBC-ին ասել է, որ թեև հիմնադրամի վերաբաշխումն ինքնին ծավալով չափավոր է, «ազդանշանն առ այն, որ ավանդական սեփականատերերն ու գնորդները դառնում են պակաս հուսալի, շատ կարևոր է»: Նա նշել է Չինաստանի, Ճապոնիայի և Պարսից ծոցի երկրների կողմից ԱՄՆ պետպարտատոմսերի նկատմամբ հետաքրքրվածության նվազումը՝ Նորվեգիայի վերանայման հետ մեկտեղ:cnbc+1

Պորտֆելի ավելի լայն ճնշումները

2,3 տրիլիոն դոլար գնահատվող հիմնադրամը, որին պատկանում է աշխարհի ցուցակագրված ընկերությունների բոլոր բաժնետոմսերի շուրջ 1,5%-ը, վերջին քառորդներում ռեկորդային շահույթ է գրանցել՝ ԱՄՆ-ի և Ասիայի տեխնոլոգիական բաժնետոմսերի ու արհեստական բանականության բումի շնորհիվ: Սակայն 2025 թվականի առաջին քառորդում հիմնադրամն արձանագրել է 40 միլիարդ դոլարի կորուստ, քանի որ շուկաներում ռիսկերից խուսափելու միտում է ձևավորվել, իսկ վերջերս անցկացված ներքին սթրես-տեստը ցույց է տվել, որ ԱԲ-ով պայմանավորված շտկումը կարող է հիմնադրամի արժեքից նվազեցնել 740 միլիարդ դոլար կամ 35%: Առանձին նամակում NBIM-ն առաջարկել է ընդլայնվել նաև չցուցակագրված ակտիվների ոլորտում՝ նվազեցնելու կենտրոնացման ռիսկը, որն աճել է տեխնոլոգիական ընկերությունների գնահատումների կտրուկ աճին զուգահեռ:cnbc+1